![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC06111-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Trze\u015bciance<\/strong> niemal wyrasta pomi\u0119dzy pi\u0119knie zdobionymi drewnianymi domami, tworz\u0105c z nimi niezwykle malowniczy krajobraz. Trze\u015bcianka to jedna z najpi\u0119kniejszych staroruskich wsi na Podlasiu, s\u0142yn\u0105ca z tradycyjnej drewnianej zabudowy i bogato zdobionych okiennic. Do dzi\u015b zachowa\u0142 si\u0119 tu historyczny uk\u0142ad przestrzenny z XVI wieku, obj\u0119ty ochron\u0105 konserwatorsk\u0105, dzi\u0119ki czemu spacer po wsi przypomina podr\u00f3\u017c w czasie.<\/p>\r\n Z budow\u0105 \u015bwi\u0105tyni zwi\u0105zana jest jedna z najbardziej znanych lokalnych legend. Wed\u0142ug przekazywanej z pokolenia na pokolenie opowie\u015bci pewien mieszkaniec kupi\u0142 od \u017cydowskiego kupca drewno na budow\u0119 domu. Kiedy rozci\u0105\u0142 jedn\u0105 z belek, z jej wn\u0119trza wysypa\u0142y si\u0119 z\u0142ote monety. Niezwyk\u0142e znalezisko uzna\u0142 za znak i postanowi\u0142 przeznaczy\u0107 je na budow\u0119 cerkwi. Dzi\u0119ki jego hojno\u015bci oraz ofiarno\u015bci parafian powsta\u0142a \u015bwi\u0105tynia, kt\u00f3ra do dzi\u015b jest jednym z najcenniejszych zabytk\u00f3w Trze\u015bcianki i symbolem wielokulturowego Podlasia.<\/p>\r\n Cho\u0107 legenda jest pi\u0119kn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 lokalnej tradycji, warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ma historycznych dowod\u00f3w potwierdzaj\u0105cych jej autentyczno\u015b\u0107. Dodaje jednak temu miejscu wyj\u0105tkowego uroku i od lat stanowi element opowie\u015bci o cerkwi \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Ciekawostk\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c sama nazwa miejscowo\u015bci. Pierwotnie wie\u015b nosi\u0142a nazw\u0119 Tro\u015bcianica<\/strong>, kt\u00f3ra przez stulecia funkcjonowa\u0142a w lokalnej tradycji. Dopiero w 1967 roku zosta\u0142a urz\u0119dowo zmieniona na Trze\u015bciank\u0119<\/strong>. Zmiana ta do dzi\u015b bywa oceniana jako odej\u015bcie od historycznej i kulturowej to\u017csamo\u015bci miejsca.<\/p>\r\n W 2009 roku podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 przywr\u00f3cenia dawnej nazwy Tro\u015bcianica<\/strong>, jednak spotka\u0142a si\u0119 ona z protestami cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w. Ostatecznie zrezygnowano z tej inicjatywy i obowi\u0105zuj\u0105ca do dzi\u015b pozosta\u0142a nazwa Trze\u015bcianka<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew Opieki Matki Bo\u017cej w Puch\u0142ach<\/strong> to jedna z najpi\u0119kniejszych drewnianych cerkwi na Podlasiu i jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytk\u00f3w doliny Narwi. Zachwyca b\u0142\u0119kitn\u0105 elewacj\u0105, smuk\u0142ymi kopu\u0142ami i malowniczym po\u0142o\u017ceniem w\u015br\u00f3d starych drzew. Trudno przej\u015b\u0107 obok niej oboj\u0119tnie.<\/p>\r\n Historia tego miejsca si\u0119ga jednak znacznie dalej ni\u017c obecny budynek. Wed\u0142ug lokalnej legendy pocz\u0105tki kultu wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z cudownym objawieniem ikony Matki Bo\u017cej Opieku\u0144czej w XVI wieku.<\/p>\r\n Na niewielkim wzg\u00f3rzu, gdzie dzi\u015b stoi \u015bwi\u0105tynia, ros\u0142a niegdy\u015b pot\u0119\u017cna lipa. Pod jej konarami zamieszka\u0142 w sza\u0142asie starszy m\u0119\u017cczyzna cierpi\u0105cy na obrz\u0119k n\u00f3g. Pewnego dnia, podczas gorliwej modlitwy, ujrza\u0142 na szczycie drzewa wizerunek Matki Bo\u017cej. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej odzyska\u0142 zdrowie. Na pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia miejsce zacz\u0119to nazywa\u0107 Puch\u0142ami<\/strong> \u2013 wed\u0142ug przekazu nazwa wywodzi si\u0119 od s\u0142owa \u201eopuchli\u201d, kt\u00f3rym w lokalnej gwarze okre\u015blano osoby z opuchni\u0119tymi ko\u0144czynami. Inna legenda m\u00f3wi, \u017ce ikona objawia\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mieszka\u0144com prosz\u0105cym Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 o opiek\u0119 i ochron\u0119 przed okrutnym dziedzicem.