{"id":13490,"date":"2022-04-23T17:44:48","date_gmt":"2022-04-23T15:44:48","guid":{"rendered":"https:\/\/bloganki.pl\/?p=13490"},"modified":"2026-07-25T15:26:17","modified_gmt":"2026-07-25T13:26:17","slug":"cerkiew-narodzenia-najswietszej-maryi-panny-w-rogaczach-niebieskie-podlasie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/2022\/04\/23\/cerkiew-narodzenia-najswietszej-maryi-panny-w-rogaczach-niebieskie-podlasie\/","title":{"rendered":"Cerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Rogaczach – „Niebieskie Podlasie”."},"content":{"rendered":"\r\n

Rogacze to male\u0144ka miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cona zaledwie 8 kilometr\u00f3w od Milejczyc. Uwielbiam takie male\u0144kie wioski po\u0142o\u017cone na ko\u0144cu \u015bwiata, ale nie zapomniane przez Boga. W takich miejscach mam wra\u017cenie, \u017ce czas si\u0119 zatrzyma\u0142, \u017ce ju\u017c tak nie gna. Jak tu dotar\u0142am dochodzi\u0142a osiemnasta, mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce jestem tylko ja i ta niebieska cerkiew, kt\u00f3ra wyros\u0142a tu spod ziemi. Ostatnie promienie zm\u0119czonego ju\u017c s\u0142o\u0144ca ogrzewa\u0142y budz\u0105c\u0105 si\u0119 po zimie ziemi\u0119. Wiosna na Podlasiu jeszcze dobrze si\u0119 nie obudzi\u0142a. Nie czu\u0107 by\u0142o zapachu ziemi, nie \u015bpiewa\u0142y ptaki, tylko ta cisza i ja.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Historia Parafii Prawos\u0142awnej p.w. Narodzenia N.M.P. w Rogaczach.<\/h3>\r\n\r\n\r\n\r\n
\r\n
\"\"
Cerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Rogaczach.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pierwsza nazwa miejscowo\u015bci brzmia\u0142a Rohacze i od 1513 roku miejscowo\u015b\u0107 ta wesz\u0142a w sk\u0142ad nowo utworzonego wojew\u00f3dztwa podlaskiego. W p\u00f3\u017aniejszym okresie Rogacze znalaz\u0142y si\u0119 w granicach wojew\u00f3dztwa brzeskiego. W ko\u0144cu XV wieku stanowi\u0142y w\u0142asno\u015b\u0107 Michny Panoszki Barsobicza, nast\u0119pnie po 1546 jego zi\u0119cia Andrzeja Borysowicza \u0141o\u017cki, wojskiego brzeskiego. Wzmiankowana w 1532 roku w zwi\u0105zku z rozgraniczeniem z Zubaczami i Litwinowiczami. U Glogera czytamy \u201e\u2026. Kr\u00f3l Zygmunt I nada\u0142 w roku 1524 Sasinowi, szlachcicowi mazowieckiemu, w wojew\u00f3dztwie brzeskim w\u0142o\u015b\u0107 Kaleczyce (od kt\u00f3rej Sasinowie przybrali nazwisko Kaleczyckiech). Sasin osiedlony na Rusi Litewskiej synowi swemu daje ju\u017c imi\u0119 ruskie Simion, a wnuka ma Wasila Kaleczyckiego. Ci funduj\u0105 w Kaleczycach cerkiew obrz\u0105dku wschodniego, kt\u00f3rej tam pierwej nie by\u0142o i odbudowuj\u0105 drug\u0105 we wsi Rohaczach<\/strong> \u2026\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a pierwsza cerkiew w Rogaczach istnia\u0142a ju\u017c w 1525 roku. Jak podaje Jerzy Hawryluk\u00a0 \u201e\u2026 w okresie od ko\u0144ca XIV wieku do unii brzeskiej (\u2026) istnia\u0142y lub powsta\u0142y nast\u0119puj\u0105ce parafie (\u2026) Rogacze \u2026\u201d<\/em>. Istnienie cerkwi p.w. Preczystej Bohorodicy wzmiankowane jest pod rokiem 1610. Syn Simiona Kalczyckich, Wasil, w 1624 roku w pami\u0119tniku domowym zapisa\u0142 \u201e\u2026 przebudowa\u0142em cerkiew Rohack\u0105 i wszystko odnowi\u0142em i aparata posprawia\u0142em, kt\u00f3ra cerkiew kosztuje, tak budynek, rzemie\u015blnik i aparata z\u0142otych 400 \u2026\u201d<\/em> W czasach Unii Brzeskiej cerkiew parafialna w Rogaczach by\u0142a w bardzo z\u0142ym stanie \u2013 jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 cerkwi unickich w tym