{"id":13180,"date":"2022-04-04T18:25:07","date_gmt":"2022-04-04T16:25:07","guid":{"rendered":"https:\/\/bloganki.pl\/?p=13180"},"modified":"2023-09-03T19:47:29","modified_gmt":"2023-09-03T17:47:29","slug":"beskid-niski-co-warto-zobaczyc-w-najdzikszych-polskich-gorach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/2022\/04\/04\/beskid-niski-co-warto-zobaczyc-w-najdzikszych-polskich-gorach\/","title":{"rendered":"Beskid Niski – co warto zobaczy\u0107 w najdzikszych polskich g\u00f3rach."},"content":{"rendered":"\r\n

Beskid Niski to kraina \u0142agodno\u015bci, to te\u017c najmniej zadeptane polskie g\u00f3ry, idealne miejsce dla ludzi, kt\u00f3rzy kochaj\u0105 cisz\u0119, spok\u00f3j i dzik\u0105 przyrod\u0119. Najpi\u0119kniejsze s\u0105 tu doliny nieistniej\u0105cych \u0142emkowskich wsi i drewniane cerkwie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Kapliczka w Bodakach wybudowana przez mieszka\u0144c\u00f3w wsi, aby zapobiec powodzi.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0141emkowie to grupa g\u00f3rali ruskich, kt\u00f3rej osadnictwo obejmowa\u0142o tereny po\u0142o\u017cone po obu stronach grzbietu Karpat. Po stronie p\u00f3\u0142nocnej (polskiej), \u0141emkowie zamieszkiwali w\u0105ski klin ziemi d\u0142ugo\u015bci stu kilometr\u00f3w, obejmuj\u0105cy cze\u015b\u0107 Beskidu S\u0105deckiego, Beskid Niski, oraz ma\u0142y zachodni skrawek Bieszczad\u00f3w. \u0141emkowie zachowali swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 manifestuj\u0105c\u0105 si\u0119 przede wszystkim wyznaniem grekokatolickim lub prawos\u0142awnym oraz mow\u0105 zbli\u017con\u0105 do j\u0119zyka ukrai\u0144skiego. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej zostali wysiedleni na zachodnie i p\u00f3\u0142nocne ziemie Polski. W ostatnich dziesi\u0119cioleciach cz\u0119\u015b\u0107 \u0141emk\u00f3w powr\u00f3ci\u0142a w rodzinne strony.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Owce we wsi D\u0142ugie – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

„Pasieniem owiec i kr\u00f3w zajmowali si\u0119 starsi ludzie albo kilkunastoletni ch\u0142opcy. Pas\u0142y tak\u017ce dzieci. Musia\u0142y wstawa\u0107 oko\u0142o trzeciej w nocy i wyp\u0119dza\u0142y zwierz\u0119ta na pastwisko. Oko\u0142o dziesi\u0105tej sp\u0119dza\u0142y je i sz\u0142y do szko\u0142y, gdzie przebywa\u0142y do trzeciej po po\u0142udniu. Po obiedzie pas\u0142y jeszcze do zachodu s\u0142o\u0144ca. Pasterze mieli kije i tr\u0105by zwane trubami<\/em> albo trembitami<\/em>, d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o p\u00f3\u0142tora metra. U\u017cywali tak\u017ce tr\u0105b z rog\u00f3w kr\u00f3w i wo\u0142\u00f3w. Tr\u0105bami tymi porozumiewali si\u0119 przy pomocy specjalnych sygna\u0142\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Najcz\u0119\u015bciej by\u0142o i owce wypasano wsp\u00f3lnie na halach lub w pobli\u017cu wsi. W tym drugim wypadku wypasano po jednej stronie doliny i nazywano j\u0105 w\u00f3wczas to\u0142oka<\/em>. Na przeciwnej stronie znanej caryna<\/em>, na cz\u0119\u015bci u\u017cy\u017anionych pastwisk uprawiano owies. Po roku nast\u0119powa\u0142a zmiana i zmieniano te\u017c nazwy cz\u0119\u015bci doliny”<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

*Fragment ksi\u0105\u017cki „\u015awiat \u0141emk\u00f3w: etnograficzna podr\u00f3\u017c po \u0141emkowszczy\u017anie” Andrzej Karczmarzewski.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Klasyczny dom \u0142emkowski tzw. chy\u017ca.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Klasyczne domy \u0142emkowskie to tzw. chy\u017ce<\/em><\/strong>, kt\u00f3re pod jednym dachem kry\u0142y ca\u0142e gospodarstwo. Budynek przedzielony by\u0142 boiskiem; po jednej jego stronie znajdowa\u0142a si\u0119 izba i komora, po drugiej stajnia, obora lub owczarnia. Poddasze wykorzystywane by\u0142o najcz\u0119\u015bciej jako miejsce sk\u0142adowania siana lub zbo\u017ca.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Zapraszam na wirtualny spacer w miejsca, kt\u00f3re skrad\u0142y moje serce.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Co warto zobaczy\u0107 w Beskidzie Niskim ? Najciekawsze atrakcje regionu.<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bartne – najbardziej klimatyczna wioska w Beskidzie Niskim.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew (greckokatolicka) \u015awi\u0119tych Kosmy i Damiana w Bartnem.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wie\u015b Bartne za\u0142o\u017cyli w XVI wieku kamieniarze, wybrali to miejsce ze wzgl\u0119du na znajduj\u0105ce si\u0119 tu z\u0142o\u017ca kamieni. Nazwa wioski Bortne pochodzi od od ci\u0119cia boru a nie od barci. W 1650 roku wioska otrzyma\u0142a dokument lokacyjny podpisany rzez samego kr\u00f3la Jana Kazimierza \u2013 \u201eobro\u0144c\u0119 prawos\u0142awia\u201d. Wie\u015b szczyci\u0142a si\u0119 kamieniarstwem by\u0142y jego stolic\u0105 na terenie \u0141emkowszczyzny. Najbardziej znani bartnia\u0144scy kamieniarze to Wasyl Graco\u0144, rodzina Felenczak\u00f3w, Jan Kozak, Dymitr Kopacz i Grzegorz Homkowicz. Z kamienie wyrabiano zar\u00f3wno krzy\u017ce nagrobne i kapliczki przydro\u017cne jak te\u017c sprz\u0119ty gospodarskie. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce na 32 mieszka\u0144c\u00f3w wsi przypada 28 zabytk\u00f3w drewnianych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Krzy\u017c przydro\u017cny.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Wioska Bartne – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 mieszka\u0142o tu ponad 1000 ludzi, cze\u015b\u0107 zosta\u0142a przesiedlona w 1945 roku do Zwi\u0105zku Radzieckiego, a cz\u0119\u015b\u0107 w 1947 w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d na Ziemie Odzyskane. Powracaj\u0105cy w 1956 roku mieszka\u0144cy musieli wykupywa\u0107 swe dawne gospodarstwa. Obecnie wie\u015b liczy ponad 200 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew (greckokatolicka) \u015awi\u0119tych Kosmy i Damiana w Bartnem.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew grekokatolicka pw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Barnem (stara cerkiew)<\/strong> zbudowana zosta\u0142a w 1842 roku, na miejscu starszej prawos\u0142awnej. Zr\u0105b \u015bwi\u0105tyni jest jednorodny osadzony na cokole z kamienia rzecznego, obita gontem. Na \u015bcianach zewn\u0119trznych \u015bwi\u0105tyni odkryto najbogatsz\u0105 na \u0141emkowszczy\u017anie gam\u0119 barw, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 a\u017c z 9 kolor\u00f3w, cho\u0107 dominuj\u0105 trzy: zielony, czerwony i granatowy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na stoku powy\u017cej cerkwi znajduje si\u0119 cmentarz wojskowy nr. 64 z okresu I wojny \u015bwiatowej<\/strong>. Spoczywa na nim 29 Austriak\u00f3w z 36 pu\u0142ku piechoty oraz 16 i 17 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w i 59 Rosjan. Chowano tu r\u00f3wnie\u017c \u017co\u0142nierzy armii niemieckiej, zmar\u0142ych w tutejszym szpitalu w czasie II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz wojskowy nr. 64 z okresu I wojny \u015bwiatowej w Bartnem.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew parafialn\u0105, prawos\u0142awn\u0105 pw. \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Bartnem <\/strong>zbudowano w latach 1928-29 wzoruj\u0105c si\u0119 na starszej cerkwi z pobliskiej Krzywej. Jest to budowla o konstrukcji zr\u0119bowej, oszalowana, pokryta blach\u0105. W \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 zabytkowy 200 letni ikonostas z rozebranej cerkwi z terenu Lubelszczyzny przywieziony do Poczajowa, nast\u0119pnie do Bartnego. Charakterystyczne dla cerkwi s\u0105 wykuwane kamienie fundament\u00f3w i skos\u00f3w. Na ka\u017cdym jej boku w fundamencie znajduje si\u0119 wykuty krzy\u017c.