<\/p>\r\n Cho\u0107 opowie\u015bci te nale\u017c\u0105 do miejscowej tradycji, od wiek\u00f3w stanowi\u0105 wa\u017cny element historii Pucha\u0142 i przyci\u0105gaj\u0105 pielgrzym\u00f3w oraz turyst\u00f3w.<\/p>\r\n Pierwsz\u0105 cerkiew wzniesiono w tym miejscu w 1756 roku<\/strong>, aby godnie przechowywa\u0107 otaczan\u0105 czci\u0105 ikon\u0119 Matki Bo\u017cej. Niestety \u015bwi\u0105tynia sp\u0142on\u0119\u0142a w 1771 roku<\/strong>, a wraz z ni\u0105 najprawdopodobniej zniszczeniu uleg\u0142a r\u00f3wnie\u017c pierwotna cudowna ikona.<\/p>\r\n Obecnie czczony wizerunek powsta\u0142 po 1781 roku<\/strong>, o czym \u015bwiadcz\u0105 jego cechy ikonograficzne. Ikona przedstawia Matk\u0119 Bo\u017c\u0105 w koronie, stoj\u0105c\u0105 na ob\u0142oku i rozpo\u015bcieraj\u0105c\u0105 opieku\u0144czy p\u0142aszcz. W dolnej cz\u0119\u015bci ukazano przedstawicieli r\u00f3\u017cnych stan\u00f3w \u2013 w\u0142adc\u0119, szlacht\u0119, duchowie\u0144stwo oraz mnich\u00f3w \u2013 podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce opieka Bogurodzicy obejmuje wszystkich wiernych.<\/p>\r\n Kolejn\u0105 cerkiew zbudowano w 1798 roku<\/strong>. Przez nast\u0119pne dziesi\u0119ciolecia by\u0142a wielokrotnie przebudowywana i s\u0142u\u017cy\u0142a parafii a\u017c do pocz\u0105tku XX wieku. Obecna, zachwycaj\u0105ca swoj\u0105 architektur\u0105 \u015bwi\u0105tynia powstawa\u0142a w latach 1913\u20131918<\/strong> i do dzi\u015b jest jednym z najwa\u017cniejszych prawos\u0142awnych sanktuari\u00f3w na Podlasiu.<\/p>\r\n Do sanktuarium Opieki Matki Bo\u017cej w Puch\u0142ach<\/strong> ka\u017cdego roku przybywaj\u0105 pielgrzymi z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w Polski i zagranicy. Szukaj\u0105 tu chwili wyciszenia, modlitwy oraz mo\u017cliwo\u015bci zobaczenia jednego z najpi\u0119kniejszych przyk\u0142ad\u00f3w drewnianej architektury sakralnej Podlasia.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca Pa\u0144skiego w Narwi<\/strong> jest jedn\u0105 z najstarszych prawos\u0142awnych \u015bwi\u0105ty\u0144 na Podlasiu. Pierwsza wzmianka o cerkwi pod tym wezwaniem pochodzi z 1560 roku<\/strong> i znajduje si\u0119 w rejestrze pomiary w\u0142\u00f3cznej. Od wiek\u00f3w \u015bwi\u0105tynia stanowi wa\u017cny o\u015brodek \u017cycia religijnego mieszka\u0144c\u00f3w Narwi i okolic.<\/p>\r\n Z powstaniem cerkwi wi\u0105\u017ce si\u0119 pi\u0119kna miejscowa legenda. Wed\u0142ug niej fundatorem \u015bwi\u0105tyni by\u0142 knia\u017a Iwan Wi\u015bniowiecki<\/strong>. Podczas przeprawy tratw\u0105 przez rzek\u0119 Narew mia\u0142 dostrzec w skromnym sza\u0142asie przewo\u017anika ikon\u0119 \u015bw. Antoniego Pieczerskiego, przed kt\u00f3r\u0105 pali\u0142a si\u0119 oliwna lampka. Poruszony pobo\u017cno\u015bci\u0105 flisaka zaproponowa\u0142 wzniesienie kaplicy i przekaza\u0142 pieni\u0105dze na rozpocz\u0119cie budowy, obiecuj\u0105c sfinansowa\u0107 jej doko\u0144czenie po powrocie z podr\u00f3\u017cy.<\/p>\r\n Gdy wr\u00f3ci\u0142, zamiast niewielkiej kaplicy ujrza\u0142 okaza\u0142\u0105 cerkiew. Zgodnie z dan\u0105 obietnic\u0105 pokry\u0142 wszystkie koszty uko\u0144czenia budowy. Cho\u0107 opowie\u015b\u0107 ta nale\u017cy do lokalnej tradycji, od pokole\u0144 jest przekazywana mieszka\u0144com Narwi i stanowi wa\u017cny element historii \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\r\n W dziejach cerkwi szczeg\u00f3lnie bolesnym wydarzeniem by\u0142 po\u017car w 1990 roku<\/strong>, kt\u00f3ry niemal doszcz\u0119tnie zniszczy\u0142 jej wn\u0119trze. Sp\u0142on\u0119\u0142o wiele cennych element\u00f3w wyposa\u017cenia, w tym otaczana szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 ikona \u015bw. Antoniego Pieczerskiego<\/strong>, do kt\u00f3rej modlili si\u0119 nie tylko parafianie z Narwi, ale tak\u017ce wierni z okolicznych miejscowo\u015bci.