{"id":4658,"date":"2020-10-23T21:46:33","date_gmt":"2020-10-23T19:46:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bloganki.pl\/?p=4658"},"modified":"2023-03-07T07:20:10","modified_gmt":"2023-03-07T06:20:10","slug":"ach-te-murale-szlakiem-lodzkiego-street-artu-czesc-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/2020\/10\/23\/ach-te-murale-szlakiem-lodzkiego-street-artu-czesc-1\/","title":{"rendered":"Ach te murale. Szlakiem \u0142\u00f3dzkiego street artu – cz\u0119\u015b\u0107 1."},"content":{"rendered":"\r\n

Nie bez powodu od kilku lat \u0141\u00f3d\u017a nazywana jest miastem murali. Od jakiego\u015b czasu co roku powstaj\u0105 tu kolejne, wielkoformatowe dzie\u0142a sztuki. Tworz\u0105 je zar\u00f3wno arty\u015bci polscy jak i zagraniczni . Najwi\u0119cej z nich powsta\u0142o dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci galerii Urban Forms<\/strong>. Zaprasza ona artyst\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, kt\u00f3rzy o\u017cywiaj\u0105 szare mury miasta.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pojawienie si\u0119 tak du\u017cej liczby murali w pejza\u017cu \u0141odzi nie jest przypadkowe. Podczas II wojny \u015bwiatowej \u0141\u00f3d\u017a nie uleg\u0142a tak ogromnemu zniszczeniu jak np. Warszawa czy Gda\u0144sk. Przed jej wybuchem jedn\u0105 trzeci\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w miasta stanowili Niemcy, posiadaj\u0105cy ogromne fabryki, pa\u0142ace i liczne kamienice. Z tego powodu w 1939 roku \u0141odzi oszcz\u0119dzono niszcz\u0105cych bombardowa\u0144.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0141\u00f3d\u017a aby sprosta\u0107 potrzebom rozwijaj\u0105cej si\u0119 metropolii, zdecydowa\u0142a si\u0119 na wyburzenie wielu budynk\u00f3w. W taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b powsta\u0142a Trasa P-p (ci\u0105g ulic Zachodniej i Ko\u015bciuszki) czy Trasa W-Z (al. Pi\u0142sudskiego i al. Mickiewicza). Z racji og\u00f3lnie panuj\u0105cej ciasnoty w centrum stosowano tzw. prze\u015bwietlenie zabudowy, co najcz\u0119\u015bciej wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wyburzeniem kamienic naro\u017cnych na skrzy\u017cowaniach. Po rozbi\u00f3rkach ukaza\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo \u015bcian szczytowych, kt\u00f3rymi natychmiast zainteresowa\u0142y si\u0119 rozmaite przedsi\u0119biorstwa, pragn\u0105ce prezentowa\u0107 na nich swoje reklamy.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Murale sta\u0142y si\u0119 pewnym sposobem na zamaskowanie cz\u0119sto szpetnych \u015bcian szczytowych, bocznych i innych, kt\u00f3re nagle stawa\u0142y si\u0119 najbardziej eksponowanymi fragmentami budynk\u00f3w.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Po stanie wojennym nasta\u0142y czasy kryzysu i stagnacji zmniejszy\u0142a si\u0119 tak\u017ce liczba zam\u00f3wie\u0144 na wielkoformatowe reklamy. Ludzi dra\u017cni\u0142 fakt, i\u017c promowano produkty, kt\u00f3rych prawie nie mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107. Koniec ery murali z czas\u00f3w PRL-u przypada na prze\u0142om lat 80 i 90.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ciekawie przedstawia si\u0119 sprawa powrotu murali. W kilku przypadkach warstwa farby, kt\u00f3r\u0105 zamalowano reklam\u0119, albo odpad\u0142a p\u0142atami albo zwyczajnie sp\u0142yn\u0119\u0142a, ods\u0142aniaj\u0105c dawne malowid\u0142o.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u0141\u00f3dzkie murale powr\u00f3ci\u0142y do \u015bwiadomo\u015bci \u0142odzian za spraw\u0105 uroczysto\u015bci zwi\u0105zanych z otwarciem filii Muzeum Sztuki ms2. 22 listopada 2008 roku odby\u0142a si\u0119 wycieczka \u015bladem murali.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[*\u0179r\u00f3d\u0142o: „\u0141\u00f3dzkie murale Niedoceniona grafika u\u017cytkowa PRL-u” – Bartosz St\u0119pie\u0144 ]<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Artur Rubinstein na muralu Eduardo Kobra na \u015bcianie u zbiegu ulic Sienkiewicza i Traugutta w \u0141odzi<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