okresie. Parafia nale\u017ca\u0142a do diecezji brzeskiej, dekanatu kamienieckiego. Nie ma za wiele wzmianek z XVII wieku odnosz\u0105cych si\u0119 do dziej\u00f3w parafii. W aktach s\u0105du grodzkiego w Brze\u015bciu wymienia si\u0119 pod rokiem 1676 prezbitra Rogackiej cerkwi \u2013 ks. Mateusza Hancewicza. W okresie \u201epotopu szwedzkiego\u201d (1655 \u2013 1657) Rogacze by\u0142y miejscowo\u015bci\u0105 gminn\u0105, po\u0142o\u017con\u0105 nad rzeczk\u0105 Nurzec. Pierwszym obszernym dokumentem odnosz\u0105cym si\u0119 bezpo\u015brednio do cerkwi Rogackiej jest \u201eWizyta Generalna Cerkwie Rohackiej pod Tytu\u0142em Narodzenia Maryey\u00a0 Panny zostaj\u0105ca Colationis ImC Pana Wojciecha Paprockiego\u00a0 \u2026. z 1725 roku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Opisywano budynek cerkwi oraz elementy b\u0119d\u0105ce na jego wyposa\u017ceniu: ze srebra, cyny i miedzi, elementy wystroju, ksi\u0119gi liturgiczne oraz tzw. papiery r\u00f3\u017cne. Proboszczem w tym czasie by\u0142 prezbiter Micha\u0142 Pomosowicz. Opis cerkwi: \u201e\u2026. Cerkiew stara, drewniana, zgni\u0142a palem ogrodzona, bez kopu\u0142y bez krzy\u017ca. Dzwonnica z babi\u0144cem przy cerkwie ju\u017c obalaj\u0105ca si\u0119. Okien w cerkwi dwie w Drzewo robionych. Dach g\u0105towy zbyt dziurawy stary (\u2026) posadzki \u017cadney nie masz w piasku wszystko apparentia zanurzone (\u2026) Carskie Drzwi Stolarskie opierzch\u0142e iu\u017c malowania nie zna\u0107\u201d<\/em>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Nagrobki przy Cerkwi w Rogaczach.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0W\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Rogacz i okolicznych wsi zachowa\u0142o si\u0119 opowiadanie o powstaniu nowej cerkwi, powi\u0105zane z w\u0142a\u015bcicielem ziemskim, nijakim Matuszewiczem. Jego tre\u015b\u0107 znajduje si\u0119 tak\u017ce w \u201eLetopisie Rogockoj Cerkwi\u201d: \u201e \u2026.W dawnych czasach (\u2026) Rogacze by\u0142y ma\u0142ym miasteczkiem po\u0142o\u017conym na niewielkiej polanie, przez kt\u00f3r\u0105 przep\u0142ywa niewielka rzeczka \u201eNurczyk\u201d. Od strony p\u00f3\u0142nocno \u2013 zachodniej rzeczki rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 miasteczko, od strony po\u0142udniowo \u2013 wschodniej by\u0142 maj\u0105tek, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 ziemianin Matuszewicz.\u00a0 Imi\u0119 jego uleg\u0142o zapomnieniu. Z pochodzenia by\u0142 Litwinem wiary prawos\u0142awnej (\u2026) Pewnego razu robi\u0142 obch\u00f3d swoich las\u00f3w i w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 200 metr\u00f3w od Rogacz przy dr\u00f3\u017cce id\u0105cej z Rogacz do wsi Mikulicze, na gruszy rosn\u0105cej na wzg\u00f3rzu znajduje ikon\u0119 \u015aw. Antoniego. Znalezienie ikony potraktowa\u0142 jako Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017c\u0105. Potem w tym miejscy zbudowa\u0142 cerkiew, przy czym o\u0142tarz zosta\u0142 urz\u0105dzony na pniu \u015bci\u0119tej gruszy (\u2026) za\u015b ikona sta\u0142a si\u0119 przedmiotem szczeg\u00f3lnej czci w\u015br\u00f3d okolicznej ludno\u015bci \u2026\u201d<\/em>. Matuszewicz jest jak najbardziej postaci\u0105 historyczn\u0105, w tym wypadku chodzi o Jerzego Matuszewicza, kt\u00f3rego r\u00f3d pochodzi\u0142 ze szlachty litewsko \u2013 ruskiej, herbu \u0141ab\u0119d\u017a. Jerzy J\u00f3zef Matuszewicz (1672 \u2013 1754) tytu\u0142owa\u0142 si\u0119 starost\u0105 stokliskim i cze\u015bnikiem mi\u0144skim.