{"id":15057,"date":"2023-01-19T18:01:56","date_gmt":"2023-01-19T17:01:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bloganki.pl\/?p=15057"},"modified":"2023-09-03T18:15:34","modified_gmt":"2023-09-03T16:15:34","slug":"problemy-puszczy-kampinoskiej-od-specjalnego-wyslannika-rzeczypospolitej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/2023\/01\/19\/problemy-puszczy-kampinoskiej-od-specjalnego-wyslannika-rzeczypospolitej\/","title":{"rendered":"Problemy Puszczy Kampinoskiej. Od specjalnego wys\u0142annika \u201eRzeczypospolitej\u201d."},"content":{"rendered":"

Kampinos w pa\u017adzierniku.<\/h3>\n

„Zaraz za Kampinosem, male\u0144k\u0105 , wsi\u0105 le\u017c\u0105c\u0105 u skraju nadwi\u015bla\u0144skiej puszczy, polna droga ginie w\u015br\u00f3d piaszczystych wydm. Motor samochodu warczy g\u0142ucho. W\u00f3z \u201est\u0119ka\u201c, trzeszczy, chybocze na zakrytych piachem kamieniach, zapada po osie w gruncie i mozolnie posuwa si\u0119 naprz\u00f3d.<\/p>\n

Bezdro\u017ca wiod\u0105 w g\u0142\u0105b Kampinoskiej Puszczy. Do najwi\u0119kszych spod warszawskich o\u015brodk\u00f3w le\u015bnych prawie, \u017ce nie ma dost\u0119pu. Nieliczne wycieczki prowadzone przez przewodnik\u00f3w PTK od wsi Kampinos w\u0119druj\u0105 pieszo wzd\u0142u\u017c linii granatowych znak\u00f3w na drzewach, wytyczaj\u0105cych najpi\u0119kniejszy wycieczkowy szlak. Ale to <\/em>s\u0105 \u2014 w\u0142a\u015bnie z przyczyn komunikacyjnych \u2014 zaledwie jakie\u015b pierwociny turystyczne.<\/p>\n

Samoch\u00f3d wydosta\u0142 si\u0119 wreszcie na twardsz\u0105 drog\u0119, \u015bmign\u0105\u0142 w mroczn\u0105 alej\u0119 ograniczon\u0105 rz\u0119dami li\u015bciastych drzew. Po\u017c\u00f3\u0142k\u0142e li\u015bcie l\u015bni\u0142y w jesiennym s\u0142o\u0144cu, jak z\u0142ote blaszki. Rudawe plamy poszycia migota\u0142y po przez g\u0119sto rosn\u0105ce pnie brz\u00f3z, olch, klon\u00f3w, grab\u00f3w, modrzewi 1 d\u0119b\u00f3w. C\u00f3\u017c za rozmaito\u015b\u0107 drzewostanu?<\/p>\n

Raptem powidnia\u0142o. W\u00f3z zachybota\u0142 si\u0119 i stan\u0105\u0142 na wielkiej polanie nad kt\u00f3r\u0105 stercza\u0142 wysoki komin. \u201ePa\u0144stwowy tartak Zamczysko\u201c \u2014, czernia\u0142 napis nad bram\u0105 drewniane go baraku. Skoczy\u0142em na ziemi\u0119, na chrz\u0119szcz\u0105c\u0105 pokryw\u0119 spad\u0142ych li\u015bci. Gdzie\u015b, spod pobliskiej sosenki, wyrwa\u0142 si\u0119 szarak. Zadudni\u0142y skoki, zatrz\u0119s\u0142a si\u0119 \u015bciana zieleni i… tyle\u015bmy go widzieli.<\/p>\n

\u2014 Mo\u017ce to i dobrze, \u017ce tu trudno dojecha\u0107 \u2014 odezwa\u0142 si\u0119 m\u00f3j towarzysz. \u2014 Widzia\u0142em ja inne podwarszawskie lasy…<\/p>\n