U zbiegu ulicy Sienkiewicza i Traugutta znajduje si\u0119 najbardziej rozpoznawany \u0142\u00f3dzki mural. Brazylijski malarz Eduardo Kobra<\/strong> stworzy\u0142 niepowtarzalne dzie\u0142o: Artura Rubinsteina robi\u0105cego zabawne miny. Pianista wychowa\u0142 si\u0119 w kamienicy po\u0142o\u017conej niedaleko miejsca w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 grafika z jego podobizn\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Bajeczny, podwodny \u015bwiat \u2013 zdobi fasad\u0119 Manufaktury \u0141\u00f3d\u017a<\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"\r\n
Bajeczny, podwodny \u015bwiat \u2013 zdobi fasad\u0119 Manufaktury \u0141\u00f3d\u017a<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"\r\n
Bajeczny, podwodny \u015bwiat \u2013 zdobi fasad\u0119 Manufaktury \u0141\u00f3d\u017a<\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"\r\n
Bajeczny, podwodny \u015bwiat \u2013 zdobi fasad\u0119 Manufaktury \u0141\u00f3d\u017a<\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na fasadzie Manufaktury, z okazji 10-tych urodzin centrum powsta\u0142 kolorowy mural autorstwa krakowskiego artysty Miko\u0142aja Rejsa<\/strong>. Malowid\u0142o przedstawia bajeczny, podwodny \u015bwiat.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015aciana na kt\u00f3rej powsta\u0142 mural jest wielko\u015bci 10 pi\u0119trowego wie\u017cowca \u2013 ma 36 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Mural powstawa\u0142 przez ostatnich 10 dni i jest efektem wsp\u00f3\u0142pracy \u0141\u00f3dzkiego Centrum Wydarze\u0144 oraz Manufaktury.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cKa\u017cdy widzi tu co\u015b innego i o to w\u0142a\u015bnie chodzi. Ale chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 nie tylko na sam\u0105 tre\u015b\u0107, ale i form\u0119. To nie tylko pomalowana \u015bciana \u2013 ona jest tr\u00f3jwymiarowa, wi\u0119c zmieni\u0142em j\u0105 w szuflad\u0119, kt\u00f3ra otwiera si\u0119 i przenosi nas w nowy \u015bwiat\u201d \u2013 przekonuje Miko\u0142aj Rejs<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

„- Istotn\u0105 w tym projekcie by\u0142a dla mnie historia miejsca, w kt\u00f3rym mia\u0142 powsta\u0107 mural. Obecna Manufaktura powsta\u0142a w z\u0142o\u017conym, architektonicznym kompleksie fabryki w\u0142\u00f3kienniczej z ko\u0144c\u00f3wki XIX wieku. Przy realizacji w miejscu z tak bogat\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105, zrobi\u0142em wizje lokaln\u0105, aby w projekcie nawi\u0105za\u0107 do historii i specyfiki otoczenia. Pierwszym elementem, kt\u00f3ry stanowi wprowadzenie do obrazu, jest szuflada inspirowana szuflad\u0105 z maszyny Singera. Jest ona swoist\u0105 interakcj\u0105 z zastan\u0105 przestrzeni\u0105 i symbolicznym oknem, portalem. Nie chcia\u0142bym ogranicza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci interpretacji, ale mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w szufladzie kontaktuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne \u015bwiaty i istoty z tych \u015bwiat\u00f3w. Mamy na przyk\u0142ad posta\u0107 ducha fabryki, kt\u00f3ry szyje na maszynie ni\u0107 kodu DNA, kt\u00f3ra nast\u0119pnie jest niesiona przez \u201emalowanego ptaka\u201d do innego \u015bwiata, by tworzy\u0107 z nich r\u00f3\u017cne organizmy. Elementem, na kt\u00f3ry mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 jest drugi, martwy ptak, kt\u00f3rego odnajduj\u0105 duchy po prawej stronie obrazu. Inicjuj\u0105 one wydobywanie materii fenomenologicznej w postaci py\u0142ku, z kt\u00f3rego inny duszek uk\u0142ada konstelacje. Na g\u00f3rze znajduje si\u0119 15 gwiazdozbior\u00f3w zwierz\u0105t, kt\u00f3re symbolizuj\u0105 odradzanie si\u0119. Intencj\u0105 by\u0142o pobudzenie przechodni\u00f3w do chwilowej refleksji, zatrzymania si\u0119 w nat\u0142oku spraw i zastanowienie si\u0119 nad rzeczami niecodziennymi, a tak\u017ce wzbudzenie empatii „-\u00a0 m\u00f3wi Miko\u0142aj Rejs.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Ta\u0144cz\u0105ca Para \u2013 ul. Roosvelta 5, \u0141\u00f3d\u017a<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Wielkoformatowy mural przy ulicy Roosvelta 5 przedstawia ta\u0144cz\u0105c\u0105 par\u0119, dzie\u0142o namalowali bracia Os Gemeos<\/strong> z Brazyliiy przy wsp\u00f3\u0142pracy z hiszpa\u0144skim artyst\u0105 o pseudonimie Aryz<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bracia Os Gemeos w historii \u015bwiatowego graffiti i street artu s\u0105 ewenementem. Artystyczny duet tworz\u0105 identyczni bracia bli\u017aniacy z Brazylii – Gustavo i Otavio Pandolfo. Nazwa dwuosobowego kolektywu nawi\u0105zuje do ich pokrewie\u0144stwa – pochodz\u0105ce z j\u0119zyka portugalskiego Os Gemeos oznacza po prostu „bli\u017aniacy”.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Aryz to jeden z najm\u0142odszych artyst\u00f3w street artu. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1988 roku w Palo Alto w Kalifornii, jednak ju\u017c w wieku trzech lat przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 do hiszpa\u0144skiej Barcelony z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105za\u0142 swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