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na decyzj\u0119 o zbudowaniu nowej \u015bwi\u0105tyni mia\u0142 wp\u0142yw z\u0142y stan cerkwi wymienionej w wizytacji z 1725 roku. Odnalezienie ikony \u015aw. Antoniego oraz budowa nowej cerkwi musia\u0142o prawdopodobnie nast\u0105pi\u0107 pod koniec drugiej po\u0142owy XVIII wieku, gdy w\u0142a\u015bcicielem Rogacz by\u0142 Jerzy Matuszewicz, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1754 roku.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Cerkiew Narodzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Rogaczach.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Od roku 1865 przez 25 lat, do 1890\u00a0 roku proboszczem parafii w Rogaczach by\u0142 ks. Bazyli Char\u0142ampowicz, kt\u00f3ry pochodzi\u0142 z wielopokoleniowej dynastii duchownych, przez dwa stulecia zwi\u0105zanych z powiatem brzeskim. Jak wspomina Letopis Rogackoj Cerkwi<\/em> pod rokiem 1872, proboszcz Bazyli Char\u0142ampowicz przed \u015bwi\u0105tami Wielkanocy, postanowi\u0142 odda\u0107 ikon\u0119 \u015bw. Antoniego do poz\u0142ocenia znajduj\u0105cej si\u0119 na niej ryzy<\/em>. Sama ikona \u015aw. Antoniego by\u0142a napisana<\/em> w stylu bizantyjskim olejnymi farbami na p\u0142\u00f3tnie o rozmiarach 75×110 cm. Rama by\u0142a zrobiona z drzewa lipowego i poz\u0142acana. Ikon\u0119 przykrywa\u0142 rodzaj posrebrzanej szaty zwanej riznic\u0105<\/em>. Na nast\u0119pny dzie\u0144 po zabraniu ikony \u015aw. Antoniego Rogacka cerkiew sp\u0142on\u0119\u0142a, prawdopodobnie z powodu nieumy\u015blnego zaproszenia ognia. Poza ikon\u0105 uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 tylko drewniany krzy\u017c z przedsionka. Powy\u017csze zdarzenie uznano za kolejne \u015bwiadectwo tego, \u017ce ikona \u015aw. Antoniego jest cudotw\u00f3rcza. Wcze\u015bniej, a tak\u017ce i po tym wydarzeniu rozliczne rzesze ludzi pielgrzymowa\u0142y do niej, aby dozna\u0107 \u0142ask i uzdrowie\u0144, a jako \u015bwiadectwa uzdrowie\u0144 stanowi\u0142y liczne tu pozostawione kule i laski.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

W roku 1873 zosta\u0142a zakupiona drewniana cerkiew. \u201ePreczystienskaja\u201d<\/em> znajduj\u0105ca si\u0119 we wsi Dubiny –\u00a0 nieopodal Puszczy Bia\u0142owieskiej. Po rozmontowaniu jej tam, zosta\u0142a przywieziona do Rogacz. Cerkiew ta zosta\u0142a wybudowana w Dubinach oko\u0142o po\u0142owy XVIII wieku, wspominana jest w wizycie dziekana bielskiego\u00a0 w roku 1784. Po przewiezieniu i z\u0142o\u017ceniu cerki na miejscu jej poprzedniczki, 8 wrze\u015bnia 1873 roku, w obecno\u015bci licznie zebranych parafian, cerkiew zosta\u0142a uroczy\u015bcie po\u015bwi\u0119cona. Wdzi\u0119czni parafianie ze sk\u0142adek o darowizn hojnie wyposa\u017cyli rogack\u0105 cerkiew. Z tego okresu zachowa\u0142y si\u0119 do dzisiaj w archiwum parafii ksi\u0119gi metrykalne z lat 1875 \u2013 1888. Liczba parafian w roku 1905 wynosi\u0142a 1473 osoby. Ziemi cerkiewnej by\u0142o 94 dziesi\u0119ciny (oko\u0142o 102,64 ha).<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wybuch I wojny \u015bwiatowej w 1914 roku nie zapowiada\u0142 jeszcze wielkich perturbacji dla mieszka\u0144c\u00f3w Rogackiej parafii, lecz po kl\u0119skach wojsk rosyjskich, ju\u017c w lutym 1915 roku w\u0142adze zarz\u0105dzi\u0142y ewakuacj\u0119 miejscowej ludno\u015bci. Z Rogacz w bie\u017ce\u0144stwo<\/em> mieszka\u0144cy wyjechali po \u015bwi\u0119cie proroka Eliasza (Ilii). Odprawiono nabo\u017ce\u0144stwo, zabrano z cerkwi co cenniejsze przedmioty, w tym ikon\u0119 \u015aw. Antoniego (pozostawiono ryz\u0119) i wozami ruszono na wsch\u00f3d. Po wybuchu rewolucji pa\u017adziernikowej sytuacja