{"id":11705,"date":"2021-09-04T10:59:42","date_gmt":"2021-09-04T08:59:42","guid":{"rendered":"https:\/\/bloganki.pl\/?p=11705"},"modified":"2023-09-03T21:02:50","modified_gmt":"2023-09-03T19:02:50","slug":"polany-olchowiec-wedrowka-sladami-lemkow-beskid-niski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/2021\/09\/04\/polany-olchowiec-wedrowka-sladami-lemkow-beskid-niski\/","title":{"rendered":"Polany – Olchowiec w\u0119dr\u00f3wka \u015bladami \u0141emk\u00f3w. Beskid Niski."},"content":{"rendered":"\r\n

Beskid Niski, rozpostarty mi\u0119dzy Beskidem S\u0105deckim a Bieszczadami, to jeden z najdzikszych zak\u0105tk\u00f3w Polski. Pr\u00f3\u017cno tu szuka\u0107 wysokich szczyt\u00f3w, za to pi\u0119knych widok\u00f3w z cerkwiami w tle nie brakuje. Przez wieki tereny te zamieszkiwali \u0141emkowie.<\/strong> \u015alady ich kultury mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ten kamienny mostek wypatrzy\u0142am w przewodniku, od razu wiedzia\u0142am, \u017ce musz\u0119 go zobaczy\u0107. Dzi\u015b \u015bwieci\u0142o pi\u0119kne s\u0142o\u0144ce. W trakcie tygodniowego pobytu trafi\u0142 si\u0119 Nam jeden dzie\u0144 z „oknem pogodowym” – jeden dzie\u0144, kiedy nie pada\u0142o. W stu procentach zgadzam si\u0119 z twierdzeniem, \u017ce Beskid Niski to najmniej zadeptane g\u00f3ry w Polsce<\/strong>. W trakcie ca\u0142ego spaceru nie spotkali\u015bmy nikogo, tylko s\u0142o\u0144ce, przyroda, zwierz\u0119ta i My – pe\u0142nia szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Bodziszki – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wyprawa z Polan do Olchowca to wa\u017cny punkt podr\u00f3\u017cy \u015bladami \u0141emk\u00f3w. W Kolonii Olchowcu znajduje si\u0119 wystawa w Muzeum Kultury \u0141emkowskiej<\/strong>, prezentuj\u0105ca m.in. \u0142emkowskie stroje ludowe, \u0142emkowski odpust odbywa si\u0119 tu w maju.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

W Polanach<\/strong> jad\u0105c drog\u0105 asfaltow\u0105 po lewej stronie mijamy dawn\u0105 cerkiew grekokatolick\u0105 (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Z\u0142otoustego). Cerkiew zosta\u0142a wzniesiona w 1914 roku na planie krzy\u017ca greckiego i przykryta wielk\u0105 kopu\u0142\u0105. W latach 70. i 80. XX w. by\u0142a przedmiotem zajad\u0142ych spor\u00f3w mi\u0119dzy katolikami rzymskimi a prawos\u0142awnymi (zniszczono wtedy ikonostas), na czym skorzystali pierwotni w\u0142a\u015bciciele – katolicy greccy, kt\u00f3rzy obecnie u\u017cytkuj\u0105 ja wsp\u00f3lnie z rzymskimi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew \u015bw. Jana Z\u0142otoustego w Polanach.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

600 metr\u00f3w za cerkwi\u0105, przed mostem nad Wilszni\u0105,<\/strong> zostawili\u015bmy samoch\u00f3d i udajemy si\u0119 w lewo na drog\u0119 gruntow\u0105, pokonujemy rzek\u0119 w br\u00f3d (mo\u017cna j\u0105 obej\u015b\u0107 przez mostek).<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Polany.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Krwawnica pospolita.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Szkoda, \u017ce nie zabra\u0142am ze sob\u0105 atlasu ro\u015blin \u0142\u0105kowych. Je\u015bli mowa o ro\u015blinach g\u00f3rskich to ostatnio mia\u0142am przyjemno\u015b\u0107 czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Marii Strzeleckiej „Beskid bez kitu”.