\"\"
Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\n

Zrozumia\u0142em o co mu chodzi. Inne podwarszawskie lasy. Rachityczne drzewka. Zbite nogami poszycie, po\u0142amane krzewy, stosy \u015bmieci i szk\u0142a, To prawda. Polska turystyka znajduje si\u0119 jeszcze w powijakach. Polskie go turyst\u0119 trzeba dopiero wychowa\u0107. Nie wychowamy go zamykaj\u0105c mu przed nosem najpi\u0119kniejsze partie naszego krajobrazu. Je\u015bli b\u0119dzie zwiedza\u0142 Puszcz\u0119 Kampinosk\u0105 zgodnie ze wskazaniami fachowego prze wodnika \u2014 na pewno jej nie za\u015bmieci, nie podpali i nie ogo\u0142oci z ga\u0142\u0119zi rzadkich u nas modrzewi.<\/p>\n

Ale sprawa dobrego dojazdu do wsi puszczy \u2014 to jeszcze inne zagadnienie. Zagadnienie gospodarcze, zdrowotne i kulturalne. Ten obszar \u2014 deskami zabity od \u015bwiata \u2014to skupisko najwi\u0119kszej biedoty. Ziemia tu licha, piaszczysta, nieurodzaj na. Skrawki p\u00f3l gin\u0105 w le\u015bnych g\u0105szczach lub \u2014 gorzej jeszcze \u2014 w ramionach piaszczystych wydm. Ostatni, wielki wylew Wis\u0142y zatopi\u0142 olbrzymi\u0105 po\u0142a\u0107 tego cichego regionu. Wie\u015b G\u00f3rki spalona zosta\u0142a przez Niemc\u00f3w i jeszcze si\u0119 nie odbudowa\u0142a. Ludzie mieszkaj\u0105 w ziemiankach, bieda a\u017c piszczy. Istnieje projekt przeniesienia wszystkich wsi puszcza\u0144skich na inne, urodzajniejsze te reny. W\u00f3wczas opustosza\u0142e piachy mo\u017cna by zalesi\u0107. Tak, za jednym za machem, zyska\u0142aby i puszcza i ludzie. Ba, przenie\u015b\u0107. To \u0142atwo powiedzie\u0107. Ale wykona\u0107?<\/p>\n

\u2014 Dlaczego si\u0119 st\u0105d nie przeniesiecie? zapyta\u0142em jednego z napotkanych \u201ele\u015bnik\u00f3w\u201c?<\/p>\n

\u2014 Jak wr\u00f3bel sobie uwije gniazdo pod strzecha stodo\u0142y, to ju\u017c tam stale siedzi. Nie poleci pod inny dach<\/em><\/strong> \u2014 odpowiedzia\u0142 mi z prawdziwie ch\u0142opsk\u0105 filozofi\u0105.<\/p>\n

A swoj\u0105 drog\u0105 nie nale\u017cy wyrzeka\u0107 si\u0119 przesiedle\u0144czych projekt\u00f3w. Bo tak, jak jest dzisiaj\u2014cierpi\u0105 i ludzie i puszcza. Z czego to bowiem \u017cyje ten ma\u0142orolny ch\u0142op? Z paru wygon\u00f3w piachu? Na pewno nie. \u017byje z puszczy, Ale jak? Ano, wiadomo. K\u0142usownictwo kwitnie. Drzewa r\u00f3wnie\u017c od czasu do czasu \u201eznikaj\u0105\u201c. Trudno si\u0119 temu dziwi\u0107, Pa\u0144stwowy tartak w Zamczysku zatrudnia 80 robotnik\u00f3w-ch\u0142op\u00f3w. 80 rodzin jako \u2014 tako mo\u017ce si\u0119 utrzyma\u0107, ale reszta?<\/p>\n

Jest jeszcze jeden pow\u00f3d utrudniaj\u0105cy przesiedlenie. Przywi\u0105zanie do krajobrazu. Ale przecie\u017c mo\u017cna te par\u0119 wsi umie\u015bci\u0107 w okolicach podobnego lasu, na lepszej ziemi- Perswazj\u0105 wiele by tu da\u0142o si\u0119 zrobi\u0107.<\/p>\n

\"\"
Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"
Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\n