uchod\u017ac\u00f3w pogorszy\u0142a si\u0119 i rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 powroty w rodzinne strony. W latach 1919 \u2013 1921 powr\u00f3cili bie\u017ce\u0144cy<\/em>, lecz ikona \u015aw. Antoniego nie powr\u00f3ci\u0142a. W miejsce cudotw\u00f3rczej ikony mnich Archip z \u017byrowieckiego Monasteru napisa\u0142 kopi\u0119, kt\u00f3r\u0105 osadzono w ramy, a zachowana ryza<\/em> okaza\u0142a si\u0119 cudown\u0105. Po odzyskaniu nieodleg\u0142o\u015bci cerkiew w Rogaczach nie uzyska\u0142a statusu samodzielnej parafii i zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do parafii w Milejczycach.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Dopiero w 1928 roku oficjalnie zalegalizowano dawn\u0105 parafi\u0119 Rogacze jako fili\u0119 parafii Milejczyce. W 1939 roku proboszcz ks. Stefan Iwankiewicz przeni\u00f3s\u0142 dat\u0119 \u015bwi\u0119towania dnia \u015aw. Antoniego z 13 czerwca na dzie\u0144 23 lipca. Ikona \u015aw. Antoniego znajduje si\u0119 w bocznym prediele<\/em>, po lewej stronie g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza, kt\u00f3ry zosta\u0142 wykonany w 1940 roku za \u015brodki parafianina uzdrowionego od padaczki. W tym przypadku drugi o\u0142tarz w wiejskiej parafii stanowi rzadko\u015b\u0107 \u2013 jednocze\u015bnie \u015bwiadcz\u0105c o randze tego miejsca. Od roku 1940 przez dwa lata proboszczem by\u0142 ks. W\u0142odzimierz Kudriawcew, kt\u00f3ry propagowa\u0142 w\u015br\u00f3d swoich wiernych piesze pielgrzymki do \u015bwi\u0119tych miejsc prawos\u0142awia. Sam p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 mnichem Serafinem, a p\u00f3\u017aniej archimandryta Monasteru w \u017byrowicach. Dzie\u0144 23 lipca 1944 roku by\u0142 dniem \u015bwi\u0119ta ku czci \u015aw. Antoniego i w\u0142a\u015bnie w tym dniu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ostrza\u0142 od strony po\u0142udniowo \u2013 wschodniej. Cz\u0119\u015b\u0107 pocisk\u00f3w uderzy\u0142a w cerkiew lub w jej pobli\u017ce. Jedna z kobiet, Pelagia Badowiec zosta\u0142a trafiona pociskiem w chwil\u0119 po przyj\u0119ciu komunii \u015bwi\u0119tej i wkr\u00f3tce zmar\u0142a. Zosta\u0142a pochowana na przycerkiewnym cmentarzu. Jeden z armatnich pocisk\u00f3w przebi\u0142 \u015bcian\u0119 oraz dwoje drzwi w cz\u0119\u015bci o\u0142tarzowej, po czym eksplodowa\u0142 uderzaj\u0105c w parkan cerkiewny. \u015alady w drzwiach s\u0105 widoczne do dzi\u015b.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Rogacze.<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Po II wojnie \u015bwiatowej, po ustaleniu wschodniej granicy pa\u0144stwa Polskiego, parafianie zostali nara\u017ceni na atak band \u2013 przede wszystkim grabie\u017cc\u00f3w, kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105c \u201epatriotyczn\u0105 otoczk\u0119\u201d, rabowali miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107 \u2013 tzw. ko\u017cusznicy<\/em>. Proboszczem w tym czasie by\u0142 Eugeniusz Izmaj\u0142ow (1942 \u2013 1947), a nast\u0119pnie ks. Piotr Doroszkiewicz (1947 \u2013 1952). W zwi\u0105zku z zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0105 niemal 1\/3 parafian wyjecha\u0142a do ZSRR \u2013 oko\u0142o 500 os\u00f3b. W 1953 roku przyby\u0142 ks. Jan Juzwuk, kt\u00f3ry by\u0142 proboszczem przez 20 lat. W latach 1974 \u2013 1989 proboszczem by\u0142 ks. Jan Mironko. Za jego kadencji zbudowano now\u0105 murowan\u0105 plebani\u0119 oraz budynki gospodarcze wraz ze stodo\u0142\u0105. Przez kolejne 10 lat (1990 \u2013 2000) proboszczem by\u0142 ks. Jan Martyniuk . Od 2001 do 2006 proboszczem