<\/strong> Ksi\u0105\u017cka jest pi\u0119knie wydana, ciekawie napisana, jest to pozycja kierowana do dzieci, ale wed\u0142ug mnie jest to ksi\u0105\u017cka trudna i nie jestem do ko\u0144ca przekonana, \u017ce to lektura odpowiednia dla m\u0142odego czytelnika. Ale zach\u0119cam do jej przeczytania.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bohaterkami ksi\u0105\u017cki s\u0105 dwie dzielne dziewczynki” Terka i Nela. Terka to dziewczynka wychowana w mie\u015bcie, przyjecha\u0142a z Mam\u0105 w Beskid Niski i pokocha\u0142a go. Dzi\u0119ki niej dowiemy si\u0119 o \u017cyciu jakie toczy si\u0119 na \u0142\u0105ce, poczujemy smak i zapach poziomek, rozpalimy ognisko i pos\u0142uchamy \u015bpiewu ptak\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Z dziewczynka o imieniu Nela odwiedzimy \u015blady po \u0142emkowskich wsiach i \u0142\u0105ki pe\u0142ne pachn\u0105cych zi\u00f3\u0142. Przewodnikiem po gin\u0105cym \u015bwiecie \u0142emkowskiej kultury jest babcia Neli – Tekla. Od niej dowiemy si\u0119 co to jest ikonostas czy kywot, ale poznamy tak\u017ce nazwy zi\u00f3\u0142 u\u017cywanych w tradycyjnym lecznictwie. „Beskid bez kitu” <\/strong>– to ksi\u0105\u017cka pe\u0142na kolor\u00f3w i zapach\u00f3w, jak krajobrazy, kt\u00f3re opisuje Opowiada o m\u0105drych i odwa\u017cnych kobietach, ciekawych \u015bwiata.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ksi\u0105\u017cka ma w sobie odrobin\u0119 magii, przenosi Nas w \u015bwiat dawnych wierze\u0144 i obrz\u0119d\u00f3w, dowiemy si\u0119 z niej kim by\u0142a Matka Boska Jagodna, jak obchodzono Noc Kupa\u0142y oraz jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci magiczne skrywaj\u0105 w sobie niekt\u00f3re zio\u0142a.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Wrotycz.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jak to by\u0142o z t\u0105 Jagodn\u0105 Matk\u0105 Bosk\u0105 ?<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n

Drugi lipca by\u0142 starym poga\u0144skim \u015bwi\u0119tem p\u0142odno\u015bci. Potem razem z chrze\u015bcija\u0144stwem przysz\u0142o tego dnia nowe \u015bwi\u0119to, Nawiedzenia Maryi Panny, kt\u00f3re sklei\u0142o si\u0119 z tym starym. I wysz\u0142o z tego bardzo mi\u0142e \u015bwi\u0119to na wiejsk\u0105 mod\u0142\u0119, m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce tego dnia Matka boska b\u0119d\u0105c w ci\u0105\u017cy, sz\u0142a sama przez pola i lasy, \u017ceby spotka\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 krewn\u0105 El\u017cbiet\u0105. Sz\u0142a bardzo d\u0142ugo, bo a\u017c sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilometr\u00f3w. Po drodze \u017cywi\u0142a si\u0119 tylko tym, co znalaz\u0142a w lesie i dlatego na pami\u0105tk\u0119 tej w\u0119dr\u00f3wki drugiego lipca nie mo\u017cna zrywa\u0107 jag\u00f3d ani \u017cadnych innych le\u015bnych owoc\u00f3w, \u017ceby nie zabrak\u0142o Matce Boskiej jedzenia. Kobiety na wsiach wierzy\u0142y, \u017ce je\u015bli zostawi\u0105 owoce w lesie to w zamian Maryja Jagodna zaopiekuje si\u0119 nimi i ich dzie\u0107mi, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 si\u0119 rodzi\u0107 zdrowe i odporne na czary. Wtedy nieby\u0142o na wsi lekarza pediatry, wiec trudno si\u0119 dziwi\u0107 za mamy ba\u0142y si\u0119 chor\u00f3b, a je\u017celi niezrywanie owoc\u00f3w w jeden jedyny dzie\u0144 mia\u0142o te choroby odp\u0119dzi\u0107, to kto by si\u0119 odwa\u017cy\u0142 co\u015b zerwa\u0107 i zje\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[*\u0179r\u00f3d\u0142o: fragment ksi\u0105\u017cki „Beskid bez kitu” Maria Strzelecka].