<\/p>\r\n Dzi\u0119ki ogromnemu zaanga\u017cowaniu i ofiarno\u015bci parafian \u015bwi\u0105tyni\u0119 odbudowano, przywracaj\u0105c jej dawny blask. Prace konserwatorskie prowadzono mi\u0119dzy innymi w 1994<\/strong> i 2020 roku<\/strong>, dzi\u0119ki czemu cerkiew nadal zachwyca swoj\u0105 architektur\u0105 i pozostaje jednym z najwa\u017cniejszych zabytk\u00f3w sakralnych regionu.<\/p>\r\n W parafii uroczy\u015bcie obchodzone s\u0105 trzy g\u0142\u00f3wne \u015bwi\u0119ta:<\/p>\r\n Odwiedzaj\u0105c Narew, warto zajrze\u0107 do tej wyj\u0105tkowej \u015bwi\u0105tyni. To miejsce, w kt\u00f3rym historia, lokalne legendy i duchowe dziedzictwo Podlasia tworz\u0105 niezwyk\u0142\u0105 atmosfer\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Szasta\u0142y<\/strong> to jedna z sze\u015bciu historycznych wsi miejskich Bielska Podlaskiego, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy przez wieki korzystali z praw i przywilej\u00f3w mieszcza\u0144skich. Pierwsza wzmianka o miejscowo\u015bci pochodzi z 1576 roku<\/strong>, kiedy wyst\u0119powa\u0142a pod nazw\u0105 Koszczyno<\/strong>. W tamtym czasie wie\u015b zajmowa\u0142a 29 w\u0142\u00f3k ziemi, a jej uk\u0142ad przestrzenny stopniowo rozwija\u0142 si\u0119 po obu stronach drogi.<\/p>\r\n Pod koniec XVIII wieku Szasta\u0142y, nadal okre\u015blane zamiennie jako Koszczyno, liczy\u0142y 41 domostw mieszcza\u0144skich<\/strong> oraz 6 chat komornik\u00f3w<\/strong>. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 zabudowy znajdowa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas po po\u0142udniowej stronie wsi, natomiast po stronie p\u00f3\u0142nocnej sta\u0142o zaledwie siedem dom\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej spotykanym nazwiskiem by\u0142o Puhacz<\/strong>, kt\u00f3re z czasem przyj\u0119\u0142o form\u0119 Puhacewicz<\/strong>. W 1896 roku miejscowo\u015b\u0107 liczy\u0142a ju\u017c 61 dom\u00f3w i 309 mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong>, co \u015bwiadczy o jej stopniowym rozwoju.<\/p>\r\n Przez wiele stuleci mieszka\u0144cy Szasta\u0142, niemal w ca\u0142o\u015bci wyznania prawos\u0142awnego, nale\u017celi do parafii Przeczyste\u0144skiej i Miko\u0142ajewskiej w Bielsku Podlaskim. Dopiero w 1866 roku<\/strong> zostali w\u0142\u0105czeni do parafii \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a.<\/p>\r\n Historia miejscowej cerkwi jest stosunkowo m\u0142oda. W latach 90. XX wieku, z inicjatywy o. Leontija Tofiluka<\/strong> oraz mieszka\u0144c\u00f3w wsi, podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie drewnianej \u015bwi\u0105tyni w pobli\u017cu wiejskiego cmentarza. 13 czerwca 1999 roku<\/strong> uroczy\u015bcie po\u0142o\u017cono kamie\u0144 w\u0119gielny pod cerkiew Ikony Matki Bo\u017cej \u201eSporytielnicy Chlebowej\u201d<\/strong>.<\/p>\r\n \u015awi\u0105tyni\u0119 wzni\u00f3s\u0142 cie\u015bla J\u00f3zef Czo\u0142omiej z Augustowa<\/strong>, nawi\u0105zuj\u0105c do tradycji podlaskiego budownictwa drewnianego. Dzi\u015b cerkiew jest nie tylko miejscem modlitwy, ale tak\u017ce interesuj\u0105cym przyk\u0142adem wsp\u00f3\u0142czesnej architektury sakralnej inspirowanej dawnymi cerkwiami Podlasia. Jej spokojne po\u0142o\u017cenie i drewniana konstrukcja doskonale wpisuj\u0105 si\u0119 w krajobraz regionu, kt\u00f3ry od wiek\u00f3w s\u0142ynie z wyj\u0105tkowego dziedzictwa prawos\u0142awia i drewnianej architektury.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew \u015bw. Jana Teologa w Paw\u0142ach<\/strong> to niewielka, ale niezwykle urokliwa prawos\u0142awna cerkiew cmentarna, nale\u017c\u0105ca do parafii \u015bw. Kosmy i Damiana w Rybo\u0142ach<\/strong>. Ukryta w\u015br\u00f3d zieleni i starych nagrobk\u00f3w doskonale wpisuje si\u0119 w spokojny, pe\u0142en zadumy krajobraz podlaskiej wsi.