„Przes\u0142anie jest dla mnie czym\u015b drugorz\u0119dnym. Je\u015bli mam co\u015b do powiedzenia, jest to warte zrealizowania, ale cz\u0119sto moja sztuka wi\u0105\u017ce si\u0119 po prostu z przyjemno\u015bci\u0105 tworzenia i niczym wi\u0119cej lub z prostym faktem, \u017ce cieszy mnie \u0142\u0105czenie kolor\u00f3w. Kszta\u0142t jest pretekstem do zastosowania w danym miejscu koloru. Nie przywi\u0105zuj\u0119 wielkiej wagi do przekazu” <\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Aryz<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[*\u0179r\u00f3d\u0142o: „Street art sztuka ulicy” Justyna Weronika \u0141ab\u0105d\u017a]<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Mural \u201cDominika\u0144ski \u201d Niebieskie Ptaki (Vera Icon) \u2013<\/strong> \u0141\u00f3d\u017a, ul. Pomorska 22<\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"\r\n
Mural \u201cDominika\u0144ski \u201d Niebieskie Ptaki (Vera Icon) \u2013 \u0141\u00f3d\u017a, ul. Pomorska 22<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Przy ulicy Pomorskiej 22 znajduje si\u0119 jeden z siedmiu murali stworzonych z okazji 800 rocznicy powstania zakonu dominikan\u00f3w. Mural nawi\u0105zuje do wizji \u015bwi\u0119tego Dominika, kt\u00f3ry ujrza\u0142 drzewo z kt\u00f3rego unosi\u0142o si\u0119 wiele gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, rozlatuj\u0105cych si\u0119 w r\u00f3\u017cne strony \u015bwiata. Mia\u0142o by\u0107 to wezwanie do g\u0142oszenia ewangelii w najr\u00f3\u017cniejszych zak\u0105tkach naszej planety.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[*\u0179r\u00f3d\u0142o: Przewodnik \u201c\u0141\u00f3d\u017a\u201d \u2013 Travelbook ]<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
\u0141asice \u2013 ul. Nowomiejska 5, \u0141\u00f3d\u017a<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Przy ulicy Nowomiejskiej 5 mo\u017cemy obejrze\u0107 jeden z najciekawszych \u0142\u00f3dzkich murali, grasuj\u0105 tu wielkie, czarno \u2013 bia\u0142e \u0142asice namalowane przez belgijskiego artyst\u0119 o pseudonimie ROA<\/strong>.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
\u0141\u00f3d\u017a, ulica Piotrkowska 152<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

P\u00f3\u0142nocn\u0105 \u015bcian\u0119 dawnej kamienicy Ryszarda Bechtolda przy ulicy Piotrkowskiej 152, ju\u017c od wielu lat zdobi ogromny mural: \u00a030 m d\u0142ugo\u015bci i 20 m wysoko\u015bci, zajmuj\u0105cy 960 metr\u00f3w kwadratowych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Graffiti stworzone zosta\u0142o przez cz\u0142onk\u00f3w grupy \u201eDesign Futura\u201d<\/strong>, kt\u00f3rzy zu\u017cyli na swoje dzie\u0142o oko\u0142o 2 tysi\u0119cy puszek farby. Monumentalne malowid\u0142o przedstawia charakterystyczne akcenty miasta. \u0141\u00f3d\u017a z herbem unoszon\u0105 przez wysok\u0105 fal\u0119 z kostki brukowej oraz zabytki Placu Wolno\u015bci czyli dawnego Rynku Nowego Miasta: ratusz, \u015bwi\u0105tyni\u0119 pod wezwaniem Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, pomnik Tadeusza Ko\u015bciuszki, a tak\u017ce zabytkowy tramwaj. Mural \u0142\u0105czy tradycj\u0119 i nowoczesno\u015b\u0107.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