by\u0142 ks. Jan Kazimiruk. W latach 2003 wybudowa\u0142 kapliczk\u0119 do o\u015bwi\u0119cania wody. W 2006 roku proboszczem parafii zosta\u0142 ks. Miros\u0142aw Awksietijuk. Rok 2011 by\u0142 rokiem szczeg\u00f3lnym w \u017cyciu parafii, gdy\u017c wykonano remont zewn\u0119trzny cerkwi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Z biegiem lat liczba wiernych zmala\u0142a do 200 os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 parafian to ludzie w podesz\u0142ym wieku, emeryci. M\u0142odzie\u017c wyjecha\u0142a do miast lub za granic\u0119.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\"\"
Rogacze.<\/figcaption><\/figure>\r\n

\r\n

Lubisz to co robi\u0119?\u00a0 B\u0119dzie mi niezmiernie mi\u0142o je\u015bli wypijemy razem kaw\u0119.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rogacze to male\u0144ka miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cona zaledwie 8 kilometr\u00f3w od Milejczyc. Uwielbiam takie male\u0144kie wioski po\u0142o\u017cone na ko\u0144cu \u015bwiata, ale nie zapomniane przez Boga. W takich miejscach mam wra\u017cenie, \u017ce czas si\u0119 zatrzyma\u0142, \u017ce ju\u017c tak nie gna. Jak tu dotar\u0142am dochodzi\u0142a osiemnasta, mia\u0142am wra\u017cenie, \u017ce jestem tylko ja i ta niebieska cerkiew, kt\u00f3ra wyros\u0142a tu spod ziemi. Ostatnie promienie zm\u0119czonego ju\u017c s\u0142o\u0144ca ogrzewa\u0142y budz\u0105c\u0105 si\u0119 po zimie ziemi\u0119. Wiosna na Podlasiu jeszcze dobrze si\u0119 nie obudzi\u0142a. Nie czu\u0107 by\u0142o zapachu ziemi, nie \u015bpiewa\u0142y ptaki, tylko ta cisza i ja. Historia Parafii Prawos\u0142awnej p.w. Narodzenia N.M.P. w Rogaczach. Pierwsza nazwa miejscowo\u015bci brzmia\u0142a Rohacze i od 1513 roku miejscowo\u015b\u0107 ta wesz\u0142a w sk\u0142ad nowo utworzonego wojew\u00f3dztwa podlaskiego. W p\u00f3\u017aniejszym okresie Rogacze znalaz\u0142y si\u0119 w granicach wojew\u00f3dztwa brzeskiego. W ko\u0144cu XV wieku stanowi\u0142y w\u0142asno\u015b\u0107 Michny Panoszki Barsobicza, nast\u0119pnie po 1546 jego zi\u0119cia Andrzeja Borysowicza \u0141o\u017cki, wojskiego brzeskiego. Wzmiankowana w 1532 roku w zwi\u0105zku z rozgraniczeniem z Zubaczami i Litwinowiczami. U Glogera czytamy \u201e\u2026. Kr\u00f3l Zygmunt I nada\u0142 w roku 1524 Sasinowi, szlachcicowi mazowieckiemu, w wojew\u00f3dztwie brzeskim w\u0142o\u015b\u0107 Kaleczyce (od kt\u00f3rej Sasinowie przybrali nazwisko Kaleczyckiech). Sasin osiedlony na Rusi Litewskiej synowi swemu daje ju\u017c imi\u0119 ruskie Simion, a wnuka ma Wasila Kaleczyckiego. Ci funduj\u0105 w Kaleczycach cerkiew obrz\u0105dku wschodniego, kt\u00f3rej tam pierwej nie by\u0142o i odbudowuj\u0105 drug\u0105 we wsi Rohaczach \u2026\u201d Jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a pierwsza cerkiew w Rogaczach istnia\u0142a ju\u017c w 1525 roku. Jak podaje Jerzy Hawryluk\u00a0 \u201e\u2026 w okresie od ko\u0144ca XIV wieku do unii brzeskiej (\u2026) istnia\u0142y lub powsta\u0142y nast\u0119puj\u0105ce parafie (\u2026) Rogacze \u2026\u201d. Istnienie cerkwi p.w. Preczystej Bohorodicy wzmiankowane jest pod rokiem 1610. Syn Simiona Kalczyckich, Wasil, w 1624 roku w pami\u0119tniku domowym zapisa\u0142 \u201e\u2026 przebudowa\u0142em cerkiew Rohack\u0105 i wszystko odnowi\u0142em i aparata posprawia\u0142em, kt\u00f3ra cerkiew kosztuje, tak budynek, rzemie\u015blnik i aparata z\u0142otych 400 \u2026\u201d W czasach Unii Brzeskiej cerkiew parafialna w Rogaczach by\u0142a w bardzo z\u0142ym stanie \u2013 jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 cerkwi unickich w