W tych mrokach Kampinoskiej Puszczy b\u0142yska coraz mocniejsze \u015bwiat\u0142o \u201emiastowej\u201c (ale w tym dobrym znaczeniu) cywilizacji. Przed dwoma miesi\u0105cami zawita\u0142 do Zamczyska sanitarny samoch\u00f3d pe\u0142en skrzy\u0144 i niespotykanych w tych stronach urz\u0105dze\u0144. Urz\u0105dzenia wy\u0142adowano, zainstalowano w izbie jasnego domku dyrekcji tartaku. Odt\u0105d dzie\u0144 po dniu trwaj\u0105 w\u0119dr\u00f3wki ma\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w puszczy. Ze wsi Gorki \u015bpiesz\u0105 tu ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta miejscowej szko\u0142y. Przychodz\u0105 grupami pod opiek\u0105 starszych koleg\u00f3w na leczenie z\u0119b\u00f3w. C\u00f3\u017c za cuda? Odk\u0105d puszcza puszcz\u0105, odk\u0105d szumi\u0105 d\u0119by na mogile powsta\u0144c\u00f3w z 1863 r. nikt jeszcze nie widzia\u0142 tu \u201epani dokt\u00f3r\u201c w bia\u0142ym fartuchu, nie siedzia\u0142 na \u201eprawdziwym\u201c dentystycznym fotelu i nie krzycza\u0142 kiedy mu wierci w z\u0119bie l\u015bni\u0105ca bor-maszynka. Wojew\u00f3dzki Wydzia\u0142 Zdrowia nie zapomnia\u0142 o Kampinosie ani. o G\u00f3rkach ani o Zamczysku.<\/p>\n

Jak \u00a0pracuje tutaj \u201epani dokt\u00f3r\u201c? Jak si\u0119 czuje po dwu miesi\u0105cach pobytu na tym odludziu? Warto si\u0119 jej o to zapyta\u0107. \u017bal mi wyj\u015b\u0107 z pachn\u0105cego wn\u0119trza lasu, ale trzeba. Po drewnianych schodkach wchodz\u0119 na ma\u0142\u0105 werand\u0119. \u0141agodnie szumi modrzew, dzi\u0119cio\u0142 kuje rozg\u0142o\u015bnie w przez wp\u00f3\u0142 otwarte drzwi s\u0142ysz\u0119 ludzkie g\u0142osy:<\/p>\n

\u2014 Boli. ci\u0119 teraz? A teraz?”<\/p>\n

(W)<\/span><\/p>\n

[\u0179r\u00f3d\u0142o: Rzeczpospolita i Dziennika Polityczno-Gospodarczy. Numer 304 (1870). Warszawa, sobota 5 listopada 1949 roku.]<\/span><\/p>\n

\"\"
Rzeczpospolita i Dziennika Polityczno-Gospodarczy. Numer 304 (1870). Warszawa, sobota 5 listopada 1949 roku.<\/figcaption><\/figure>\n