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew parafialna, prawos\u0142awna pw. \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Bartnem.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiewny zak\u0105tek – Beskid Niski.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew (greckokatolicka) \u015awi\u0119tych Kosmy i Damiana w Bartnem.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Owczarach \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew parafialn\u0105 grekokatolick\u0105 Opieki Bogurodzicy w Owczarach.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew parafialn\u0105 grekokatolick\u0105 Opieki Bogurodzicy w Owczarach<\/strong> zbudowano w 1653 roku. Wn\u0119trze pokrywa polichromia z 1938 roku Na kompletne wyposa\u017cenie cerkiewne sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: barokowy ikonostas z XVIII wieku z rzadko spotykan\u0105 ikon\u0105 Chrystusa w Grobie, dwa barokowe o\u0142tarze boczne \u2013 po stronie p\u00f3\u0142nocnej z ikon\u0105 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem (XIX w), po po\u0142udniowej z ikon\u0105 \u015aw. Miko\u0142aja (XVIII w). W 2012 obiekt wpisano na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w M\u0119cinie Wielkiej \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew parafialna grekokatolicka \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w M\u0119cinie Wielkiej.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew parafialna grekokatolicka \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w M\u0119cinie Wielkiej<\/strong> (obecnie rzymskokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny) zosta\u0142a zbudowana w 1807 roku. Cerkiew wzniesiono w konstrukcji zr\u0119bowej, \u015bciany pokryto gontem. Wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni nakrywaj\u0105 stropy p\u0142askie, a zdobi je polichromia architektoniczno \u2013 oramentalnao \u2013 figuralna z lat 1930 i 1938 . Wyposa\u017cenie stanowi kompletny ikonostas (\u015bciana z ikonami) z XIX wieku oraz dwa XIX wieczne o\u0142tarze boczne w tradycji barokowej. Na \u015bcianach znajduje si\u0119 wiele cennych ikon np. fragment rz\u0119du prazdnik\u00f3w z XVIII wieku czy ikona \u015bw. Andrzeja.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Ropicy G\u00f3rnej \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew filialna grekokatolicka \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Ropicy G\u00f3rnej.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew filialna grekokatolicka \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Ropicy G\u00f3rnej <\/strong>(obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny grekokatolicki) powsta\u0142a w 1813 roku lub 1819 roku. Cerkiew ma budow\u0119 tr\u00f3jdzieln\u0105, z wyd\u0142u\u017con\u0105 naw\u0105 i zbli\u017conymi do kwadratu babi\u0144cem i prezbiterium. Wn\u0119trze cerkwi nakryto stropami p\u0142askimi. \u015aciany i stropy zdobi polichromia z prze\u0142omu XIX i XX wieku o motywach ornamentalnych i figuralnych. W wyposa\u017ceniu znajduje si\u0119 rokokowy ikonostas z po\u0142owy XVIII wieku (w rz\u0119dzie ikon namiestych rzadko spotykana na tym terenie ikona \u015bw. Onufrego), p\u00f3\u017anobarokowy o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z baldachimem i tabernakulum oraz dwa barokowe o\u0142tarze boczne.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Bodakach – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew \u015aw. Dymitra w Bodakach.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew grekokatolicka w Bodakach<\/strong> (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki) wzniesiona zosta\u0142a w 1902 roku, tr\u00f3jdzielna, z tr\u00f3jbocznie zamkni\u0119tym prezbiterium, wn\u0119trze ozdobione polichromi\u0105, ikonostas wykonany przez Szajn\u0119 z Rymanowa.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00a0<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Wo\u0142owcu \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew filialna grekokatolicka Opieki Bogurodzicy w Wo\u0142owcu.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew filialna grekokatolicka Opieki Bogurodzicy w Wo\u0142owcu<\/strong> (obecnie cerkiew prawos\u0142awna) zosta\u0142a wniesiona w XVIII wieku. Jest to cerkiew zachodnio\u0142emkowska z \u0142amanymi dachami namiotowymi i cebulkowymi zwie\u0144czeniami. Ma izbicow\u0105 wie\u017c\u0119 oraz tr\u00f3jdzielny uk\u0142ad wn\u0119trza, z prosto zamkni\u0119tym prezbiterium. Wn\u0119trze opr\u00f3cz nawy, w kt\u00f3rej wida\u0107 dach namiotowy, nakryto stropami p\u0142askimi. W nawie i przedsionku zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty XIX-wiecznej polichromii ornamentalnej i figuralnej. Znajduj\u0105cy si\u0119 tu ikonostas z ko\u0144ca XVIII wieku stanowi depozyt muzeum w \u0141a\u0144cucie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew filialna grekokatolicka Opieki Bogurodzicy w Wo\u0142owcu.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Krzywej \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew parafialna grekokatolicka \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Krzywej.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew parafialna grekokatolicka \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Krzywej<\/strong> (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny rzymskokatolicki) zacz\u0119to wznosi\u0107 w 1924 roku na miejscu wcze\u015bniej spalonych \u015bwi\u0105ty\u0144. Budowla wzorowana jest na cerkwiach staroruskich. \u015aciany o konstrukcji zr\u0119bowej oszalowano pionowo z listwowaniem. Nad centraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 nawy znajduje si\u0119 kopu\u0142\u0105, a nad zachodni\u0105 i prezbiterium \u2013 wie\u017cyczki z pozornymi latarniami. Na \u015bcianach obitych deskami nie ma polichromii. Wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni zobaczy\u0107 mo\u017cna dwa o\u0142tarze boczne z ko\u0144ca XIX wieku, a w prezbiterium o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z baldachimem i wsp\u00f3\u0142czesnym tabernakulum.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Kotani \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Dawna cerkiew grekokatolicka pw. \u015b\u015b. Kosmy i Damiana w Kotani.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Dawna cerkiew grekokatolicka pw. \u015b\u015b. Kosmy i Damiana <\/strong>nazywana jest per\u0142\u0105 \u0142emkowskiej architektury, kt\u00f3ra w ostatnich latach odzyskuje sw\u00f3j blask.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Nie jest znana dok\u0142adna data powstania cerkwi. Przepuszcza si\u0119, \u017ce zbudowano j\u0105 na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku, ale tez bardzo cz\u0119sto jako dat\u0119 budowy podaje si\u0119 rok 1841 (taka data widnieje nad wej\u015bciem do babi\u0144ca), nie widomo jednak, czy jest to faktyczna data powstania, czy by\u0107 mo\u017ce pierwszy jej generalny remont.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015awi\u0105tynia jest orientowana (prezbiterium jest zwr\u00f3cone w kierunku wschodnim)o konstrukcji zr\u0119bowej, w ca\u0142o\u015bci obita gontem. Posiada typow\u0105 dla cerkwi \u0142emkowskich konstrukcj\u0119 tr\u00f3jdzieln\u0105 z wyodr\u0119bnion\u0105 naw\u0105, babi\u0144cem i prezbiterium. Wie\u017ca ma pochy\u0142e \u015bciany, izbice oraz pozorn\u0105 latarni\u0119. Wok\u00f3\u0142 wie\u017cy znajduj\u0105 si\u0119 zachaty. Nad naw\u0105 i prezbiterium dachy posiadaj\u0105 konstrukcje namiotow\u0105 s\u0105 \u0142amane i kryte gontem. Dzwon i \u017cyrandol znajduj\u0105 si\u0119 e Desznicy. Cerkiew otacza drewniane ogrodzenie z kamienn\u0105 podmur\u00f3wk\u0105. Na teren cerkwi wchodzi si\u0119 przez drewnian\u0105 bramk\u0119 z gontowym dachem.