tym okresie. Parafia nale\u017ca\u0142a do diecezji brzeskiej, dekanatu kamienieckiego. Nie ma za wiele wzmianek z XVII wieku odnosz\u0105cych si\u0119 do dziej\u00f3w parafii. W aktach s\u0105du grodzkiego w Brze\u015bciu wymienia si\u0119 pod rokiem 1676 prezbitra Rogackiej cerkwi \u2013 ks. Mateusza Hancewicza. W okresie \u201epotopu szwedzkiego\u201d (1655 \u2013 1657) Rogacze by\u0142y miejscowo\u015bci\u0105 gminn\u0105, po\u0142o\u017con\u0105 nad rzeczk\u0105 Nurzec. Pierwszym obszernym dokumentem odnosz\u0105cym si\u0119 bezpo\u015brednio do cerkwi Rogackiej jest \u201eWizyta Generalna Cerkwie Rohackiej pod Tytu\u0142em Narodzenia Maryey\u00a0 Panny zostaj\u0105ca Colationis ImC Pana Wojciecha Paprockiego\u00a0 \u2026. z 1725 roku. Opisywano budynek cerkwi oraz elementy b\u0119d\u0105ce na jego wyposa\u017ceniu: ze srebra, cyny i miedzi, elementy wystroju, ksi\u0119gi liturgiczne oraz tzw. papiery r\u00f3\u017cne. Proboszczem w tym czasie by\u0142 prezbiter Micha\u0142 Pomosowicz. Opis cerkwi: \u201e\u2026. Cerkiew stara, drewniana, zgni\u0142a palem ogrodzona, bez kopu\u0142y bez krzy\u017ca. Dzwonnica z babi\u0144cem przy cerkwie ju\u017c obalaj\u0105ca si\u0119. Okien w cerkwi dwie w Drzewo robionych. Dach g\u0105towy zbyt dziurawy stary (\u2026) posadzki \u017cadney nie masz w piasku wszystko apparentia zanurzone (\u2026) Carskie Drzwi Stolarskie opierzch\u0142e iu\u017c malowania nie zna\u0107\u201d. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0W\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Rogacz i okolicznych wsi zachowa\u0142o si\u0119 opowiadanie o powstaniu nowej cerkwi, powi\u0105zane z w\u0142a\u015bcicielem ziemskim, nijakim Matuszewiczem. Jego tre\u015b\u0107 znajduje si\u0119 tak\u017ce w \u201eLetopisie Rogockoj Cerkwi\u201d: \u201e \u2026.W dawnych czasach (\u2026) Rogacze by\u0142y ma\u0142ym miasteczkiem po\u0142o\u017conym na niewielkiej polanie, przez kt\u00f3r\u0105 przep\u0142ywa niewielka rzeczka \u201eNurczyk\u201d. Od strony p\u00f3\u0142nocno \u2013 zachodniej rzeczki rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 miasteczko, od strony po\u0142udniowo \u2013 wschodniej by\u0142 maj\u0105tek, w kt\u00f3rym \u017cy\u0142 ziemianin Matuszewicz.\u00a0 Imi\u0119 jego uleg\u0142o zapomnieniu. Z pochodzenia by\u0142 Litwinem wiary prawos\u0142awnej (\u2026) Pewnego razu robi\u0142 obch\u00f3d swoich las\u00f3w i w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 200 metr\u00f3w od Rogacz przy dr\u00f3\u017cce id\u0105cej z Rogacz do wsi Mikulicze, na gruszy rosn\u0105cej na wzg\u00f3rzu znajduje ikon\u0119 \u015aw. Antoniego. Znalezienie ikony potraktowa\u0142 jako Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017c\u0105. Potem w tym miejscy zbudowa\u0142 cerkiew, przy czym o\u0142tarz zosta\u0142 urz\u0105dzony na pniu \u015bci\u0119tej gruszy (\u2026) za\u015b ikona sta\u0142a si\u0119 przedmiotem szczeg\u00f3lnej czci w\u015br\u00f3d okolicznej ludno\u015bci \u2026\u201d. Matuszewicz jest jak najbardziej postaci\u0105 historyczn\u0105, w tym wypadku chodzi o Jerzego Matuszewicza, kt\u00f3rego r\u00f3d pochodzi\u0142 ze szlachty litewsko \u2013 ruskiej, herbu \u0141ab\u0119d\u017a. Jerzy J\u00f3zef Matuszewicz (1672 \u2013 1754) tytu\u0142owa\u0142 si\u0119 starost\u0105 stokliskim i cze\u015bnikiem mi\u0144skim. Na decyzj\u0119 o zbudowaniu nowej \u015bwi\u0105tyni mia\u0142 wp\u0142yw z\u0142y stan cerkwi wymienionej w wizytacji z 1725 roku. Odnalezienie ikony \u015aw. Antoniego oraz budowa nowej cerkwi musia\u0142o prawdopodobnie nast\u0105pi\u0107 pod koniec drugiej