<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Sadziec plamisty.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Od dawna chcia\u0142am zobaczy\u0107 Theth – najpi\u0119kniejsz\u0105 g\u00f3rsk\u0105 wiosk\u0119 w Albanii, mam ju\u017c kupione przewodniki i u\u0142o\u017cony ca\u0142y plan zwiedzania, tylko ci\u0105gle co\u015b staje mi na przeszkodzie. Mia\u0142am ju\u017c wykupion\u0105 wycieczk\u0119, to biuro podr\u00f3\u017cy j\u0105 odwo\u0142a\u0142o, bo w Albanii by\u0142o trz\u0119sienie ziemi. Ala wszystko ma sw\u00f3j czas. Jak sz\u0142am tym szlakiem to tak przez moment poczu\u0142am, \u017ce jestem w sercu G\u00f3r Przekl\u0119tych w malowniczej wiosce Theth .<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Muzeum Kultury \u0141emkowskiej w Olchowcu Kolonii.<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Muzeum Kultury \u0141emkowskiej w Olchowcu Kolonii .<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Muzeum Kultury \u0141emkowskiej w Olchowcu Kolonii<\/strong> za\u0142o\u017cy\u0142 w starej \u0142emkowskiej chy\u017cy (cha\u0142upie) Tadeusz Kie\u0142basi\u0144ski, dzia\u0142acz turystyczny i mi\u0142o\u015bnik \u0142emkowszczyzny z \u0141odzi. W zbiorach znajduj\u0105 si\u0119 m.in. wyposa\u017cenie o narz\u0119dzia gospodarstwa \u0142emkowskiego oraz pami\u0105tki po walkach o Prze\u0142\u0119cz Dukielsk\u0105 podczas II wojny \u015bwiatowej. Zwiedzanie muzeum IV-IX – wst\u0119p wolny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Olchowiec – cerkiew i kamienny mostek.<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

Olchowiec to urocza ma\u0142a wioska (16 posesjo, ok. 60 mieszka\u0144c\u00f3w). nad potokiem Wilsznia, w pobli\u017cu granicy, na zach\u00f3d od Prze\u0142\u0119czy Dukielskiej. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 wie\u015b by\u0142a znacznie wi\u0119ksza, liczy\u0142a blisko 90 gospodarstw, z kt\u00f3rych kilka zamieszkiwali Cyganie. Po przeprowadzonej w 1935 roku komasacji grunt\u00f3w powsta\u0142 du\u017cy przysi\u00f3\u0142ek Kolonia, po\u0142o\u017cony na po\u0142udnie od centrum wsi, po drugiej stronie wzg\u00f3rz Horb. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 olchowian wywodzi\u0142a si\u0119 z kilku starych rod\u00f3w. Poniewa\u017c nazwiska si\u0119 powtarza\u0142y, poszczeg\u00f3lne rodziny odr\u00f3\u017cniano po przydomkach, przechodz\u0105cych cz\u0119sto z pokolenia na pokolenie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Najnowsza historia ci\u0119\u017cko dotkn\u0119\u0142a Olchowiec. W okresie okupacji Niemcy wywie\u017ali na roboty przymusowe 48 os\u00f3b, z kt\u00f3rych tylko 5 powr\u00f3ci\u0142o. W czasie bitwy dukielskiej 1944 r. w rejonie Olchowca toczy\u0142 walki w okr\u0105\u017ceniu sowiecki korpus kawalerii. W okolicznych lasach do dzi\u015b mo\u017cna znale\u017a\u0107 resztki broni i wyposa\u017cenia. Po wojnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w przesiedlono do Zwi\u0105zku Radzieckiego. Wysiedlenia w ramach akcji „Wis\u0142a” unikn\u0119\u0142o 10 rodzin, kt\u00f3rym proboszcz ze \u017bmigrodu wystawi\u0142 fikcyjne \u015bwiadectwa chrztu rzymskokatolickiego. Dzi\u015b Olchowiec, jako jedna z niewielu wsi w tej cz\u0119\u015bci Beskidu jest zamieszka\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci przez autochton\u00f3w wyznania grekokatolickiego.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew grekokatolicka p.w. Przeniesienia relikwii \u015bw. Miko\u0142aja – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