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Dawna cerkiew grekokatolicka pw. \u015b\u015b. Kosmy i Damiana w Kotani.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na terenie wok\u00f3\u0142 cerkwi od 1963 roku z inicjatywy konserwatora zabytk\u00f3w, zacz\u0119to zbiera\u0107 okoliczne, zniszczone krzy\u017ce, kt\u00f3re stworzy\u0142y ma\u0142e lapidarium okolicznej kamieniarki. W 2005 roku wykonano remont stoj\u0105cych wok\u00f3\u0142 cerkwi krzy\u017cy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Przed cerkwi\u0105 stoi ogromna lipa, o kt\u00f3rej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest tak samo stara jak i cerkiew. Pierwotnie przed cerkwi\u0105 sta\u0142y dwie lipy, jednak jedna zosta\u0142a \u015bci\u0119ta, jako zagra\u017caj\u0105ca cerkwi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wierna kopia Kota\u0144skiej cerkwi znajduje si\u0119 w skansenie \u0142emkowskim we Lwowie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Dawna cerkiew grekokatolicka pw. \u015b\u015b. Kosmy i Damiana w Kotani.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jako dat\u0119 dawnej cerkiew grekokatolickiej pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej<\/strong> przyjmuje si\u0119 rok 1762, jednak\u017ce cz\u0119sto podkre\u015bla si\u0119, \u017ce jest to raczej data rozbudowy istniej\u0105cej ju\u017c kaplicy z XVII wieku (dzisiejsze sanktuarium) o naw\u0119 i babiniec. \u015awi\u0105tyni\u0119 remontowano i prawdopodobnie przebudowano na prze\u0142omie XIX i XX wieku ( z tego czasu pochodzi obecna wie\u017ca). Cerkiew w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej nale\u017cy do typowych \u00a0budowli sakralnych, wznoszonych na terenie zachodniej \u0141emkowszczyzny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w \u015awi\u0105tkowej Wielkiej \u2013 Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Wielkiej.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Dawna cerkiew filialna grekokatolicka pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Wielkiej wzniesiona (lub przebudowana) zosta\u0142a w 1757 roku. We wn\u0119trzu \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 polichromia z II po\u0142owy XVIII wieku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w G\u0142adyszewie – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew parafialna grekokatolicka Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego w G\u0142adyszewie.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew parafialna grekokatolicka Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego w G\u0142adyszewie<\/strong> zosta\u0142a zbudowana w latach 1938-1939 przez huculskich cie\u015bli. Ze wzgl\u0119du na pochodzenie budowniczych powsta\u0142 nietypowy obiekt, zachwycaj\u0105cy jednak swoim pi\u0119knem i proporcjami. \u015awi\u0105tyni\u0119 wzniesiono na planie krzy\u017ca greckiego. Ikonostasu –\u00a0 ze wzgl\u0119du na wybuch II wojny\u00a0 \u015bwiatowej – nie zd\u0105\u017cono wykona\u0107. Wyposa\u017cenie stanowi\u0105: o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z baldachimem i tabernakulum, dwa rokokowe o\u0142tarze boczne, jeden z ikon\u0105 Ukrzy\u017cowania (XVIII w.), drugim \u2013 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem (XVIII w.). W ostatnich latach wybudowano ikonostas \u2013 zarazem ko\u0144cz\u0105c dzie\u0142o z ko\u0144ca lat 30 XX w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew w Kwiatoniu – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew \u015bw. Paraskewy w Kwiatoniu.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cerkiew parafialna \u015bw. Paraskewi w Kwiatoniu (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 pomocniczy rzymskokatolicki) powsta\u0142a w II po\u0142owie XVII wieku. \u015awi\u0105tynia jest klasycznym przyk\u0142adem \u0142emkowskiej architektury cerkiewnej, a ze wzgl\u0119du na swoje proporcje uwa\u017cana jest za jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych cerkwi w Polsce.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201eDiabli Kamie\u0144\u201d (Wychodnia Skalna) – Beskid Niski.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
\u201eDiabli Kamie\u0144\u201d (Wychodnia Skalna) – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

 <\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
\u201eDiabli Kamie\u0144\u201d (Wychodnia Skalna) – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

„Diabli Kamie\u0144” to najwi\u0119ksza w Beskidzie Niskim grupa piaskowcowych ska\u0142. \u201eDiabli Kamie\u0144\u201d swoja nazw\u0119 zawdzi\u0119cza powszechnie znanej w okolicy legendzie. Ot\u00f3\u017c dawnymi czasy ludzie chc\u0105c odda\u0107 cze\u015b\u0107 Bogu budowali coraz wi\u0119cej ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Diab\u0142y by\u0142y z tego bardzo niezadowolone, gdy\u017c ci\u0119\u017cko im by\u0142o znale\u017a\u0107 jak\u0105\u015b grzeszn\u0105 dusz\u0119, kt\u00f3r\u0105 mog\u0142y by zabra\u0107 ze sob\u0105 do piek\u0142a. \u015awi\u0105tyni\u0119 budowano te\u017c w niedalekim Cieklinie. Nie mog\u0105c tego znie\u015b\u0107 diab\u0142y postanowi\u0142y co\u015b z tym zrobi\u0107. Polecia\u0142y zatem na Magur\u0119 W\u0105tkowsk\u0105 i znalaz\u0142y tam pot\u0119\u017cny g\u0142az, najwi\u0119kszy w ca\u0142ym Beskidzie. Postanowi\u0142y zawlec go do Cieklina i zrzuci\u0107 na ko\u015bci\u00f3\u0142. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce g\u0142az ten by\u0142 tak ci\u0119\u017cki, ze kilkunastu diab\u0142\u00f3w mia\u0142o problem z jego d\u017awigni\u0119ciem. Bardzo si\u0119 nam\u0119czy\u0142y, ale w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 go podnie\u015b\u0107. Ci\u0119\u017cka to by\u0142a przeprawa, po drodze belzebuby cz\u0119sto odpoczywa\u0142y, cho\u0107 wiedzia\u0142y, \u017ce do wschodu s\u0142o\u0144ca musz\u0105 dowlec g\u0142az na miejsce. Ju\u017c \u015bwita\u0142o, a one by\u0142y dopiero nad Foluszem. Wtem gdy lecia\u0142y nad g\u00f3r\u0105 Kosma, zapia\u0142 kur i diab\u0142y straci\u0142y swe piekielne moce. Z ich diabelskich szpon\u00f3w g\u0142az wypad\u0142 na zbocze g\u00f3ry i rozbi\u0142 si\u0119 na kilka mniejszych, ale i tak du\u017cych ska\u0142.\u00a0 W ten oto spos\u00f3b ko\u015bci\u00f3\u0142 w Cieklinie zosta\u0142 ocalony. Okoliczni mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy zobaczyli g\u0142azy, stwierdzili, \u017ce tylko diab\u0142y mog\u0142y je tu przywlec \u2013 znale\u017ali nawet na nich \u015blady szata\u0144skich pazur\u00f3w. St\u0105d w\u0142a\u015bnie pochodzi nazwa wychodni skalnej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