Lubisz to co robi\u0119?\u00a0 B\u0119dzie mi niezmiernie mi\u0142o je\u015bli wypijemy razem kaw\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kampinos w pa\u017adzierniku. „Zaraz za Kampinosem, male\u0144k\u0105 , wsi\u0105 le\u017c\u0105c\u0105 u skraju nadwi\u015bla\u0144skiej puszczy, polna droga ginie w\u015br\u00f3d piaszczystych wydm. Motor samochodu warczy g\u0142ucho. W\u00f3z \u201est\u0119ka\u201c, trzeszczy, chybocze na zakrytych piachem kamieniach, zapada po osie w gruncie i mozolnie posuwa si\u0119 naprz\u00f3d. Bezdro\u017ca wiod\u0105 w g\u0142\u0105b Kampinoskiej Puszczy. Do najwi\u0119kszych spod warszawskich o\u015brodk\u00f3w le\u015bnych prawie, \u017ce nie ma dost\u0119pu. Nieliczne wycieczki prowadzone przez przewodnik\u00f3w PTK od wsi Kampinos w\u0119druj\u0105 pieszo wzd\u0142u\u017c linii granatowych znak\u00f3w na drzewach, wytyczaj\u0105cych najpi\u0119kniejszy wycieczkowy szlak. Ale to s\u0105 \u2014 w\u0142a\u015bnie z przyczyn komunikacyjnych \u2014 zaledwie jakie\u015b pierwociny turystyczne. Samoch\u00f3d wydosta\u0142 si\u0119 wreszcie na twardsz\u0105 drog\u0119, \u015bmign\u0105\u0142 w mroczn\u0105 alej\u0119 ograniczon\u0105 rz\u0119dami li\u015bciastych drzew. Po\u017c\u00f3\u0142k\u0142e li\u015bcie l\u015bni\u0142y w jesiennym s\u0142o\u0144cu, jak z\u0142ote blaszki. Rudawe plamy poszycia migota\u0142y po przez g\u0119sto rosn\u0105ce pnie brz\u00f3z, olch, klon\u00f3w, grab\u00f3w, modrzewi 1 d\u0119b\u00f3w. C\u00f3\u017c za rozmaito\u015b\u0107 drzewostanu? Raptem powidnia\u0142o. W\u00f3z zachybota\u0142 si\u0119 i stan\u0105\u0142 na wielkiej polanie nad kt\u00f3r\u0105 stercza\u0142 wysoki komin. \u201ePa\u0144stwowy tartak Zamczysko\u201c \u2014, czernia\u0142 napis nad bram\u0105 drewniane go baraku. Skoczy\u0142em na ziemi\u0119, na chrz\u0119szcz\u0105c\u0105 pokryw\u0119 spad\u0142ych li\u015bci. Gdzie\u015b, spod pobliskiej sosenki, wyrwa\u0142 si\u0119 szarak. Zadudni\u0142y skoki, zatrz\u0119s\u0142a si\u0119 \u015bciana zieleni i… tyle\u015bmy go widzieli. \u2014 Mo\u017ce to i dobrze, \u017ce tu trudno dojecha\u0107 \u2014 odezwa\u0142 si\u0119 m\u00f3j towarzysz. \u2014 Widzia\u0142em ja inne podwarszawskie lasy… Zrozumia\u0142em o co mu chodzi. Inne podwarszawskie lasy. Rachityczne drzewka. Zbite nogami poszycie, po\u0142amane krzewy, stosy \u015bmieci i szk\u0142a, To prawda. Polska turystyka znajduje si\u0119 jeszcze w powijakach. Polskie go turyst\u0119 trzeba dopiero wychowa\u0107. Nie wychowamy go zamykaj\u0105c mu przed nosem najpi\u0119kniejsze partie naszego krajobrazu. Je\u015bli b\u0119dzie zwiedza\u0142 Puszcz\u0119 Kampinosk\u0105 zgodnie ze wskazaniami fachowego prze wodnika \u2014 na pewno jej nie za\u015bmieci, nie podpali i nie ogo\u0142oci z ga\u0142\u0119zi rzadkich u nas modrzewi. Ale sprawa dobrego dojazdu do wsi puszczy \u2014 to jeszcze inne zagadnienie. Zagadnienie gospodarcze, zdrowotne i kulturalne. Ten obszar \u2014 deskami zabity od \u015bwiata \u2014to skupisko najwi\u0119kszej biedoty. Ziemia tu licha, piaszczysta, nieurodzaj na. Skrawki p\u00f3l gin\u0105 w le\u015bnych g\u0105szczach lub \u2014 gorzej jeszcze \u2014 w ramionach piaszczystych wydm. Ostatni, wielki wylew Wis\u0142y zatopi\u0142 olbrzymi\u0105 po\u0142a\u0107 tego cichego regionu. Wie\u015b G\u00f3rki spalona zosta\u0142a przez Niemc\u00f3w i jeszcze si\u0119 nie odbudowa\u0142a. Ludzie mieszkaj\u0105 w ziemiankach, bieda a\u017c piszczy. Istnieje projekt przeniesienia wszystkich wsi puszcza\u0144skich na inne, urodzajniejsze te reny. W\u00f3wczas opustosza\u0142e piachy mo\u017cna by zalesi\u0107. Tak, za