<\/p>\r\n Historia \u015bwi\u0105tyni si\u0119ga 1824 roku<\/strong>. Cerkiew powsta\u0142a z inicjatywy proboszcza parafii w Rybo\u0142ach \u2013 ks. Lwa Markiewicza<\/strong>. Pierwotnie by\u0142a to cerkiew unicka pod wezwaniem \u015bw. Jozafata Kuncewicza<\/strong>. Po zmianach zachodz\u0105cych w historii Ko\u015bcio\u0142a na tych terenach sta\u0142a si\u0119 \u015bwi\u0105tyni\u0105 prawos\u0142awn\u0105.<\/p>\r\n Wn\u0119trze cerkwi kryje cenne zabytki sztuki sakralnej. Znajduj\u0105 si\u0119 tu mi\u0119dzy innymi ikony z XVIII i XIX wieku<\/strong>, b\u0119d\u0105ce \u015bwiadectwem wielowiekowej tradycji religijnej Podlasia. Niestety, w 1993 roku<\/strong> dziewi\u0119\u0107 zabytkowych ikon zosta\u0142o skradzionych, co by\u0142o ogromn\u0105 strat\u0105 dla lokalnego dziedzictwa.<\/p>\r\n Cerkiew i otaczaj\u0105cy j\u0105 cmentarz do\u015bwiadczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c niszczycielskiej si\u0142y natury. W nocy z 19 na 20 lipca 2015 roku<\/strong> nad Paw\u0142ami przesz\u0142a pot\u0119\u017cna burza. Silny wiatr, kt\u00f3rego pr\u0119dko\u015b\u0107 przekracza\u0142a 100 km\/h, powali\u0142 wiele drzew na cmentarzu. Upadaj\u0105ce konary i pnie uszkodzi\u0142y liczne nagrobki, pozostawiaj\u0105c po sobie \u015blady zniszcze\u0144.<\/p>\r\n Mimo up\u0142ywu lat cerkiew \u015bw. Jana Teologa w Paw\u0142ach<\/strong> nadal pozostaje wyj\u0105tkowym miejscem na mapie Podlasia. To spokojny zak\u0105tek, w kt\u00f3rym mo\u017cna poczu\u0107 atmosfer\u0119 dawnych wiejskich cmentarzy, zobaczy\u0107 pi\u0119kno drewnianej architektury sakralnej i odkry\u0107 histori\u0119 zapisan\u0105 w starych ikonach oraz nagrobkach.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew \u015bw. Jerzego w Rybo\u0142ach<\/strong> nale\u017cy do najpi\u0119kniejszych cmentarnych cerkwi na Podlasiu. Po\u0142o\u017cona na po\u0142udniowym kra\u0144cu wsi, przy drodze prowadz\u0105cej do Bielska Podlaskiego, zachwyca bogato zdobion\u0105 elewacj\u0105 i charakterystyczn\u0105 architektur\u0105 w stylu rosyjsko-bizantyjskim<\/strong>.<\/p>\r\n \u015awi\u0105tynia powsta\u0142a w latach 1873\u20131874<\/strong> z materia\u0142u pochodz\u0105cego z rozebranych wcze\u015bniejszych cerkwi prawos\u0142awnych w Rybo\u0142ach i Ko\u017canach. Projekt przygotowa\u0142 in\u017cynier \u0141ozi\u0144ski<\/strong>, a nadz\u00f3r nad budow\u0105 sprawowa\u0142 Gordiej Aleksiejew<\/strong>. Dzi\u0119ki starannemu wykonaniu i dekoracyjnym detalom cerkiew do dzi\u015b wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na tle podlaskiego krajobrazu.<\/p>\r\n Ciekawym elementem tradycji prawos\u0142awnej jest symbolika kolor\u00f3w cerkwi. Kolor niebieski<\/strong> najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 przy \u015bwi\u0105tyniach po\u015bwi\u0119conych Matce Bo\u017cej. Barwa innych cerkwi cz\u0119sto nawi\u0105zuje natomiast do koloru szat, w kt\u00f3rych przedstawiany jest patron \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\r\n Jak podkre\u015blaj\u0105 znawcy podlaskich zabytk\u00f3w, w XX wieku wiele cerkwi utraci\u0142o swoje tradycyjne barwy \u2013 cz\u0119sto malowano je na odcienie jasnego lub ciemnego orzecha, poniewa\u017c takie farby by\u0142y w\u00f3wczas naj\u0142atwiej dost\u0119pne. Dopiero w ostatnich latach cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwi\u0105ty\u0144 powraca do kolorystyki nawi\u0105zuj\u0105cej do dawnych tradycji.<\/p>\r\n Ostateczny wygl\u0105d cerkwi jest jednak cz\u0119sto wynikiem decyzji lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. To parafianie, kt\u00f3rzy modl\u0105 si\u0119 w tych \u015bwi\u0105tyniach i opiekuj\u0105 si\u0119 nimi, maj\u0105 ogromny wp\u0142yw na to, jak dzi\u015b prezentuj\u0105 si\u0119 zabytkowe cerkwie Podlasia.