po\u0142owy XVIII wieku, gdy w\u0142a\u015bcicielem Rogacz by\u0142 Jerzy Matuszewicz, kt\u00f3ry zmar\u0142 w 1754 roku. Od roku 1865 przez 25 lat, do 1890\u00a0 roku proboszczem parafii w Rogaczach by\u0142 ks. Bazyli Char\u0142ampowicz, kt\u00f3ry pochodzi\u0142 z wielopokoleniowej dynastii duchownych, przez dwa stulecia zwi\u0105zanych z powiatem brzeskim. Jak wspomina Letopis Rogackoj Cerkwi pod rokiem 1872, proboszcz Bazyli Char\u0142ampowicz przed \u015bwi\u0105tami Wielkanocy, postanowi\u0142 odda\u0107 ikon\u0119 \u015bw. Antoniego do poz\u0142ocenia znajduj\u0105cej si\u0119 na niej ryzy. Sama ikona \u015aw. Antoniego by\u0142a napisana w stylu bizantyjskim olejnymi farbami na p\u0142\u00f3tnie o rozmiarach 75×110 cm. Rama by\u0142a zrobiona z drzewa lipowego i poz\u0142acana. Ikon\u0119 przykrywa\u0142 rodzaj posrebrzanej szaty zwanej riznic\u0105. Na nast\u0119pny dzie\u0144 po zabraniu ikony \u015aw. Antoniego Rogacka cerkiew sp\u0142on\u0119\u0142a, prawdopodobnie z powodu nieumy\u015blnego zaproszenia ognia. Poza ikon\u0105 uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 tylko drewniany krzy\u017c z przedsionka. Powy\u017csze zdarzenie uznano za kolejne \u015bwiadectwo tego, \u017ce ikona \u015aw. Antoniego jest cudotw\u00f3rcza. Wcze\u015bniej, a tak\u017ce i po tym wydarzeniu rozliczne rzesze ludzi pielgrzymowa\u0142y do niej, aby dozna\u0107 \u0142ask i uzdrowie\u0144, a jako \u015bwiadectwa uzdrowie\u0144 stanowi\u0142y liczne tu pozostawione kule i laski. W roku 1873 zosta\u0142a zakupiona drewniana cerkiew. \u201ePreczystienskaja\u201d znajduj\u0105ca si\u0119 we wsi Dubiny –\u00a0 nieopodal Puszczy Bia\u0142owieskiej. Po rozmontowaniu jej tam, zosta\u0142a przywieziona do Rogacz. Cerkiew ta zosta\u0142a wybudowana w Dubinach oko\u0142o po\u0142owy XVIII wieku, wspominana jest w wizycie dziekana bielskiego\u00a0 w roku 1784. Po przewiezieniu i z\u0142o\u017ceniu cerki na miejscu jej poprzedniczki, 8 wrze\u015bnia 1873 roku, w obecno\u015bci licznie zebranych parafian, cerkiew zosta\u0142a uroczy\u015bcie po\u015bwi\u0119cona. Wdzi\u0119czni parafianie ze sk\u0142adek o darowizn hojnie wyposa\u017cyli rogack\u0105 cerkiew. Z tego okresu zachowa\u0142y si\u0119 do dzisiaj w archiwum parafii ksi\u0119gi metrykalne z lat 1875 \u2013 1888. Liczba parafian w roku 1905 wynosi\u0142a 1473 osoby. Ziemi cerkiewnej by\u0142o 94 dziesi\u0119ciny (oko\u0142o 102,64 ha). Wybuch I wojny \u015bwiatowej w 1914 roku nie zapowiada\u0142 jeszcze wielkich perturbacji dla mieszka\u0144c\u00f3w Rogackiej parafii, lecz po kl\u0119skach wojsk rosyjskich, ju\u017c w lutym 1915 roku w\u0142adze zarz\u0105dzi\u0142y ewakuacj\u0119 miejscowej ludno\u015bci. Z Rogacz w bie\u017ce\u0144stwo mieszka\u0144cy wyjechali po \u015bwi\u0119cie proroka Eliasza (Ilii). Odprawiono nabo\u017ce\u0144stwo, zabrano z cerkwi co cenniejsze przedmioty, w tym ikon\u0119 \u015aw. Antoniego (pozostawiono ryz\u0119) i wozami ruszono na wsch\u00f3d. Po wybuchu rewolucji pa\u017adziernikowej sytuacja uchod\u017ac\u00f3w pogorszy\u0142a si\u0119 i rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 powroty w rodzinne strony. W latach 1919 \u2013 1921 powr\u00f3cili bie\u017ce\u0144cy, lecz ikona \u015aw. Antoniego nie powr\u00f3ci\u0142a. W miejsce cudotw\u00f3rczej ikony mnich Archip z \u017byrowieckiego Monasteru napisa\u0142 kopi\u0119, kt\u00f3r\u0105 osadzono w ramy, a zachowana ryza okaza\u0142a si\u0119 cudown\u0105. Po odzyskaniu nieodleg\u0142o\u015bci cerkiew w Rogaczach nie uzyska\u0142a statusu samodzielnej parafii i zosta\u0142a przy\u0142\u0105czona