\u0141emkowska chy\u017ca (cha\u0142upa) – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

W Olchowcu przetrwa\u0142y do dzi\u015b dwie tradycyjne cha\u0142upy \u0142emkowskie<\/strong> – jedna w s\u0105siedztwie cerkwi, druga w Kolonii. W okolicy powsta\u0142y do\u015b\u0107 liczne nowe domy letniskowe.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Skromna cerkiew grekokatolicka p.w. Przeniesienia relikwii \u015bw. Miko\u0142aja<\/strong> stan\u0119\u0142a w 1932 roku na miejscu starszej, XVIII-wiecznej. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych parafianie stoczyli w jej obronie batali\u0119 z lokalnymi w\u0142adzami planuj\u0105cymi rozbi\u00f3rk\u0119 i u\u017cycie materia\u0142\u00f3w do budowy gara\u017cu w Miejscu Piastowym. Od 1978 roku \u015bwi\u0105tynia by\u0142a we wsp\u00f3lnym u\u017cytkowaniu parafii rzymskokatolickiej z Polan i Grekokatolickiej z Zyndranowej. Obecnie nabo\u017ce\u0144stwa grekokatolickie odbywaj\u0105 si\u0119 tylko sporadycznie. Do cerkwi prowadzi unikatowy na \u0141emkowszczy\u017anie kamienny mostek<\/strong>, uznany za zabytek architektury.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew grekokatolicka p.w. Przeniesienia relikwii \u015bw. Miko\u0142aja – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew grekokatolicka p.w. Przeniesienia relikwii \u015bw. Miko\u0142aja – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Od 1991 roku z inicjatywy Towarzystwa Karpackiego z Warszawy i miejscowej rady parafialnej wznowiono w Olchowcu obchody kermeszu<\/strong>, tradycyjnego \u015bwi\u0119ta parafialnego. Kermesz odbywa si\u0119 w niedziel\u0119 najbli\u017csz\u0105 22 maja (\u015bwi\u0119to wezwania cerkwi).<\/strong> Obok uroczystego nabo\u017ce\u0144stwa z procesj\u0105 odbywaj\u0105 si\u0119 wyst\u0119py zespo\u0142\u00f3w folklorystycznych, urz\u0105dzane s\u0105 wystawy, zje\u017cd\u017caj\u0105 liczni go\u015bcie, w\u015br\u00f3d nich dawni olchowczanie z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew grekokatolicka p.w. Przeniesienia relikwii \u015bw. Miko\u0142aja – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Szlak Polany – Olchowiec.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pokonanie szlaku zaj\u0119\u0142o nam oko\u0142o 3 godzin w dwie strony. Mam nadziej\u0119, \u017ce uda Nam si\u0119 tu wr\u00f3ci\u0107 za rok w maju na kiermesz. I ju\u017c nie zapomn\u0119 zabra\u0107 atlasu ro\u015blin \u0142\u0105kowych.<\/p>\r\n