<\/p>\r\n Spaceruj\u0105c po Rybo\u0142ach, warto zatrzyma\u0107 si\u0119 przy cerkwi \u015bw. Jerzego. To nie tylko pi\u0119kny przyk\u0142ad drewnianej architektury sakralnej, ale tak\u017ce miejsce, w kt\u00f3rym historia, tradycja i codzienne \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w tworz\u0105 wyj\u0105tkow\u0105 atmosfer\u0119<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Juszkowym Grodzie<\/strong> to jedna z mniej znanych, ale niezwykle interesuj\u0105cych \u015bwi\u0105ty\u0144 na mapie Podlasia. Jej historia, podobnie jak wielu tutejszych cerkwi, zwi\u0105zana jest z burzliwymi losami mieszka\u0144c\u00f3w regionu, zmianami granic, przesiedleniami i odradzaniem si\u0119 lokalnych wsp\u00f3lnot.<\/p>\r\n Parafia prawos\u0142awna w Juszkowym Grodzie<\/strong> zosta\u0142a utworzona w 1909 roku<\/strong>. Powsta\u0142a poprzez wydzielenie kilku okolicznych wsi z parafii w Ja\u0142\u00f3wce. Kilka lat p\u00f3\u017aniej, w 1912 roku<\/strong>, rozpocz\u0119to budow\u0119 nowej cerkwi. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 \u015bwi\u0105tyni\u0119 wznoszono w miejscu wcze\u015bniejszej cerkwi, kt\u00f3ra uleg\u0142a zniszczeniu w po\u017carze.<\/p>\r\n Prace budowlane przerwa\u0142y dramatyczne wydarzenia zwi\u0105zane z bie\u017ce\u0144stwem w 1915 roku<\/strong> \u2013 masow\u0105 ucieczk\u0105 ludno\u015bci prawos\u0142awnej w g\u0142\u0105b Rosji podczas I wojny \u015bwiatowej. Po zako\u0144czeniu wojny roboty przy cerkwi wznowiono, jednak sytuacja parafii znacznie si\u0119 zmieni\u0142a. W tym okresie zosta\u0142a ona zlikwidowana, a wiernych przy\u0142\u0105czono ponownie do parafii w Ja\u0142\u00f3wce.<\/p>\r\n Brak jasno okre\u015blonego statusu \u015bwi\u0105tyni sprawi\u0142, \u017ce przez pewien czas zacz\u0119\u0142a ona podupada\u0107. Dopiero w 1930 roku<\/strong> w Juszkowym Grodzie ustanowiono fili\u0119 parafii ja\u0142owskiej, co pozwoli\u0142o na ponowne uporz\u0105dkowanie \u017cycia religijnego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\r\n Po II wojnie \u015bwiatowej<\/strong> cerkiew odzyska\u0142a status samodzielnej \u015bwi\u0105tyni parafialnej. Od tego czasu by\u0142a wielokrotnie remontowana, dzi\u0119ki czemu do dzi\u015b pozostaje wa\u017cnym miejscem kultu i \u015bwiadectwem historii prawos\u0142awnej spo\u0142eczno\u015bci Podlasia.<\/p>\r\n Cerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Juszkowym Grodzie to przyk\u0142ad miejsca, w kt\u00f3rym architektura splata si\u0119 z histori\u0105 ludzi \u2013 ich wiar\u0105, trudnymi do\u015bwiadczeniami i przywi\u0105zaniem do rodzinnej ziemi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew \u015bw. Aposto\u0142a Jakuba w \u0141osince<\/strong> to kolejny wyj\u0105tkowy przyk\u0142ad drewnianej architektury sakralnej Podlasia. Jej historia si\u0119ga XVIII wieku i nierozerwalnie zwi\u0105zana jest z dziejami miejscowej spo\u0142eczno\u015bci oraz przemianami religijnymi, kt\u00f3re przez wieki kszta\u0142towa\u0142y ten region.<\/p>\r\n Pierwsza cerkiew w \u0141osince powsta\u0142a jeszcze przed 1784 rokiem<\/strong>. Do jej budowy wykorzystano drewno pochodz\u0105ce z rozebranej \u015bwi\u0105tyni w Nowoberezowie<\/strong>. Sama parafia unicka w \u0141osince zosta\u0142a ufundowana w 1778 roku<\/strong> przez Izabel\u0119 Branick\u0105<\/strong>. Po likwidacji unii brzeskiej w 1839 roku<\/strong> wsp\u00f3lnota przesz\u0142a na prawos\u0142awie, podobnie jak wiele innych parafii na terenach dzisiejszego Podlasia.<\/p>\r\n W latach 1882\u20131886<\/strong> na miejscu starszej \u015bwi\u0105tyni wzniesiono now\u0105 cerkiew. Poprzedni budynek przeniesiono w\u00f3wczas na miejscowy cmentarz. Przy budowie nowej \u015bwi\u0105tyni pracowa\u0142 znakomity lokalny cie\u015bla Izydor Iwacik ze wsi Wasilkowo<\/strong>, kt\u00f3ry wykona\u0142 mi\u0119dzy innymi pi\u0119knie zdobione, toczone kolumny znajduj\u0105ce si\u0119 we wn\u0119trzu cerkwi.<\/p>\r\n Wyj\u0105tkow\u0105 warto\u015b\u0107 artystyczn\u0105 posiada r\u00f3wnie\u017c wyposa\u017cenie \u015bwi\u0105tyni. Drewniany ikonostas<\/strong> z lat 1884\u20131886<\/strong> jest dzie\u0142em Izaaka Cypkina z Wilna<\/strong>, kt\u00f3ry wykona\u0142 tak\u017ce trzy ozdobne kioty przeznaczone do wn\u0119trza cerkwi.