do parafii w Milejczycach. Dopiero w 1928 roku oficjalnie zalegalizowano dawn\u0105 parafi\u0119 Rogacze jako fili\u0119 parafii Milejczyce. W 1939 roku proboszcz ks. Stefan Iwankiewicz przeni\u00f3s\u0142 dat\u0119 \u015bwi\u0119towania dnia \u015aw. Antoniego z 13 czerwca na dzie\u0144 23 lipca. Ikona \u015aw. Antoniego znajduje si\u0119 w bocznym prediele, po lewej stronie g\u0142\u00f3wnego o\u0142tarza, kt\u00f3ry zosta\u0142 wykonany w 1940 roku za \u015brodki parafianina uzdrowionego od padaczki. W tym przypadku drugi o\u0142tarz w wiejskiej parafii stanowi rzadko\u015b\u0107 \u2013 jednocze\u015bnie \u015bwiadcz\u0105c o randze tego miejsca. Od roku 1940 przez dwa lata proboszczem by\u0142 ks. W\u0142odzimierz Kudriawcew, kt\u00f3ry propagowa\u0142 w\u015br\u00f3d swoich wiernych piesze pielgrzymki do \u015bwi\u0119tych miejsc prawos\u0142awia. Sam p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 mnichem Serafinem, a p\u00f3\u017aniej archimandryta Monasteru w \u017byrowicach. Dzie\u0144 23 lipca 1944 roku by\u0142 dniem \u015bwi\u0119ta ku czci \u015aw. Antoniego i w\u0142a\u015bnie w tym dniu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 ostrza\u0142 od strony po\u0142udniowo \u2013 wschodniej. Cz\u0119\u015b\u0107 pocisk\u00f3w uderzy\u0142a w cerkiew lub w jej pobli\u017ce. Jedna z kobiet, Pelagia Badowiec zosta\u0142a trafiona pociskiem w chwil\u0119 po przyj\u0119ciu komunii \u015bwi\u0119tej i wkr\u00f3tce zmar\u0142a. Zosta\u0142a pochowana na przycerkiewnym cmentarzu. Jeden z armatnich pocisk\u00f3w przebi\u0142 \u015bcian\u0119 oraz dwoje drzwi w cz\u0119\u015bci o\u0142tarzowej, po czym eksplodowa\u0142 uderzaj\u0105c w parkan cerkiewny. \u015alady w drzwiach s\u0105 widoczne do dzi\u015b. Po II wojnie \u015bwiatowej, po ustaleniu wschodniej granicy pa\u0144stwa Polskiego, parafianie zostali nara\u017ceni na atak band \u2013 przede wszystkim grabie\u017cc\u00f3w, kt\u00f3rzy wykorzystuj\u0105c \u201epatriotyczn\u0105 otoczk\u0119\u201d, rabowali miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107 \u2013 tzw. ko\u017cusznicy. Proboszczem w tym czasie by\u0142 Eugeniusz Izmaj\u0142ow (1942 \u2013 1947), a nast\u0119pnie ks. Piotr Doroszkiewicz (1947 \u2013 1952). W zwi\u0105zku z zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0105 niemal 1\/3 parafian wyjecha\u0142a do ZSRR \u2013 oko\u0142o 500 os\u00f3b. W 1953 roku przyby\u0142 ks. Jan Juzwuk, kt\u00f3ry by\u0142 proboszczem przez 20 lat. W latach 1974 \u2013 1989 proboszczem by\u0142 ks. Jan Mironko. Za jego kadencji zbudowano now\u0105 murowan\u0105 plebani\u0119 oraz budynki gospodarcze wraz ze stodo\u0142\u0105. Przez kolejne 10 lat (1990 \u2013 2000) proboszczem by\u0142 ks. Jan Martyniuk . Od 2001 do 2006 proboszczem by\u0142 ks. Jan Kazimiruk. W latach 2003 wybudowa\u0142 kapliczk\u0119 do o\u015bwi\u0119cania wody. W 2006 roku proboszczem parafii zosta\u0142 ks. Miros\u0142aw Awksietijuk. Rok 2011 by\u0142 rokiem szczeg\u00f3lnym w \u017cyciu parafii, gdy\u017c wykonano remont zewn\u0119trzny cerkwi. Z biegiem lat liczba wiernych zmala\u0142a do 200 os\u00f3b. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 parafian to ludzie w podesz\u0142ym wieku, emeryci. M\u0142odzie\u017c wyjecha\u0142a do miast lub za granic\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13491,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[160],"tags":[158,159],"class_list":["post-13490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podlasie","tag-magiczne-podlasie","tag-podlasie"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t