[*\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/baedekerlodz.blogspot.com\/2016\/03\/mural-przy-ulicy-piotrkowskiej-152.html<\/a> ]<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Motyl Pewex \u2013 ul. Sienkiewicza 21, \u0141\u00f3d\u017a<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

W \u0141odzi tylko trzy spo\u015br\u00f3d dziesi\u0105tk\u00f3w murali zapad\u0142y g\u0142\u0119boko w pami\u0119\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w. By\u0142y to: marynarz Baltony, papieros i widoczny tu motyl Pewexu. Spo\u015br\u00f3d tej tr\u00f3jcy do dzisiejszych czas\u00f3w dotrwa\u0142 jedynie motyl, kt\u00f3ry chc\u0105c nie chc\u0105c sta\u0142 si\u0119 mocnym symbolem ubieg\u0142ej epoki.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Mural powsta\u0142 na prze\u0142omie wiosny i lata roku 1987 i zast\u0105pi\u0142 inny, niemal identyczny. Wcze\u015bniej znajdowa\u0142 si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c motyl.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Znikaj\u0105ce ju\u017c z miejskich pejza\u017cy peerelowskie murale reklamowe stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o czasach, w kt\u00f3rych powstawa\u0142y. S\u0105 te\u017c \u015bwiadectwie awangardowych pomys\u0142\u00f3w tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy wyprzedzali sw\u00f3j czas alb demonstrowali sprzeciw wobec systemu pozwalaj\u0105cego zaistnie\u0107 tylko dzie\u0142om akceptowanym przez rz\u0105dz\u0105cych.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Primavera \u2013 ul. Uniwersytecka 12, \u0141\u00f3d\u017a<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Kolorowa dziewczyna, symbolizuj\u0105ca wiosn\u0119, ma prawie 20 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Stworzy\u0142 j\u0105 polski artysta\u00a0Sainer<\/strong>\u00a0ze znanej grupy\u00a0ETAM Cru<\/strong>. \u201ePrimavera\u201d by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 jego pracy dyplomowej na ASP.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pocz\u0105tkowo w\u0142osy dziewczyny na muralu by\u0142y niebieskie, ale z czasem straci\u0142y kolor i zosta\u0142y siwe. Mural znajduje si\u0119 przy ulicy Uniwersyteckiej 12.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"\r\n
Mural „\u0141\u00f3d\u017a w pigu\u0142ce” Ul. Piotrkowska 71, \u0141\u00f3d\u017a.<\/strong><\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"\r\n
Mural „\u0141\u00f3d\u017a w pigu\u0142ce” Ul. Piotrkowska 71, \u0141\u00f3d\u017a.<\/strong><\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n
\"\"\r\n
Mural „\u0141\u00f3d\u017a w pigu\u0142ce” Ul. Piotrkowska 71, \u0141\u00f3d\u017a.<\/strong><\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n

Na kamienicy Juliusza Pfeiffera<\/strong> przy Piotrkowskiej 71 od strony pasa\u017cu Rubinsteina znajduje si\u0119 mural „\u0141\u00f3d\u017a w pigu\u0142ce”. Fresk przypomina \u015bcian\u0119 budynku z bram\u0105, oknami oraz balkonami, na kt\u00f3rych uwieczniono postacie zas\u0142u\u017cone dla miasta \u0141odzi.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Autorem projektu muralu jest\u00a0Krzysztof Ja\u015bkiewicz<\/strong>. Postacie w konkursie „I ty mo\u017cesz przej\u015b\u0107 do historii” zg\u0142aszali \u0142odzianie. Najcz\u0119\u015bciej typowali oni: Juliana Tuwima, Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119 oraz marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Ostatecznego wyboru spo\u015br\u00f3d 130 kandydatur dokona\u0142o jury, do kt\u00f3rego zaproszono rektor\u00f3w \u0142\u00f3dzkich uczelni.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Projekt czeka\u0142 na realizacj\u0119 do 2000 r. Prace trwa\u0142y od 28 sierpnia do 3 listopada.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