<\/p>\r\n Uroczysta konsekracja nowej \u015bwi\u0105tyni odby\u0142a si\u0119 w 1887 roku<\/strong>. Jednak historia cerkwi, podobnie jak wielu podlaskich \u015bwi\u0105ty\u0144, zosta\u0142a naznaczona trudnymi wydarzeniami. Podczas bie\u017ce\u0144stwa w 1915 roku<\/strong>, gdy ludno\u015b\u0107 cywilna by\u0142a ewakuowana w g\u0142\u0105b Rosji, wywieziono cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia cerkwi, w tym dzwony. Szcz\u0119\u015bliwie powr\u00f3ci\u0142y one do parafii w 1923 roku<\/strong>.<\/p>\r\n Przez kolejne lata cerkiew by\u0142a otaczana opiek\u0105 przez wiernych. Gruntowne remonty przeprowadzono po 1945 roku<\/strong>, a nast\u0119pnie w latach 1995\u20131997<\/strong> oraz 2007\u20132008<\/strong>. W trakcie prac wymieniono mi\u0119dzy innymi cz\u0119\u015b\u0107 bali konstrukcyjnych, stolark\u0119 okienn\u0105 oraz pod\u0142ogi, dzi\u0119ki czemu \u015bwi\u0105tynia zachowa\u0142a sw\u00f3j wyj\u0105tkowy charakter.<\/p>\r\n Dzi\u015b cerkiew \u015bw. Aposto\u0142a Jakuba w \u0141osince<\/strong> pozostaje jednym z cennych zabytk\u00f3w drewnianej architektury Podlasia. To miejsce, w kt\u00f3rym historia, tradycyjne rzemios\u0142o i duchowe dziedzictwo regionu tworz\u0105 niezwyk\u0142\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Stary Kornin<\/strong> to miejsce wyj\u0105tkowe na mapie Podlasia. Zachwyca nie tylko pi\u0119kn\u0105 drewnian\u0105 architektur\u0105, malowniczym krajobrazem i \u017cyw\u0105 tradycj\u0105, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a w j\u0119zyku, zwyczajach i codziennym \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w. To przede wszystkim miejscowo\u015b\u0107 od wiek\u00f3w zwi\u0105zana z kultem cudownej Ikony Matki Bo\u017cej Starokorni\u0144skiej<\/strong>, kt\u00f3rej przypisywano niezwyk\u0142\u0105 moc uzdrawiania.<\/p>\r\n Historia wsi si\u0119ga XVI wieku<\/strong> \u2013 pierwsze wzmianki o Starym Korninie pochodz\u0105 z 1570 roku<\/strong>. Wed\u0142ug lokalnej tradycji oko\u0142o 1709 roku<\/strong>, po wybudowaniu pierwszej cerkwi, wydarzy\u0142o si\u0119 niezwyk\u0142e zdarzenie, kt\u00f3re na zawsze odmieni\u0142o losy miejscowo\u015bci.<\/p>\r\n W miejscu, gdzie do dzi\u015b ro\u015bnie roz\u0142o\u017cysta topola, mia\u0142a objawi\u0107 si\u0119 ikona Matki Bo\u017cej. Zgodnie z przekazem w tym samym miejscu wytrysn\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c cudowne \u017ar\u00f3de\u0142ko, do kt\u00f3rego przez wieki przybywali wierni szukaj\u0105cy uzdrowienia i pocieszenia. \u0179r\u00f3d\u0142o przetrwa\u0142o a\u017c do lat 60. XX wieku, kiedy wysch\u0142o wskutek melioracji okolicznych teren\u00f3w.<\/p>\r\n Miejsce objawienia otoczono szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105. Wzniesiono tam cerkiew pod wezwaniem \u015bw. Anny i \u015bw. Micha\u0142a<\/strong>, a pami\u0119\u0107 o dawnej \u015bwi\u0105tyni zachowa\u0142 kamienny fragment z wyryt\u0105 dat\u0105 1631 roku<\/strong>.<\/p>\r\n Wie\u015b\u0107 o cudownej ikonie szybko rozesz\u0142a si\u0119 po okolicy. Wierni opowiadali o niezwyk\u0142ym blasku otaczaj\u0105cym wizerunek Matki Bo\u017cej oraz o uzdrowieniach, kt\u00f3re mia\u0142y dokonywa\u0107 si\u0119 za jej wstawiennictwem. Przez kolejne stulecia przed ikon\u0105 modlili si\u0119 ludzie r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, prosz\u0105c o zdrowie i pomoc w trudnych chwilach.<\/p>\r\n \u015awiadectwa cud\u00f3w spisywano w latach 1716\u20131724<\/strong> w ksi\u0119dze zatytu\u0142owanej \u201eKsi\u0119ga przes\u0142awnych cud\u00f3w Naj\u015bwi\u0119tszej Matki Bo\u017cej\u201d<\/strong>. Orygina\u0142 odnaleziono dopiero wiele lat p\u00f3\u017aniej w archiwum w Petersburgu, a w 1997 roku<\/strong> opublikowano opracowanie zatytu\u0142owane \u201eKsi\u0119ga cud\u00f3w przed ikon\u0105 Matki Bo\u017cej w Starym Korninie dokonanych\u201d<\/strong>.