jednym za machem, zyska\u0142aby i puszcza i ludzie. Ba, przenie\u015b\u0107. To \u0142atwo powiedzie\u0107. Ale wykona\u0107? \u2014 Dlaczego si\u0119 st\u0105d nie przeniesiecie? zapyta\u0142em jednego z napotkanych \u201ele\u015bnik\u00f3w\u201c? \u2014 Jak wr\u00f3bel sobie uwije gniazdo pod strzecha stodo\u0142y, to ju\u017c tam stale siedzi. Nie poleci pod inny dach \u2014 odpowiedzia\u0142 mi z prawdziwie ch\u0142opsk\u0105 filozofi\u0105. A swoj\u0105 drog\u0105 nie nale\u017cy wyrzeka\u0107 si\u0119 przesiedle\u0144czych projekt\u00f3w. Bo tak, jak jest dzisiaj\u2014cierpi\u0105 i ludzie i puszcza. Z czego to bowiem \u017cyje ten ma\u0142orolny ch\u0142op? Z paru wygon\u00f3w piachu? Na pewno nie. \u017byje z puszczy, Ale jak? Ano, wiadomo. K\u0142usownictwo kwitnie. Drzewa r\u00f3wnie\u017c od czasu do czasu \u201eznikaj\u0105\u201c. Trudno si\u0119 temu dziwi\u0107, Pa\u0144stwowy tartak w Zamczysku zatrudnia 80 robotnik\u00f3w-ch\u0142op\u00f3w. 80 rodzin jako \u2014 tako mo\u017ce si\u0119 utrzyma\u0107, ale reszta? Jest jeszcze jeden pow\u00f3d utrudniaj\u0105cy przesiedlenie. Przywi\u0105zanie do krajobrazu. Ale przecie\u017c mo\u017cna te par\u0119 wsi umie\u015bci\u0107 w okolicach podobnego lasu, na lepszej ziemi- Perswazj\u0105 wiele by tu da\u0142o si\u0119 zrobi\u0107. W tych mrokach Kampinoskiej Puszczy b\u0142yska coraz mocniejsze \u015bwiat\u0142o \u201emiastowej\u201c (ale w tym dobrym znaczeniu) cywilizacji. Przed dwoma miesi\u0105cami zawita\u0142 do Zamczyska sanitarny samoch\u00f3d pe\u0142en skrzy\u0144 i niespotykanych w tych stronach urz\u0105dze\u0144. Urz\u0105dzenia wy\u0142adowano, zainstalowano w izbie jasnego domku dyrekcji tartaku. Odt\u0105d dzie\u0144 po dniu trwaj\u0105 w\u0119dr\u00f3wki ma\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w puszczy. Ze wsi Gorki \u015bpiesz\u0105 tu ch\u0142opcy i dziewcz\u0119ta miejscowej szko\u0142y. Przychodz\u0105 grupami pod opiek\u0105 starszych koleg\u00f3w na leczenie z\u0119b\u00f3w. C\u00f3\u017c za cuda? Odk\u0105d puszcza puszcz\u0105, odk\u0105d szumi\u0105 d\u0119by na mogile powsta\u0144c\u00f3w z 1863 r. nikt jeszcze nie widzia\u0142 tu \u201epani dokt\u00f3r\u201c w bia\u0142ym fartuchu, nie siedzia\u0142 na \u201eprawdziwym\u201c dentystycznym fotelu i nie krzycza\u0142 kiedy mu wierci w z\u0119bie l\u015bni\u0105ca bor-maszynka. Wojew\u00f3dzki Wydzia\u0142 Zdrowia nie zapomnia\u0142 o Kampinosie ani. o G\u00f3rkach ani o Zamczysku. Jak \u00a0pracuje tutaj \u201epani dokt\u00f3r\u201c? Jak si\u0119 czuje po dwu miesi\u0105cach pobytu na tym odludziu? Warto si\u0119 jej o to zapyta\u0107. \u017bal mi wyj\u015b\u0107 z pachn\u0105cego wn\u0119trza lasu, ale trzeba. Po drewnianych schodkach wchodz\u0119 na ma\u0142\u0105 werand\u0119. \u0141agodnie szumi modrzew, dzi\u0119cio\u0142 kuje rozg\u0142o\u015bnie w przez wp\u00f3\u0142 otwarte drzwi s\u0142ysz\u0119 ludzkie g\u0142osy: \u2014 Boli. ci\u0119 teraz? A teraz?” (W) [\u0179r\u00f3d\u0142o: Rzeczpospolita i Dziennika Polityczno-Gospodarczy. Numer 304 (1870). Warszawa, sobota 5 listopada 1949 roku.] Lubisz to co robi\u0119?\u00a0 B\u0119dzie mi niezmiernie mi\u0142o je\u015bli wypijemy razem kaw\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15141,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[673,20,21],"tags":[299,24,188],"class_list":["post-15057","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-karty-historii","category-polska","category-puszcza-kampinoska","tag-kampinoski-park-narodowy","tag-puszcza-kampinoska","tag-zamczysko"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t