\u201eDiabli Kamie\u0144\u201d (Wychodnia Skalna) – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej w Szymbarku – Beskid Niski.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej w Szymbarku – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej im. Prof. Romana Reinfussa w Szymbarku prezentuje kultur\u0119 ludow\u0105 Pog\u00f3rzan Gorlickich. Usytuowany jest w centrum wsi. Na powierzchni oko\u0142o 2 ha w chwili obecnej zlokalizowanych jest 15 obiekt\u00f3w reprezentuj\u0105cych typow\u0105 dla Pog\u00f3rza Gorlickiego architektur\u0119 wiejsk\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wszystkie niemal obiekty na terenie skansenu s\u0105 oryginalne. Przy cha\u0142upach znajduj\u0105 si\u0119 ogr\u00f3dki, zr\u00f3\u017cnicowane ze wzgl\u0119du na typ uprawy i rodzaj p\u0142ot\u00f3w. Mo\u017cemy tu podziwia\u0107 stare odmiany jab\u0142oni, krzewy porzeczek i malin. Na wiosn\u0119 pi\u0119knie pachnie bez i ja\u015bmin.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Krajobraz skansenu wzbogacaj\u0105 niewielkie poletka z zasianym \u017cytem, lnem, zasadzonymi ziemniakami, kapust\u0105. cykliczne warsztaty „Od ziarenka do p\u0142\u00f3cienka”.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej w Szymbarku – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej w Szymbarku – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015aladami nieistniej\u0105cych \u0142emkowskich wsi – Czarne, D\u0142ugie i Lipna.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Jesionka – po drodze do wsi Czarne.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jak opisa\u0107 \u015bwiat w kt\u00f3rym nie ma ju\u017c ludzi ? Nie ma ju\u017c nawet osieroconych po nich rzeczy. Kiedy\u015b sta\u0142y tu domy, czu\u0107 by\u0142o zapach nafty i palonego w kominku drzewa. Na \u0142\u0105ce pas\u0142y si\u0119 krowy, bawi\u0142y si\u0119 dzieci, w powietrzu unosi\u0142 si\u0119 zapach pieczonych jab\u0142ek. Co dzi\u015b zosta\u0142o po ludziach, kt\u00f3rzy tu \u017cyli ? Kilka starych drzew owocowych, przydro\u017cne krzy\u017ce i ma\u0142y cmentarz. Pozosta\u0142 osierocony \u015bwiat i porzucone groby ojc\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Krzy\u017c przydro\u017cny – Wioska D\u0142ugie.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pami\u0105tk\u0105 po<\/em> mieszka\u0144cach wysiedlonych wsi s\u0105 przydro\u017cne krzy\u017ce i kapliczki. Stawiano je, zwracaj\u0105c si\u0119 z pro\u015bb\u0105 o bosk\u0105 opiek\u0119, w podzi\u0119kowaniu za wys\u0142uchane mod\u0142y albo w „z\u0142ych miejscach” dla odstraszenia z\u0142ego.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wioska Czarne – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Wioska Czarne – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jak g\u0142osi legenda nazwa wsi pochodzi od czarnego koloru wody w strumieniu, kt\u00f3ry jest dop\u0142ywem Wis\u0142oki. Wioska zosta\u0142a lokowana w 1569 roku jako wie\u015b kr\u00f3lewska. Czarne nale\u017ca\u0142o do parafii w Bednarce, p\u00f3\u017aniej sta\u0142o si\u0119 parafi\u0105, obejmuj\u0105c\u0105 Nieznajow\u0105 oraz Lipn\u0105. Cerkiew grekokatolicka pw. \u015aw. Dymitra zosta\u0142a zbudowana w latach 1752-1754 jako typowa drewniana \u015bwi\u0105tynia zachodnio\u0142emkowska, o konstrukcji zr\u0119bowej, kryta gontem, Wie\u017c\u0119 dobudowano w 1786 roku. Ikonostas do cerkwi w Czarnym w 1801 roku wyrze\u017abi\u0142 Jakub Szwajcer, ma charakter barokowo-rokokowy. Drewniany, polichromowany, z\u0142ocony oraz srebrzony, z wcze\u015bniejszymi ikonami malowanymi w technice temperowej w 1895 roku zosta\u0142 gruntownie odnowiony i przemalowany przez Jana Bogda\u0144skiego.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Kapliczka przydro\u017cna – Wioska Czarne.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

W 1880 roku sta\u0142y tam 54 domy, w kt\u00f3rych mieszka\u0142o 330 Rusin\u00f3w oraz kilkoro Polak\u00f3w. Kobiety zajmowa\u0142y si\u0119 tkactwem, m\u0119\u017cczy\u017ani wydobyciem i destylacj\u0105 ropy. Istnia\u0142a szko\u0142a jednoklasowa. W latach 1914-1915w okolicy toczy\u0142y si\u0119 zaci\u0119te walki. Podczas walki spali\u0142a si\u0119 ca\u0142a dokumentacja tamtejszej parafii grekokatolickiej. Wie\u015b kilka razy przechodzi\u0142a z r\u0105k do r\u0105k. Po wyparciu Rosjan z Czarnego 18 os\u00f3b przebywa\u0142o w obozie koncentracyjnym w Thalerhofie. W 1918 roku Czarne by\u0142o jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w politycznych na zachodniej \u0141emkowszczy\u017anie, a miejscowy ksi\u0105dz stan\u0105\u0142 na czele Ruskiej Rady w s\u0105siednim G\u0142adyszowie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wioska D\u0142ugie – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Wioska D\u0142ugie – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Po bezdro\u017cach w\u0119drujesz ? Tylko pozornie, poniewa\u017c dolina ta posiada sw\u0105 historie. Mimo wszystko wci\u0105\u017c \u017cyw\u0105. Pierwsze wzmianki o D\u0142ugim pochodz\u0105 z 1581 roku oraz 1629 roku. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam trzy dworzyszcza wo\u0142oskie oraz so\u0142tysie. W XVI w. D\u0142ugie by\u0142o wsi\u0105 szlacheck\u0105 nale\u017c\u0105c\u0105 do rodu Stadnickich, natomiast w XVIII wieku stanowi\u0142a ju\u017c w\u0142asno\u015b\u0107 Siemie\u0144skich-Lewickich.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Z inwentarza klucza mycowego z 1758 roku dowiadujemy si\u0119, \u017ce cerkiew by\u0142a usytuowana \u201ena samym ko\u0144cu wsi, ku Czarnej, na pag\u00f3rku stoj\u0105ca, z drzewa budowana, od g\u00f3ry do do\u0142u gontem pobita\u201d. By\u0142a to cerkiew greckokatolicka pw. \u015aw. Dymitra zbudowana w 1745 roku, konstrukcji zr\u0119bowej, tr\u00f3jdzielna, zwie\u0144czona trzema kopu\u0142ami, harmonijnie wpisuj\u0105ca si\u0119 w krajobraz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

D\u0142ugie by\u0142o filia parafii w Radocynie, Budynek cerkwi sta\u0142 jeszcze w 1955 roku. Nadal istnieje dawny przycerkiewny cmentarz ukryty w\u015br\u00f3d drzew z kilkoma kamiennymi i \u017celiwnymi nagrobkami. Zosta\u0142 on odnowiony g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki rodzinie Sabatowicz\u00f3w \u2013 Dymitra i jego syna Piotra. Jest tam 5 nagrobk\u00f3w kamiennych z p\u0142askorze\u017abami Matki Bo\u017cej\u00a0 i \u015bwi\u0119tych \u2013 wszystkie w dobrym stanie. Z opis\u00f3w oraz wspomnie\u0144 mieszka\u0144c\u00f3w wiadomo, \u017ce plebania znajdowa\u0142a si\u0119 na drugim ko\u0144cu wsi, od strony Wyszowadki. By\u0142 tak\u017ce m\u0142yn.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Wioska D\u0142ugie – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wskutek przeprowadzanych walk podczas I wojny \u015bwiatowej wie\u015b i jej mieszka\u0144cy bardzo ucierpieli. Kolejnym dramatem by\u0142y masowe aresztowania w 1914 roku. Z D\u0142ugiego 14 os\u00f3b internowano w obozie koncentracyjnym w Thalerhofie. W latach 20 XX wieku ca\u0142a wioska powr\u00f3ci\u0142a do prawos\u0142awia, wybudowano tak\u017ce now\u0105 cerkiew, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 po p\u00f3\u0142nocnej stronie drogim tu\u017c obok kamiennej kapliczki, oko\u0142o 1 km od Wis\u0142oki.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

po II wojnie \u015bwiatowej) wszyscy mieszka\u0144cy D\u0142ugiego pod naciskiem w\u0142adz zostali zmuszeni do wyjazdu na radzieck\u0105 Ukrain\u0119, pozostawiaj\u0105c swoje domostwa oraz dwie cerkwie. Cerkiew prawos\u0142awna, podobnie jak greckokatolicka zosta\u0142a rozebrana w 1955 roku, przez pracownik\u00f3w PGR-u, kt\u00f3rzy wykorzystali uzyskany budulec do budowy stajni w Jesionce. Z jej dawnego wyposa\u017cenia zachowa\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy innymi dwie du\u017ce ikony eksponowane obecnie w Muzeum Historycznym w Sanoku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wioska Lipna – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Wioska Lipna – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wie\u015b ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 \u0142a\u0144cuchowym uk\u0142adem dom\u00f3w, kt\u00f3ry by\u0142 konsekwencj\u0105 podzia\u0142u ziemi mi\u0119dzy osadnik\u00f3w z czas\u00f3w lokacji. Pasmowe rozmieszczenie \u0142an\u00f3w tzw. ril, prostopad\u0142ych do drogi lub potoku, podzielonych na poprzeczne zagony, nadawa\u0142o wiosce malowniczego charakteru. Chy\u017ca (dom) stanowi\u0142a jeden wyd\u0142u\u017cony blok i sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z jednej lub dw\u00f3ch izb z komora, sieni, stajni, chlewu oraz boiska. Ca\u0142o\u015b\u0107 by\u0142a nakryta wysokim dachem, dawniej czterospadowym s\u0142omianym, p\u00f3\u017aniej dwuspadowym gontowym. Niewielkie okna sprawia\u0142y, \u017ce wn\u0119trze izby by\u0142o do\u015b\u0107 ciemne.