<\/p>\r\n Niestety, oryginalna cudowna ikona Matki Bo\u017cej Starokorni\u0144skiej nie zachowa\u0142a si\u0119 do naszych czas\u00f3w. W 1915 roku<\/strong>, podczas bie\u017ce\u0144stwa, zosta\u0142a wywieziona wraz z innymi cennymi przedmiotami i \u2013 podobnie jak wielu mieszka\u0144c\u00f3w regionu \u2013 nigdy ju\u017c nie powr\u00f3ci\u0142a do Starego Kornina.<\/p>\r\n Kult jednak nie zagin\u0105\u0142. W miejscowej cerkwi szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 otaczana jest dzi\u015b ikona \u015bw. Anny<\/strong>, kt\u00f3r\u0105 wierni uwa\u017caj\u0105 za kontynuatork\u0119 tradycji zwi\u0105zanej z cudown\u0105 Ikon\u0105 Matki Bo\u017cej Starokorni\u0144skiej.<\/p>\r\n Obecne \u015bwi\u0105tynie r\u00f3wnie\u017c kryj\u0105 wiele \u015blad\u00f3w przesz\u0142o\u015bci. Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a<\/strong> zosta\u0142a wzniesiona w 1893 roku<\/strong> jako g\u0142\u00f3wna \u015bwi\u0105tynia parafialna, natomiast rok wcze\u015bniej \u2013 w 1892 roku<\/strong> \u2013 zbudowano drug\u0105 cerkiew pod wezwaniem \u015bw. Anny<\/strong>, zwi\u0105zan\u0105 z rozwijaj\u0105cym si\u0119 kultem tej \u015bwi\u0119tej.<\/p>\r\n Wn\u0119trza obu cerkwi zachowa\u0142y cenne zabytki. W cerkwi parafialnej znajduje si\u0119 mi\u0119dzy innymi o\u0142tarz ufundowany w 1715 roku<\/strong>, b\u0119d\u0105cy pami\u0105tk\u0105 po wcze\u015bniejszej XVIII-wiecznej \u015bwi\u0105tyni. Do dzi\u015b przetrwa\u0142y r\u00f3wnie\u017c zabytkowe ikony przedstawiaj\u0105ce \u015bw. Jana Ewangelist\u0119, \u015bw. Marka, \u015bw. \u0141ukasza, \u015bw. Mateusza<\/strong>, a tak\u017ce wizerunek Chrystusa na Krzy\u017cu<\/strong> i liczne naczynia liturgiczne.<\/p>\r\n Stary Kornin to miejsce, w kt\u00f3rym historia, wiara i lokalna tradycja splataj\u0105 si\u0119 w niezwyk\u0142\u0105 opowie\u015b\u0107. To jedna z tych podlaskich miejscowo\u015bci, gdzie za drewnianymi \u015bcianami cerkwi kryj\u0105 si\u0119 nie tylko zabytki, ale przede wszystkim pami\u0119\u0107 wielu pokole\u0144.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n Cerkiew Narodzenia \u015bw. Jana Chrzciciela w Nowej Woli<\/strong> to kolejna niezwyk\u0142a \u015bwi\u0105tynia na szlaku drewnianych cerkwi Podlasia. Jej historia odzwierciedla losy wielu prawos\u0142awnych wsp\u00f3lnot tego regionu \u2013 zwi\u0105zana jest z fundacjami mo\u017cnych rod\u00f3w, przemianami religijnymi oraz trudnymi wydarzeniami XX wieku.<\/p>\r\n Pocz\u0105tki parafii w Nowej Woli si\u0119gaj\u0105 1743 roku<\/strong>, kiedy to unick\u0105 parafi\u0119 pod wezwaniem Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny<\/strong> ufundowa\u0142a Anna Radziwi\u0142\u0142owa<\/strong>. Na pocz\u0105tku XIX wieku kolatorem cerkwi by\u0142 Micha\u0142 hrabia Dzieka\u0144ski<\/strong>, w\u0142a\u015bciciel pobliskiego Hieronimowa.<\/p>\r\n Po likwidacji unii brzeskiej w 1839 roku<\/strong> parafia przesz\u0142a na prawos\u0142awie. Prawdopodobnie w\u0142a\u015bnie w tym okresie zmieniono wezwanie \u015bwi\u0105tyni na \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a<\/strong>.<\/p>\r\n Z czasem niewielka i znajduj\u0105ca si\u0119 w z\u0142ym stanie technicznym cerkiew przesta\u0142a odpowiada\u0107 potrzebom rozwijaj\u0105cej si\u0119 wsp\u00f3lnoty. W 1906 roku<\/strong> rozpocz\u0119to budow\u0119 nowej \u015bwi\u0105tyni, k\u0142ad\u0105c kamie\u0144 w\u0119gielny pod cerkiew Narodzenia \u015bw. Jana Chrzciciela<\/strong>. Uroczysta konsekracja odby\u0142a si\u0119 ju\u017c dwa lata p\u00f3\u017aniej \u2013 w 1908 roku<\/strong>.<\/p>\r\n Stara cerkiew wraz z plebani\u0105 nie przetrwa\u0142a jednak burzliwych czas\u00f3w. W 1915 roku<\/strong>, podczas bie\u017ce\u0144stwa i dzia\u0142a\u0144 wojennych, budynki sp\u0142on\u0119\u0142y. Nowa \u015bwi\u0105tynia przetrwa\u0142a i przez kolejne dziesi\u0119ciolecia by\u0142a otaczana trosk\u0105 przez wiernych. Remonty przeprowadzono mi\u0119dzy innymi w 1949<\/strong> i 1960 roku<\/strong>, a w 1991 roku<\/strong> wykonano gruntown\u0105 renowacj\u0119 obejmuj\u0105c\u0105 konstrukcj\u0119 \u015bcian i dachu, odgrzybianie oraz malowanie wn\u0119trza i elewacji.