Lubisz to co robi\u0119?\u00a0 B\u0119dzie mi niezmiernie mi\u0142o je\u015bli wypijemy razem kaw\u0119.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Beskid Niski, rozpostarty mi\u0119dzy Beskidem S\u0105deckim a Bieszczadami, to jeden z najdzikszych zak\u0105tk\u00f3w Polski. Pr\u00f3\u017cno tu szuka\u0107 wysokich szczyt\u00f3w, za to pi\u0119knych widok\u00f3w z cerkwiami w tle nie brakuje. Przez wieki tereny te zamieszkiwali \u0141emkowie. \u015alady ich kultury mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b. Ten kamienny mostek wypatrzy\u0142am w przewodniku, od razu wiedzia\u0142am, \u017ce musz\u0119 go zobaczy\u0107. Dzi\u015b \u015bwieci\u0142o pi\u0119kne s\u0142o\u0144ce. W trakcie tygodniowego pobytu trafi\u0142 si\u0119 Nam jeden dzie\u0144 z „oknem pogodowym” – jeden dzie\u0144, kiedy nie pada\u0142o. W stu procentach zgadzam si\u0119 z twierdzeniem, \u017ce Beskid Niski to najmniej zadeptane g\u00f3ry w Polsce. W trakcie ca\u0142ego spaceru nie spotkali\u015bmy nikogo, tylko s\u0142o\u0144ce, przyroda, zwierz\u0119ta i My – pe\u0142nia szcz\u0119\u015bcia. Wyprawa z Polan do Olchowca to wa\u017cny punkt podr\u00f3\u017cy \u015bladami \u0141emk\u00f3w. W Kolonii Olchowcu znajduje si\u0119 wystawa w Muzeum Kultury \u0141emkowskiej, prezentuj\u0105ca m.in. \u0142emkowskie stroje ludowe, \u0142emkowski odpust odbywa si\u0119 tu w maju. W Polanach jad\u0105c drog\u0105 asfaltow\u0105 po lewej stronie mijamy dawn\u0105 cerkiew grekokatolick\u0105 (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Jana Z\u0142otoustego). Cerkiew zosta\u0142a wzniesiona w 1914 roku na planie krzy\u017ca greckiego i przykryta wielk\u0105 kopu\u0142\u0105. W latach 70. i 80. XX w. by\u0142a przedmiotem zajad\u0142ych spor\u00f3w mi\u0119dzy katolikami rzymskimi a prawos\u0142awnymi (zniszczono wtedy ikonostas), na czym skorzystali pierwotni w\u0142a\u015bciciele – katolicy greccy, kt\u00f3rzy obecnie u\u017cytkuj\u0105 ja wsp\u00f3lnie z rzymskimi. 600 metr\u00f3w za cerkwi\u0105, przed mostem nad Wilszni\u0105, zostawili\u015bmy samoch\u00f3d i udajemy si\u0119 w lewo na drog\u0119 gruntow\u0105, pokonujemy rzek\u0119 w br\u00f3d (mo\u017cna j\u0105 obej\u015b\u0107 przez mostek). Szkoda, \u017ce nie zabra\u0142am ze sob\u0105 atlasu ro\u015blin \u0142\u0105kowych. Je\u015bli mowa o ro\u015blinach g\u00f3rskich to ostatnio mia\u0142am przyjemno\u015b\u0107 czyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 Marii Strzeleckiej „Beskid bez kitu”. Ksi\u0105\u017cka jest pi\u0119knie wydana, ciekawie napisana, jest to pozycja kierowana do dzieci, ale wed\u0142ug mnie jest to ksi\u0105\u017cka trudna i nie jestem do ko\u0144ca przekonana, \u017ce to lektura odpowiednia dla m\u0142odego czytelnika. Ale zach\u0119cam do jej przeczytania. Bohaterkami ksi\u0105\u017cki s\u0105 dwie dzielne dziewczynki” Terka i Nela. Terka to dziewczynka wychowana w mie\u015bcie, przyjecha\u0142a z Mam\u0105 w Beskid Niski i pokocha\u0142a go. Dzi\u0119ki niej dowiemy si\u0119 o \u017cyciu jakie toczy si\u0119 na \u0142\u0105ce, poczujemy smak i zapach poziomek, rozpalimy ognisko i pos\u0142uchamy \u015bpiewu ptak\u00f3w. Z dziewczynka o imieniu Nela odwiedzimy \u015blady po \u0142emkowskich wsiach i \u0142\u0105ki pe\u0142ne pachn\u0105cych zi\u00f3\u0142. Przewodnikiem po gin\u0105cym \u015bwiecie \u0142emkowskiej kultury jest babcia Neli – Tekla. Od niej dowiemy si\u0119 co to jest ikonostas czy kywot, ale poznamy tak\u017ce nazwy zi\u00f3\u0142 u\u017cywanych w tradycyjnym lecznictwie. „Beskid bez kitu” – to ksi\u0105\u017cka pe\u0142na kolor\u00f3w i zapach\u00f3w, jak krajobrazy, kt\u00f3re opisuje Opowiada o m\u0105drych i odwa\u017cnych kobietach, ciekawych \u015bwiata. Ksi\u0105\u017cka ma w sobie odrobin\u0119 magii, przenosi Nas w \u015bwiat dawnych wierze\u0144 i obrz\u0119d\u00f3w, dowiemy si\u0119 z niej kim