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Piec, niegdy\u015b kurny, imponuj\u0105cy swoimi rozmiarami i z tzw. prypiczkom s\u0142u\u017c\u0105cym do spania, zajmowa\u0142 spor\u0105 cze\u015b\u0107 izby. Z piecem wi\u0105za\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne zwyczaje i przes\u0105dy, kt\u00f3re skupia\u0142y \u017cycie domownik\u00f3w wok\u00f3\u0142 niego. Niestety, dzi\u015b Lipn\u0105 mo\u017cemy sobie tylko wyobrazi\u0107 \u2026..<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Kapliczka przydro\u017cna – Wioska Lipna.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pierwsza wzmianka o Lipnej pochodzi z 1638 roku. W XVIII wieku wie\u015b nale\u017ca\u0142a do starostwa bieckiego, by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 rodu Siemie\u0144skich, a nast\u0119pnie Siemie\u0144skich \u2013 Lewickich. Pod koniec XIX wieki w\u0142a\u015bcicielk\u0105 wsi by\u0142a hr. Franciszka Potulicka.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pierwsz\u0105 cerkiew ufundowano prawdopodobnie w 1661 roku. W 1885 roku wzniesiono kolejn\u0105 drewnian\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119 grekokatolick\u0105 \u2013 pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

W 1785 roku we wsi mieszka\u0142o 175 os\u00f3b wyznania grekokatolickiego, natomiast spis z 1921 roku wykaza\u0142 4 katolik\u00f3w rzymskich, 153 grekokatolik\u00f3w oraz 6 \u017byd\u00f3w. W Lipnej znajdowa\u0142a si\u0119 szko\u0142a w kt\u00f3rej nauczycielem by\u0142 Polak. Zorganizowa\u0142 on we wsi zesp\u00f3\u0142 muzyczny, kt\u00f3ry wg przekazu je\u017adzi\u0142 na wyst\u0119py nawet do Gda\u0144ska.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Niestety, I wojna \u015bwiatowa dotkliwie do\u015bwiadczy\u0142a mieszka\u0144c\u00f3w wioski. Zim\u0105 1914-1915w okolicy toczy\u0142y si\u0119 zaci\u0119te walki. W 1914 roku rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 masowe aresztowania, a 10 os\u00f3b internowano w obozie koncentracyjnym w Thalerhofie. W okresie mi\u0119dzywojennym wie\u015b si\u0119 odrodzi\u0142a, mieszka\u0144cy powr\u00f3cili do prawos\u0142awia, czego wyrazem by\u0142a budowa w 1934 roku nowej \u015bwi\u0105tyni prawos\u0142awnej pw. Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Grunt pod jej budow\u0119 przekaza\u0142 Jan Haleczko.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

W 1945 roku wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w wsi \u2013 wbrew ich woli \u2013 wywieziono na radzieck\u0105 Ukrain\u0119. Pozosta\u0142e rodziny z Lipnej 10 czerwca 1947 roku deportowano w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d w okolice Legnicy i \u015acinawy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarze z I wojny \u015bwiatowej – Beskid Niski.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n

„Cmentarze pe\u0142ne s\u0105 ludzi bez kt\u00f3rych \u015bwiat nie m\u00f3g\u0142by istnie\u0107\u2026 „<\/p>\r\nHeinrich<\/em>\u00a0B\u00f6ll,”Dziennik irlandzki”.<\/cite><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz nr 51 na Rotundzie to najpi\u0119kniejszy cmentarz wojenny.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz nr 51 na Rotundzie to najpi\u0119kniejszy cmentarz wojenny.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 51<\/strong>, usytuowany na szczycie g\u00f3ry Rotunda, w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Regiet\u00f3w. Zosta\u0142 zaprojektowany przez Duszana Jurkovica<\/strong> i stanowi najbardziej okaza\u0142\u0105 i najciekawsz\u0105 z grupy 31 nekropolii, stworzonych przez tego architekta, na terenie tzw. okr\u0119gu \u017cmigrodzkiego.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pochowanych jest tu 42 \u017co\u0142nierzy pochodzenia austro \u2013 w\u0119gierskiego, kt\u00f3rzy nale\u017celi do: 1. Pu\u0142ku Cesarskich Strzelc\u00f3w Tyrolskich, 36. Pu\u0142ku Piechoty z Mlada Boleslav, 59. Pu\u0142ku Piechoty \u201eRainer\u201d, 1. i 25.Pu\u0142ku Piechoty Landwehry. Spoczywa tam tak\u017ce 12 \u017co\u0142nierzy pochodzenia rosyjskiego, ze 193. Swija\u017caskiego Pu\u0142ku Piechoty.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na jednej z tablic widnieje napis:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n

 <\/p>\r\n„Nie u\u017calajcie si\u0119, \u017ce wok\u00f3\u0142 naszych grob\u00f3w hucz\u0105 wichry<\/em>
na tym samotnym wzg\u00f3rzu dalekim od ludzi<\/em>
tu bli\u017cej jeste\u015bmy wezwaniu wieczno\u015bci,<\/em>
tu ka\u017cdego ranka s\u0142o\u0144ce wcze\u015bniej<\/em>
nas kryje ca\u0142unem purpury<\/em>„<\/cite><\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz nr 60 na Prze\u0142\u0119czy Ma\u0142astowskiej – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz nr 60 na Prze\u0142\u0119czy Ma\u0142astowskiej – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz nr 60 na Prze\u0142\u0119czy Ma\u0142astowskiej<\/strong>\u00a0zbudowano na planie regularnego dwunastoboku. Perspektyw\u0119 g\u0142\u00f3wnej alejki zamyka okaza\u0142y drewniany o\u0142tarz kojarz\u0105cy si\u0119 z poga\u0144sk\u0105 gontyn\u0105. Na grobach widniej\u0105 drewniane krzy\u017ce. Spoczywa tu 174 \u017co\u0142nierzy armii austriackiej. Cmentarz zosta\u0142 zaprojektowany przez Du\u0161ana Jurkowi\u010da<\/strong>, s\u0142owackiego architekta.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz nr 60 na Prze\u0142\u0119czy Ma\u0142astowskiej – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 70 w Owczarach – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 70 w Owczarach – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 70 \u2013 Rychwa\u0142d<\/strong> znajduje si\u0119 w pobli\u017cu dawnego cmentarza \u0142emkowskiego, oko\u0142o 300 m od cerkwi Opieki Matki Bo\u017cej w Owczarach. Na cmentarzu jest pochowanych 87 \u017co\u0142nierzy w 13 grobach zbiorowych oraz 40 pojedynczych poleg\u0142ych w grudniu 1914 oraz marcu 1915. Cmentarz zaprojektowa\u0142 Hans Mayr<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarze wojenne nr 81 i 82 w M\u0119cinie Wielkiej – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 81 M\u0119cina Wielka – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 81<\/strong> znajduje si\u0119 przy drodze, na wysokiej skarpie, w M\u0119cinie Wielkiej<\/strong>. Na jego terenie znajduje si\u0119 kamienny pomnik w kszta\u0142cie krzy\u017ca. Na cmentarzu pochowano 45 \u017co\u0142nierzy w 9 grobach pojedynczych i 8 mogi\u0142ach zbiorowych. Cmentarz zaprojektowa\u0142 Hans Mayr<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 82 M\u0119cina Wielka – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 82\u00a0<\/strong>znajduje si\u0119 przy drodze w s\u0105siedztwie cmentarza parafialnego, w M\u0119cinie Wielkiej<\/strong>. Cmentarz otoczony jest ogrodzeniem z kamiennymi s\u0142upkami po\u0142\u0105czonymi rurami gazowymi. Na jego obszarze znajduje si\u0119 oryginalny rosyjski krzy\u017c centralny projektu Hansa Mayra<\/strong>. Nagrobki w formie krzy\u017cy: \u0142aci\u0144skich \u017celiwnych z dat\u0105 1915, dwuramiennych \u017celiwnych oraz dwuramiennych z pr\u0119t\u00f3w \u017celaznych na betonowych cokolikach.