<\/p>\r\n Na ko\u0144cu wsi, na prawos\u0142awnym cmentarzu, znajduje si\u0119 niewielka kaplica Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego<\/strong>, znana r\u00f3wnie\u017c jako kaplica Za\u015bni\u0119cia Przenaj\u015bwi\u0119tszej Bogurodzicy. Cho\u0107 jest niewielka, stanowi wa\u017cne miejsce modlitwy dla lokalnej spo\u0142eczno\u015bci. Nabo\u017ce\u0144stwa odbywaj\u0105 si\u0119 tutaj kilka razy w roku, podczas uroczysto\u015bci cmentarnych.<\/p>\r\n Z kapliczk\u0105 zwi\u0105zana jest tak\u017ce miejscowa opowie\u015b\u0107. Wed\u0142ug przekazywanej przez mieszka\u0144c\u00f3w legendy, gdy przy\u0142o\u017cy si\u0119 ucho do rynny znajduj\u0105cej si\u0119 przy kaplicy, mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 \u015bpiew anio\u0142\u00f3w. Niezale\u017cnie od tego, czy potraktujemy t\u0119 histori\u0119 jako legend\u0119, czy element lokalnego folkloru, dodaje ona temu miejscu wyj\u0105tkowej tajemniczo\u015bci.<\/p>\r\n Nowa Wola<\/strong> to jeden z tych zak\u0105tk\u00f3w Podlasia, gdzie drewniana architektura, historia i \u017cywa tradycja tworz\u0105 niezwyk\u0142\u0105 atmosfer\u0119, kt\u00f3rej trudno szuka\u0107 gdzie indziej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC06085.jpg\")
\r\nCerkiew Opieki Matki Bo\u017cej w Puch\u0142ach.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
Cerkiew Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca Pa\u0144skiego w Narewi.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC06274-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca Pa\u0144skiego w Narwi<\/h2>\r\n
\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC06250-1024x683.jpg\")
<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\nCerkiew Ikony Matki Bo\u017cej \u201eSporytielnicy Chlebowej\u201d w Szasta\u0142ach.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC00463-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew pod wezwaniem \u015bw. Jana Teologa w Paw\u0142ach.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC07509-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC07515-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew \u015bw. Jerzego w Rybo\u0142ach.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC07571-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC07569-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Juszkowym Grodzie.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC08011-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC07997-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC08002-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew \u015bw. Aposto\u0142a Jakuba w \u0141osince.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC08393-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC08397-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC08386-1024x683.jpg\")
\r\nCerkwie \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a i \u015bw. Anny w Starym Korninie.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
\u00a0<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC09466-1024x683.jpg\")
\r\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC09465-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew \u015bw. Anny w Starym Korninie.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC09449-1024x673.jpg\")
\r\nCerkiew Narodzenia \u015bw. Jana Chrzciciela w Nowej Woli.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC09045-1024x683.jpg\")
\r\nCerkiew pod wezwaniem Opieki Przenaj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny w Dubiczach Cerkiewnych.<\/span><\/h1>\r\n\r\n\r\n\r\n
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/DSC09504-1024x683.jpg\")
\r\n