by\u0142a Matka Boska Jagodna, jak obchodzono Noc Kupa\u0142y oraz jakie w\u0142a\u015bciwo\u015bci magiczne skrywaj\u0105 w sobie niekt\u00f3re zio\u0142a. Jak to by\u0142o z t\u0105 Jagodn\u0105 Matk\u0105 Bosk\u0105 ? Drugi lipca by\u0142 starym poga\u0144skim \u015bwi\u0119tem p\u0142odno\u015bci. Potem razem z chrze\u015bcija\u0144stwem przysz\u0142o tego dnia nowe \u015bwi\u0119to, Nawiedzenia Maryi Panny, kt\u00f3re sklei\u0142o si\u0119 z tym starym. I wysz\u0142o z tego bardzo mi\u0142e \u015bwi\u0119to na wiejsk\u0105 mod\u0142\u0119, m\u00f3wi\u0105ce, \u017ce tego dnia Matka boska b\u0119d\u0105c w ci\u0105\u017cy, sz\u0142a sama przez pola i lasy, \u017ceby spotka\u0107 si\u0119 ze swoj\u0105 krewn\u0105 El\u017cbiet\u0105. Sz\u0142a bardzo d\u0142ugo, bo a\u017c sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilometr\u00f3w. Po drodze \u017cywi\u0142a si\u0119 tylko tym, co znalaz\u0142a w lesie i dlatego na pami\u0105tk\u0119 tej w\u0119dr\u00f3wki drugiego lipca nie mo\u017cna zrywa\u0107 jag\u00f3d ani \u017cadnych innych le\u015bnych owoc\u00f3w, \u017ceby nie zabrak\u0142o Matce Boskiej jedzenia. Kobiety na wsiach wierzy\u0142y, \u017ce je\u015bli zostawi\u0105 owoce w lesie to w zamian Maryja Jagodna zaopiekuje si\u0119 nimi i ich dzie\u0107mi, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 si\u0119 rodzi\u0107 zdrowe i odporne na czary. Wtedy nieby\u0142o na wsi lekarza pediatry, wiec trudno si\u0119 dziwi\u0107 za mamy ba\u0142y si\u0119 chor\u00f3b, a je\u017celi niezrywanie owoc\u00f3w w jeden jedyny dzie\u0144 mia\u0142o te choroby odp\u0119dzi\u0107, to kto by si\u0119 odwa\u017cy\u0142 co\u015b zerwa\u0107 i zje\u015b\u0107. [*\u0179r\u00f3d\u0142o: fragment ksi\u0105\u017cki „Beskid bez kitu” Maria Strzelecka]. Od dawna chcia\u0142am zobaczy\u0107 Theth – najpi\u0119kniejsz\u0105 g\u00f3rsk\u0105 wiosk\u0119 w Albanii, mam ju\u017c kupione przewodniki i u\u0142o\u017cony ca\u0142y plan zwiedzania, tylko ci\u0105gle co\u015b staje mi na przeszkodzie. Mia\u0142am ju\u017c wykupion\u0105 wycieczk\u0119, to biuro podr\u00f3\u017cy j\u0105 odwo\u0142a\u0142o, bo w Albanii by\u0142o trz\u0119sienie ziemi. Ala wszystko ma sw\u00f3j czas. Jak sz\u0142am tym szlakiem to tak przez moment poczu\u0142am, \u017ce jestem w sercu G\u00f3r Przekl\u0119tych w malowniczej wiosce Theth . Muzeum Kultury \u0141emkowskiej w Olchowcu Kolonii. Muzeum Kultury \u0141emkowskiej w Olchowcu Kolonii za\u0142o\u017cy\u0142 w starej \u0142emkowskiej chy\u017cy (cha\u0142upie) Tadeusz Kie\u0142basi\u0144ski, dzia\u0142acz turystyczny i mi\u0142o\u015bnik \u0142emkowszczyzny z \u0141odzi. W zbiorach znajduj\u0105 si\u0119 m.in. wyposa\u017cenie o narz\u0119dzia gospodarstwa \u0142emkowskiego oraz pami\u0105tki po walkach o Prze\u0142\u0119cz Dukielsk\u0105 podczas II wojny \u015bwiatowej. Zwiedzanie muzeum IV-IX – wst\u0119p wolny. Olchowiec – cerkiew i kamienny mostek. Olchowiec to urocza ma\u0142a wioska (16 posesjo, ok. 60 mieszka\u0144c\u00f3w). nad potokiem Wilsznia, w pobli\u017cu granicy, na zach\u00f3d od Prze\u0142\u0119czy Dukielskiej. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 wie\u015b by\u0142a znacznie wi\u0119ksza, liczy\u0142a blisko 90 gospodarstw, z kt\u00f3rych kilka zamieszkiwali Cyganie. Po przeprowadzonej w 1935 roku komasacji grunt\u00f3w powsta\u0142 du\u017cy przysi\u00f3\u0142ek Kolonia, po\u0142o\u017cony na po\u0142udnie od centrum wsi, po drugiej stronie wzg\u00f3rz Horb. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 olchowian wywodzi\u0142a si\u0119 z kilku starych rod\u00f3w. Poniewa\u017c nazwiska si\u0119 powtarza\u0142y, poszczeg\u00f3lne rodziny odr\u00f3\u017cniano po przydomkach, przechodz\u0105cych cz\u0119sto z pokolenia na pokolenie. Najnowsza historia ci\u0119\u017cko dotkn\u0119\u0142a Olchowiec. W okresie okupacji Niemcy wywie\u017ali na roboty przymusowe 48 os\u00f3b, z kt\u00f3rych tylko 5 powr\u00f3ci\u0142o. W czasie bitwy dukielskiej 1944 r. w rejonie Olchowca toczy\u0142 walki w okr\u0105\u017ceniu sowiecki korpus kawalerii. W okolicznych lasach do dzi\u015b mo\u017cna znale\u017a\u0107 resztki broni i wyposa\u017cenia. Po wojnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w przesiedlono do Zwi\u0105zku Radzieckiego. Wysiedlenia w ramach akcji „Wis\u0142a” unikn\u0119\u0142o 10 rodzin, kt\u00f3rym proboszcz ze \u017bmigrodu wystawi\u0142 fikcyjne \u015bwiadectwa chrztu rzymskokatolickiego. Dzi\u015b Olchowiec, jako jedna z niewielu wsi w tej cz\u0119\u015bci Beskidu jest zamieszka\u0142y w wi\u0119kszo\u015bci przez autochton\u00f3w wyznania grekokatolickiego. W Olchowcu przetrwa\u0142y do dzi\u015b dwie tradycyjne cha\u0142upy \u0142emkowskie – jedna w s\u0105siedztwie cerkwi, druga w Kolonii. W okolicy powsta\u0142y do\u015b\u0107 liczne nowe domy letniskowe. Skromna cerkiew grekokatolicka p.w. Przeniesienia relikwii \u015bw. Miko\u0142aja stan\u0119\u0142a w 1932 roku na miejscu starszej, XVIII-wiecznej. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych parafianie stoczyli w jej obronie batali\u0119 z lokalnymi w\u0142adzami planuj\u0105cymi rozbi\u00f3rk\u0119 i u\u017cycie materia\u0142\u00f3w do budowy gara\u017cu w Miejscu Piastowym. Od 1978 roku \u015bwi\u0105tynia by\u0142a we wsp\u00f3lnym u\u017cytkowaniu parafii rzymskokatolickiej z Polan i Grekokatolickiej z Zyndranowej. Obecnie nabo\u017ce\u0144stwa grekokatolickie odbywaj\u0105 si\u0119 tylko sporadycznie. Do cerkwi prowadzi unikatowy na \u0141emkowszczy\u017anie kamienny mostek, uznany za zabytek architektury. Od 1991 roku z inicjatywy Towarzystwa Karpackiego z Warszawy i miejscowej rady parafialnej wznowiono w Olchowcu obchody kermeszu, tradycyjnego \u015bwi\u0119ta parafialnego. Kermesz odbywa si\u0119 w niedziel\u0119 najbli\u017csz\u0105 22 maja (\u015bwi\u0119to wezwania cerkwi). Obok uroczystego nabo\u017ce\u0144stwa z procesj\u0105 odbywaj\u0105 si\u0119 wyst\u0119py zespo\u0142\u00f3w folklorystycznych, urz\u0105dzane s\u0105 wystawy, zje\u017cd\u017caj\u0105 liczni go\u015bcie, w\u015br\u00f3d nich dawni olchowczanie z r\u00f3\u017cnych stron \u015bwiata. Pokonanie szlaku zaj\u0119\u0142o nam oko\u0142o 3 godzin w dwie strony. Mam nadziej\u0119, \u017ce uda Nam si\u0119 tu wr\u00f3ci\u0107 za rok w maju na kiermesz. I ju\u017c nie zapomn\u0119 zabra\u0107 atlasu ro\u015blin \u0142\u0105kowych. Lubisz to co robi\u0119?\u00a0 B\u0119dzie mi niezmiernie mi\u0142o je\u015bli wypijemy razem kaw\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[577,20],"tags":[615,619,620],"class_list":["post-11705","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podkarpackie","category-polska","tag-beskid-niski","tag-olchowiec","tag-polany"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t