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Znajduj\u0105 si\u0119 na nim 24 groby pojedyncze oraz 17 zbiorowych. Pochowano w nich 96 \u017co\u0142nierzy poleg\u0142ych 2\u20133 maja 1915 roku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 68 Ropica G\u00f3rna (Ruska) – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 68 Ropica G\u00f3rna (Ruska) – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 67<\/strong>, zaprojektowany przez Hansa Mayra<\/strong> znajduj\u0105cy si\u0119 w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci wsi Ropica G\u00f3rna (dawniej Ropica Ruska). Cmentarz znajduje si\u0119 u podn\u00f3\u017ca wzg\u00f3rza Kornuta. Na cmentarzu jest pochowanych 83 \u017co\u0142nierzy w 7 grobach zbiorowych oraz 2 pojedynczych poleg\u0142ych 2 maja 1915 roku obywateli Austro-W\u0119gier.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 68 Ropica G\u00f3rna (Ruska) – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 44 D\u0142ugie – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny z okresu I wojny \u015bwiatowej nr 44 D\u0142ugie.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 44<\/strong> znajduje si\u0119 w nieistniej\u0105cej wsi D\u0142ugie<\/strong>, kt\u00f3ra jest obecnie przysi\u00f3\u0142kiem miejscowo\u015bci Czarne. Zaprojektowany zosta\u0142 przez Du\u0161ana Jurkovi\u010da<\/strong>. Na cmentarzu pochowano 244 \u017co\u0142nierzy w 5 mogi\u0142ach zbiorowych oraz 8 grobach pojedynczych poleg\u0142ych w kwietniu 1915<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny z okresu I wojny \u015bwiatowej nr 44 D\u0142ugie.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojskowy nr 53 we wsi Czarne – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Zabytkowy cmentarz wojskowy I wojny \u015bwiatowej nr 53 we wsi Czarne.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 53<\/strong>, zaprojektowany przez Du\u0161ana Jurkovi\u010da<\/strong> znajduj\u0105cy si\u0119 we wsi Czarne<\/strong>. Na cmentarzu jest pochowanych 377 \u017co\u0142nierzy w czterech grobach zbiorowych oraz 10 pojedynczych poleg\u0142ych w styczniu 1915 roku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Zabytkowy cmentarz wojskowy I wojny \u015bwiatowej nr 53 we wsi Czarne.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej – Beskid Niski.<\/h4>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Cmentarz z I wojny \u015bwiatowej nr 6 w Krempnej<\/strong> zaprojektowany przez Du\u0161ana Jurkovi\u010da<\/strong> zajmuje wierzcho\u0142ek wzg\u00f3rka o nazwie \u201e\u0141okie\u0107\u201d. To kluczowa pozycja obronna austro-w\u0119gierska zim\u0105 1914\/1915 r. przed napieraj\u0105c\u0105 3 Armi\u0105 rosyjsk\u0105 gen. Radko Dimitriewa. Pochowano tu tak\u017ce poleg\u0142ych w bitwie Gorlickiej w dniu 5-6.05.1915 r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Centralnym elementem cmentarza jest mauzoleum za\u0142o\u017cone na planie okr\u0119gu , utworzone przez 6 kamiennych s\u0142up\u00f3w zwie\u0144czonych betonowym wie\u0144cem ozdobionym li\u015b\u0107mi d\u0119bowymi. Wieniec zosta\u0142 zrekonstruowany podczas ostatnich prac remontowych. Na licach s\u0142up\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 p\u0142askorze\u017aby g\u0142\u00f3w antycznych wojownik\u00f3w i tablice inskrypcyjne, kt\u00f3re g\u0142osz\u0105:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201ePier\u015b w -pier\u015b walczyli\u015bmy, zmartwychwstaniemy trzymaj\u0105c si\u0119 za r\u0119ce\u201d. <\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201eCho\u0107 umarli\u015bcie, \u017cyjecie w pami\u0119ci mi\u0142o\u015bci i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwie pokoju\u201d.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

W 75 mogi\u0142ach pojedynczych i 12 masowych pochowano 120 poleg\u0142ych z armii: austro-w\u0119gierskiej \u2013 53 z pp i bat strzelc\u00f3w polowych, pu\u0142ku strzelc\u00f3w syberyjskich i 34 \u017co\u0142nierzy nieznanych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny nr 6 w Krempnej – Beskid Niski.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\r\n

Lubisz to co robi\u0119?\u00a0 B\u0119dzie mi niezmiernie mi\u0142o je\u015bli wypijemy razem kaw\u0119.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Beskid Niski to kraina \u0142agodno\u015bci, to te\u017c najmniej zadeptane polskie g\u00f3ry, idealne miejsce dla ludzi, kt\u00f3rzy kochaj\u0105 cisz\u0119, spok\u00f3j i dzik\u0105 przyrod\u0119. Najpi\u0119kniejsze s\u0105 tu doliny nieistniej\u0105cych \u0142emkowskich wsi i drewniane cerkwie. \u0141emkowie to grupa g\u00f3rali ruskich, kt\u00f3rej osadnictwo obejmowa\u0142o tereny po\u0142o\u017cone po obu stronach grzbietu Karpat. Po stronie p\u00f3\u0142nocnej (polskiej), \u0141emkowie zamieszkiwali w\u0105ski klin ziemi d\u0142ugo\u015bci stu kilometr\u00f3w, obejmuj\u0105cy cze\u015b\u0107 Beskidu S\u0105deckiego, Beskid Niski, oraz ma\u0142y zachodni skrawek Bieszczad\u00f3w. \u0141emkowie zachowali swoj\u0105 odr\u0119bno\u015b\u0107 manifestuj\u0105c\u0105 si\u0119 przede wszystkim wyznaniem grekokatolickim lub prawos\u0142awnym oraz mow\u0105 zbli\u017con\u0105 do j\u0119zyka ukrai\u0144skiego. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej zostali wysiedleni na zachodnie i p\u00f3\u0142nocne ziemie Polski. W ostatnich dziesi\u0119cioleciach cz\u0119\u015b\u0107 \u0141emk\u00f3w powr\u00f3ci\u0142a w rodzinne strony. „Pasieniem owiec i kr\u00f3w zajmowali si\u0119 starsi ludzie albo kilkunastoletni ch\u0142opcy. Pas\u0142y tak\u017ce dzieci. Musia\u0142y wstawa\u0107 oko\u0142o trzeciej w nocy i wyp\u0119dza\u0142y zwierz\u0119ta na pastwisko. Oko\u0142o dziesi\u0105tej sp\u0119dza\u0142y je i sz\u0142y do szko\u0142y, gdzie przebywa\u0142y do trzeciej po po\u0142udniu. Po obiedzie pas\u0142y jeszcze do zachodu s\u0142o\u0144ca. Pasterze mieli kije i tr\u0105by zwane trubami albo trembitami, d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o p\u00f3\u0142tora metra. U\u017cywali tak\u017ce tr\u0105b z rog\u00f3w kr\u00f3w i wo\u0142\u00f3w. Tr\u0105bami tymi porozumiewali si\u0119 przy pomocy specjalnych sygna\u0142\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142o i owce wypasano wsp\u00f3lnie na halach lub w pobli\u017cu wsi. W tym drugim wypadku wypasano po jednej stronie doliny i nazywano j\u0105 w\u00f3wczas to\u0142oka. Na przeciwnej stronie znanej caryna, na cz\u0119\u015bci u\u017cy\u017anionych pastwisk uprawiano owies. Po roku nast\u0119powa\u0142a zmiana i zmieniano te\u017c nazwy cz\u0119\u015bci doliny” *Fragment ksi\u0105\u017cki „\u015awiat \u0141emk\u00f3w: etnograficzna podr\u00f3\u017c po \u0141emkowszczy\u017anie” Andrzej Karczmarzewski. Klasyczne domy \u0142emkowskie to tzw. chy\u017ce, kt\u00f3re pod jednym dachem kry\u0142y ca\u0142e gospodarstwo. Budynek przedzielony by\u0142 boiskiem; po jednej jego stronie znajdowa\u0142a si\u0119 izba i komora, po drugiej stajnia, obora lub owczarnia. Poddasze wykorzystywane by\u0142o najcz\u0119\u015bciej jako miejsce sk\u0142adowania siana lub zbo\u017ca. Zapraszam na wirtualny spacer w miejsca, kt\u00f3re skrad\u0142y moje serce. Co warto zobaczy\u0107 w Beskidzie Niskim ? Najciekawsze atrakcje regionu. Bartne – najbardziej klimatyczna wioska w Beskidzie Niskim. Wie\u015b Bartne za\u0142o\u017cyli w XVI wieku kamieniarze, wybrali to miejsce ze wzgl\u0119du na znajduj\u0105ce si\u0119 tu z\u0142o\u017ca kamieni. Nazwa wioski Bortne pochodzi od od ci\u0119cia boru a nie od barci. W 1650 roku wioska otrzyma\u0142a dokument lokacyjny podpisany rzez samego kr\u00f3la Jana Kazimierza \u2013 \u201eobro\u0144c\u0119 prawos\u0142awia\u201d. Wie\u015b szczyci\u0142a si\u0119 kamieniarstwem by\u0142y jego stolic\u0105 na terenie \u0141emkowszczyzny. Najbardziej znani bartnia\u0144scy kamieniarze to Wasyl Graco\u0144, rodzina Felenczak\u00f3w, Jan Kozak, Dymitr Kopacz i Grzegorz Homkowicz. Z kamienie wyrabiano zar\u00f3wno krzy\u017ce nagrobne i kapliczki przydro\u017cne jak te\u017c sprz\u0119ty gospodarskie. Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce na 32 mieszka\u0144c\u00f3w wsi przypada 28 zabytk\u00f3w drewnianych. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 mieszka\u0142o tu ponad 1000 ludzi, cze\u015b\u0107 zosta\u0142a przesiedlona w 1945 roku do Zwi\u0105zku Radzieckiego, a cz\u0119\u015b\u0107 w 1947 w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d na Ziemie Odzyskane. Powracaj\u0105cy w 1956 roku mieszka\u0144cy musieli wykupywa\u0107 swe dawne gospodarstwa. Obecnie wie\u015b liczy ponad 200 mieszka\u0144c\u00f3w. Cerkiew grekokatolicka pw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Barnem (stara cerkiew) zbudowana zosta\u0142a w 1842 roku, na miejscu starszej prawos\u0142awnej. Zr\u0105b \u015bwi\u0105tyni jest jednorodny osadzony na cokole z kamienia rzecznego, obita gontem. Na \u015bcianach zewn\u0119trznych \u015bwi\u0105tyni odkryto najbogatsz\u0105 na \u0141emkowszczy\u017anie gam\u0119 barw, sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 a\u017c z 9 kolor\u00f3w, cho\u0107 dominuj\u0105 trzy: zielony, czerwony i granatowy. Na stoku powy\u017cej cerkwi znajduje si\u0119 cmentarz wojskowy nr. 64 z okresu I wojny \u015bwiatowej. Spoczywa na nim 29 Austriak\u00f3w z 36 pu\u0142ku piechoty oraz 16 i 17 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w i 59 Rosjan. Chowano tu r\u00f3wnie\u017c \u017co\u0142nierzy armii niemieckiej, zmar\u0142ych w tutejszym szpitalu w czasie II wojny \u015bwiatowej. Cerkiew parafialn\u0105, prawos\u0142awn\u0105 pw. \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Bartnem zbudowano w latach 1928-29 wzoruj\u0105c si\u0119 na starszej cerkwi z pobliskiej Krzywej. Jest to budowla o konstrukcji zr\u0119bowej, oszalowana, pokryta blach\u0105. W \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 zabytkowy 200 letni ikonostas z rozebranej cerkwi z terenu Lubelszczyzny przywieziony do Poczajowa, nast\u0119pnie do Bartnego. Charakterystyczne dla cerkwi s\u0105 wykuwane kamienie fundament\u00f3w i skos\u00f3w. Na ka\u017cdym jej boku w fundamencie znajduje si\u0119 wykuty krzy\u017c. Cerkiewny zak\u0105tek – Beskid Niski. Cerkiew w Owczarach \u2013 Beskid Niski. Cerkiew parafialn\u0105 grekokatolick\u0105 Opieki Bogurodzicy w Owczarach zbudowano w 1653 roku. Wn\u0119trze pokrywa polichromia z 1938 roku Na kompletne wyposa\u017cenie cerkiewne sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: barokowy ikonostas z XVIII wieku z rzadko spotykan\u0105 ikon\u0105 Chrystusa w Grobie, dwa barokowe o\u0142tarze boczne \u2013 po stronie p\u00f3\u0142nocnej z ikon\u0105 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem (XIX w), po po\u0142udniowej z ikon\u0105 \u015aw. Miko\u0142aja (XVIII w). W 2012 obiekt wpisano na List\u0119 \u015awiatowego Dziedzictwa UNESCO. Cerkiew w M\u0119cinie Wielkiej \u2013 Beskid Niski. Cerkiew parafialna grekokatolicka \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w M\u0119cinie Wielkiej (obecnie rzymskokatolicki ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny) zosta\u0142a zbudowana w 1807 roku. Cerkiew wzniesiono w konstrukcji zr\u0119bowej, \u015bciany pokryto gontem. Wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni nakrywaj\u0105 stropy p\u0142askie, a zdobi je polichromia architektoniczno \u2013 oramentalnao \u2013 figuralna z lat 1930 i 1938 . Wyposa\u017cenie stanowi kompletny ikonostas (\u015bciana z ikonami) z XIX wieku oraz dwa XIX wieczne o\u0142tarze boczne w tradycji barokowej. Na \u015bcianach znajduje si\u0119 wiele cennych ikon np. fragment rz\u0119du prazdnik\u00f3w z XVIII wieku czy ikona \u015bw. Andrzeja. Cerkiew w Ropicy G\u00f3rnej \u2013 Beskid Niski. Cerkiew filialna grekokatolicka \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w Ropicy G\u00f3rnej (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny grekokatolicki) powsta\u0142a w 1813 roku lub 1819 roku. Cerkiew ma budow\u0119 tr\u00f3jdzieln\u0105, z wyd\u0142u\u017con\u0105 naw\u0105 i zbli\u017conymi do kwadratu babi\u0144cem i prezbiterium. Wn\u0119trze cerkwi nakryto stropami p\u0142askimi. \u015aciany i stropy zdobi polichromia z prze\u0142omu XIX i XX wieku o motywach ornamentalnych i figuralnych. W wyposa\u017ceniu znajduje si\u0119 rokokowy ikonostas z po\u0142owy XVIII wieku (w rz\u0119dzie ikon namiestych rzadko spotykana na tym terenie ikona \u015bw. Onufrego), p\u00f3\u017anobarokowy o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z baldachimem i tabernakulum oraz dwa barokowe o\u0142tarze boczne. Cerkiew w Bodakach – Beskid Niski. Cerkiew grekokatolicka w Bodakach (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki) wzniesiona zosta\u0142a w 1902 roku, tr\u00f3jdzielna, z tr\u00f3jbocznie zamkni\u0119tym prezbiterium, wn\u0119trze ozdobione polichromi\u0105, ikonostas wykonany przez Szajn\u0119 z Rymanowa. \u00a0 Cerkiew w Wo\u0142owcu \u2013 Beskid Niski. Cerkiew filialna grekokatolicka Opieki Bogurodzicy w Wo\u0142owcu (obecnie cerkiew prawos\u0142awna) zosta\u0142a wniesiona w XVIII wieku. Jest to cerkiew zachodnio\u0142emkowska z \u0142amanymi dachami namiotowymi i cebulkowymi zwie\u0144czeniami. Ma izbicow\u0105 wie\u017c\u0119 oraz tr\u00f3jdzielny uk\u0142ad wn\u0119trza, z prosto zamkni\u0119tym prezbiterium. Wn\u0119trze opr\u00f3cz nawy, w kt\u00f3rej wida\u0107 dach namiotowy, nakryto stropami p\u0142askimi. W nawie i przedsionku zachowa\u0142y si\u0119 fragmenty XIX-wiecznej polichromii ornamentalnej i figuralnej. Znajduj\u0105cy si\u0119 tu ikonostas z ko\u0144ca XVIII wieku stanowi depozyt muzeum w \u0141a\u0144cucie. Cerkiew w Krzywej \u2013 Beskid Niski. Cerkiew parafialna grekokatolicka \u015bw. \u015bw. Kosmy i Damiana w Krzywej (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 filialny rzymskokatolicki) zacz\u0119to wznosi\u0107 w 1924 roku na miejscu wcze\u015bniej spalonych \u015bwi\u0105ty\u0144. Budowla wzorowana jest na cerkwiach staroruskich. \u015aciany o konstrukcji zr\u0119bowej oszalowano pionowo z listwowaniem. Nad centraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 nawy znajduje si\u0119 kopu\u0142\u0105, a nad zachodni\u0105 i prezbiterium \u2013 wie\u017cyczki z pozornymi latarniami. Na \u015bcianach obitych deskami nie ma polichromii. Wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni zobaczy\u0107 mo\u017cna dwa o\u0142tarze boczne z ko\u0144ca XIX wieku, a w prezbiterium o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z baldachimem i wsp\u00f3\u0142czesnym tabernakulum. Cerkiew w Kotani \u2013 Beskid Niski. Dawna cerkiew grekokatolicka pw. \u015b\u015b. Kosmy i Damiana nazywana jest per\u0142\u0105 \u0142emkowskiej architektury, kt\u00f3ra w ostatnich latach odzyskuje sw\u00f3j blask. Nie jest znana dok\u0142adna data powstania cerkwi. Przepuszcza si\u0119, \u017ce zbudowano j\u0105 na prze\u0142omie XVIII i XIX wieku, ale tez bardzo cz\u0119sto jako dat\u0119 budowy podaje si\u0119 rok 1841 (taka data widnieje nad wej\u015bciem do babi\u0144ca), nie widomo jednak, czy jest to faktyczna data powstania, czy by\u0107 mo\u017ce pierwszy jej generalny remont. \u015awi\u0105tynia jest orientowana (prezbiterium jest zwr\u00f3cone w kierunku wschodnim)o konstrukcji zr\u0119bowej, w ca\u0142o\u015bci obita gontem. Posiada typow\u0105 dla cerkwi \u0142emkowskich konstrukcj\u0119 tr\u00f3jdzieln\u0105 z wyodr\u0119bnion\u0105 naw\u0105, babi\u0144cem i prezbiterium. Wie\u017ca ma pochy\u0142e \u015bciany, izbice oraz pozorn\u0105 latarni\u0119. Wok\u00f3\u0142 wie\u017cy znajduj\u0105 si\u0119 zachaty. Nad naw\u0105 i prezbiterium dachy posiadaj\u0105 konstrukcje namiotow\u0105 s\u0105 \u0142amane i kryte gontem. Dzwon i \u017cyrandol znajduj\u0105 si\u0119 e Desznicy. Cerkiew otacza drewniane ogrodzenie z kamienn\u0105 podmur\u00f3wk\u0105. Na teren cerkwi wchodzi si\u0119 przez drewnian\u0105 bramk\u0119 z gontowym dachem. Na terenie wok\u00f3\u0142 cerkwi od 1963 roku z inicjatywy konserwatora zabytk\u00f3w, zacz\u0119to zbiera\u0107 okoliczne, zniszczone krzy\u017ce, kt\u00f3re stworzy\u0142y ma\u0142e lapidarium okolicznej kamieniarki. W 2005 roku wykonano remont stoj\u0105cych wok\u00f3\u0142 cerkwi krzy\u017cy. Przed cerkwi\u0105 stoi ogromna lipa, o kt\u00f3rej m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest tak samo stara jak i cerkiew. Pierwotnie przed cerkwi\u0105 sta\u0142y dwie lipy, jednak jedna zosta\u0142a \u015bci\u0119ta, jako zagra\u017caj\u0105ca cerkwi. Wierna kopia Kota\u0144skiej cerkwi znajduje si\u0119 w skansenie \u0142emkowskim we Lwowie. Cerkiew w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej \u2013 Beskid Niski. Jako dat\u0119 dawnej cerkiew grekokatolickiej pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej przyjmuje si\u0119 rok 1762, jednak\u017ce cz\u0119sto podkre\u015bla si\u0119, \u017ce jest to raczej data rozbudowy istniej\u0105cej ju\u017c kaplicy z XVII wieku (dzisiejsze sanktuarium) o naw\u0119 i babiniec. \u015awi\u0105tyni\u0119 remontowano i prawdopodobnie przebudowano na prze\u0142omie XIX i XX wieku ( z tego czasu pochodzi obecna wie\u017ca). Cerkiew w \u015awi\u0105tkowej Ma\u0142ej nale\u017cy do typowych \u00a0budowli sakralnych, wznoszonych na terenie zachodniej \u0141emkowszczyzny. Cerkiew w \u015awi\u0105tkowej Wielkiej \u2013 Beskid Niski. Dawna cerkiew filialna grekokatolicka pw. \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a w \u015awi\u0105tkowej Wielkiej wzniesiona (lub przebudowana) zosta\u0142a w 1757 roku. We wn\u0119trzu \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 polichromia z II po\u0142owy XVIII wieku. Cerkiew w G\u0142adyszewie – Beskid Niski. Cerkiew parafialna grekokatolicka Wniebowst\u0105pienia Pa\u0144skiego w G\u0142adyszewie zosta\u0142a zbudowana w latach 1938-1939 przez huculskich cie\u015bli. Ze wzgl\u0119du na pochodzenie budowniczych powsta\u0142 nietypowy obiekt, zachwycaj\u0105cy jednak swoim pi\u0119knem i proporcjami. \u015awi\u0105tyni\u0119 wzniesiono na planie krzy\u017ca greckiego. Ikonostasu –\u00a0 ze wzgl\u0119du na wybuch II wojny\u00a0 \u015bwiatowej – nie zd\u0105\u017cono wykona\u0107. Wyposa\u017cenie stanowi\u0105: o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z baldachimem i tabernakulum, dwa rokokowe o\u0142tarze boczne, jeden z ikon\u0105 Ukrzy\u017cowania (XVIII w.), drugim \u2013 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem (XVIII w.). W ostatnich latach wybudowano ikonostas \u2013 zarazem ko\u0144cz\u0105c dzie\u0142o z ko\u0144ca lat 30 XX w. Cerkiew w Kwiatoniu – Beskid Niski. Cerkiew parafialna \u015bw. Paraskewi w Kwiatoniu (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 pomocniczy rzymskokatolicki) powsta\u0142a w II po\u0142owie XVII wieku. \u015awi\u0105tynia jest klasycznym przyk\u0142adem \u0142emkowskiej architektury cerkiewnej, a ze wzgl\u0119du na swoje proporcje uwa\u017cana jest za jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych cerkwi w Polsce. \u201eDiabli Kamie\u0144\u201d (Wychodnia Skalna) – Beskid Niski.   „Diabli Kamie\u0144” to najwi\u0119ksza w Beskidzie Niskim grupa piaskowcowych ska\u0142. \u201eDiabli Kamie\u0144\u201d swoja nazw\u0119 zawdzi\u0119cza powszechnie znanej w okolicy legendzie. Ot\u00f3\u017c dawnymi czasy ludzie chc\u0105c odda\u0107 cze\u015b\u0107 Bogu budowali coraz wi\u0119cej ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Diab\u0142y by\u0142y z tego bardzo niezadowolone, gdy\u017c ci\u0119\u017cko im by\u0142o znale\u017a\u0107 jak\u0105\u015b grzeszn\u0105 dusz\u0119, kt\u00f3r\u0105 mog\u0142y by zabra\u0107 ze sob\u0105 do piek\u0142a. \u015awi\u0105tyni\u0119 budowano te\u017c w niedalekim Cieklinie. Nie mog\u0105c tego znie\u015b\u0107 diab\u0142y postanowi\u0142y co\u015b z tym zrobi\u0107. Polecia\u0142y zatem na Magur\u0119 W\u0105tkowsk\u0105 i znalaz\u0142y tam pot\u0119\u017cny g\u0142az, najwi\u0119kszy w ca\u0142ym Beskidzie. Postanowi\u0142y zawlec go do Cieklina i zrzuci\u0107 na ko\u015bci\u00f3\u0142. Okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce g\u0142az ten by\u0142 tak ci\u0119\u017cki, ze kilkunastu diab\u0142\u00f3w mia\u0142o problem z jego d\u017awigni\u0119ciem. Bardzo si\u0119 nam\u0119czy\u0142y, ale w ko\u0144cu uda\u0142o si\u0119 go podnie\u015b\u0107. Ci\u0119\u017cka to by\u0142a przeprawa, po drodze belzebuby cz\u0119sto odpoczywa\u0142y, cho\u0107 wiedzia\u0142y, \u017ce do wschodu s\u0142o\u0144ca musz\u0105 dowlec g\u0142az na miejsce. Ju\u017c \u015bwita\u0142o, a one by\u0142y dopiero nad Foluszem. Wtem gdy lecia\u0142y nad g\u00f3r\u0105 Kosma, zapia\u0142 kur i diab\u0142y straci\u0142y swe piekielne moce. Z ich diabelskich szpon\u00f3w g\u0142az wypad\u0142 na zbocze g\u00f3ry i rozbi\u0142 si\u0119 na kilka mniejszych, ale i tak du\u017cych ska\u0142.\u00a0 W ten oto spos\u00f3b ko\u015bci\u00f3\u0142 w Cieklinie zosta\u0142 ocalony. Okoliczni mieszka\u0144cy, kt\u00f3rzy zobaczyli g\u0142azy, stwierdzili, \u017ce tylko diab\u0142y mog\u0142y je tu przywlec \u2013 znale\u017ali nawet na nich \u015blady szata\u0144skich pazur\u00f3w. St\u0105d w\u0142a\u015bnie pochodzi nazwa wychodni skalnej. Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej w Szymbarku – Beskid Niski. Skansen Wsi Pog\u00f3rza\u0144skiej im. Prof. Romana Reinfussa w Szymbarku prezentuje kultur\u0119 ludow\u0105 Pog\u00f3rzan Gorlickich. Usytuowany jest w centrum wsi. Na powierzchni oko\u0142o 2 ha w chwili obecnej zlokalizowanych jest 15 obiekt\u00f3w reprezentuj\u0105cych typow\u0105 dla Pog\u00f3rza Gorlickiego architektur\u0119 wiejsk\u0105. Wszystkie niemal obiekty na terenie skansenu s\u0105 oryginalne. Przy cha\u0142upach znajduj\u0105 si\u0119 ogr\u00f3dki, zr\u00f3\u017cnicowane ze wzgl\u0119du na typ uprawy i rodzaj p\u0142ot\u00f3w. Mo\u017cemy tu podziwia\u0107 stare odmiany jab\u0142oni, krzewy porzeczek i malin. Na wiosn\u0119 pi\u0119knie pachnie bez i ja\u015bmin. Krajobraz skansenu wzbogacaj\u0105 niewielkie poletka z zasianym \u017cytem, lnem, zasadzonymi ziemniakami, kapust\u0105. cykliczne warsztaty „Od ziarenka do p\u0142\u00f3cienka”. \u015aladami nieistniej\u0105cych \u0142emkowskich wsi – Czarne, D\u0142ugie i Lipna. Jak opisa\u0107 \u015bwiat w kt\u00f3rym nie ma ju\u017c ludzi ? Nie ma ju\u017c nawet osieroconych po nich rzeczy. Kiedy\u015b sta\u0142y tu domy, czu\u0107 by\u0142o zapach nafty i palonego w kominku drzewa. Na \u0142\u0105ce pas\u0142y si\u0119 krowy, bawi\u0142y si\u0119 dzieci, w powietrzu unosi\u0142 si\u0119 zapach pieczonych jab\u0142ek. Co dzi\u015b zosta\u0142o po ludziach, kt\u00f3rzy tu \u017cyli ? Kilka starych drzew owocowych, przydro\u017cne krzy\u017ce i ma\u0142y cmentarz. Pozosta\u0142 osierocony \u015bwiat i porzucone groby ojc\u00f3w. Pami\u0105tk\u0105 po mieszka\u0144cach wysiedlonych wsi s\u0105 przydro\u017cne krzy\u017ce i kapliczki. Stawiano je, zwracaj\u0105c si\u0119 z pro\u015bb\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13181,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[529,20],"tags":[],"class_list":["post-13180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malopolska","category-polska"],"aioseo_notices":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13180"}],"version-history":[{"count":36,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16724,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13180\/revisions\/16724"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}