31 postaci historycznych (sylwetki poni\u017cej) uzupe\u0142nia wizerunek \u0142\u00f3dzkiego tkacza, anonimowego \u017cyda i Lili Fontelli – ulicznego \u015bpiewaka. Fresk ods\u0142oni\u0119to 3 listopada 2000 r.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

    \r\n
  • Jadwiga Andrzejewska<\/li>\r\n
  • Kiejstut Bacewicz<\/li>\r\n
  • Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki<\/li>\r\n
  • Ludwik Geyer<\/li>\r\n
  • Ludwik Grohman<\/li>\r\n
  • W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o<\/li>\r\n
  • Karol Jonscher<\/li>\r\n
  • Aleksander Kami\u0144ski<\/li>\r\n
  • W\u0142adys\u0142aw K\u0119dra<\/li>\r\n
  • Krzysztof Kie\u015blowski<\/li>\r\n
  • Katarzyna Kobro<\/li>\r\n
  • Tadeusz Kotarbi\u0144ski<\/li>\r\n
  • W\u0142adys\u0142aw Kr\u00f3l<\/li>\r\n
  • Stanis\u0142awa Leszczy\u0144ska<\/li>\r\n
  • Hilary Majewski<\/li>\r\n
  • Jan Moll<\/li>\r\n
  • J\u00f3zef Klemens Pi\u0142sudski<\/li>\r\n
  • Izrael Pozna\u0144ski<\/li>\r\n
  • Rajmund Rembieli\u0144ski<\/li>\r\n
  • W\u0142adys\u0142aw Stanis\u0142aw Reymont<\/li>\r\n
  • Artur Rubinstein<\/li>\r\n
  • Karol Scheibler<\/li>\r\n
  • Stefania Skwarczy\u0144ska<\/li>\r\n
  • Stanis\u0142aw Staszic<\/li>\r\n
  • Bohdan Stefanowski<\/li>\r\n
  • W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski<\/li>\r\n
  • Jan Izydor Sztaudynger<\/li>\r\n
  • Wincenty Tomaszewicz<\/li>\r\n
  • Julian Tuwim<\/li>\r\n
  • Wincenty Zaremba Tymieniecki<\/li>\r\n
  • Ludwik Zamenhof<\/li>\r\n<\/ul>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nie bez powodu od kilku lat \u0141\u00f3d\u017a nazywana jest miastem murali. Od jakiego\u015b czasu co roku powstaj\u0105 tu kolejne, wielkoformatowe dzie\u0142a sztuki. Tworz\u0105 je zar\u00f3wno arty\u015bci polscy jak i zagraniczni . Najwi\u0119cej z nich powsta\u0142o dzi\u0119ki dzia\u0142alno\u015bci galerii Urban Forms. Zaprasza ona artyst\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata, kt\u00f3rzy o\u017cywiaj\u0105 szare mury miasta. Pojawienie si\u0119 tak du\u017cej liczby murali w pejza\u017cu \u0141odzi nie jest przypadkowe. Podczas II wojny \u015bwiatowej \u0141\u00f3d\u017a nie uleg\u0142a tak ogromnemu zniszczeniu jak np. Warszawa czy Gda\u0144sk. Przed jej wybuchem jedn\u0105 trzeci\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w miasta stanowili Niemcy, posiadaj\u0105cy ogromne fabryki, pa\u0142ace i liczne kamienice. Z tego powodu w 1939 roku \u0141odzi oszcz\u0119dzono niszcz\u0105cych bombardowa\u0144. \u0141\u00f3d\u017a aby sprosta\u0107 potrzebom rozwijaj\u0105cej si\u0119 metropolii, zdecydowa\u0142a si\u0119 na wyburzenie wielu budynk\u00f3w. W taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b powsta\u0142a Trasa P-p (ci\u0105g ulic Zachodniej i Ko\u015bciuszki) czy Trasa W-Z (al. Pi\u0142sudskiego i al. Mickiewicza). Z racji og\u00f3lnie panuj\u0105cej ciasnoty w centrum stosowano tzw. prze\u015bwietlenie zabudowy, co najcz\u0119\u015bciej wi\u0105za\u0142o si\u0119 z wyburzeniem kamienic naro\u017cnych na skrzy\u017cowaniach. Po rozbi\u00f3rkach ukaza\u0142o si\u0119 mn\u00f3stwo \u015bcian szczytowych, kt\u00f3rymi natychmiast zainteresowa\u0142y si\u0119 rozmaite przedsi\u0119biorstwa, pragn\u0105ce prezentowa\u0107 na nich swoje reklamy. Murale sta\u0142y si\u0119 pewnym sposobem na zamaskowanie cz\u0119sto szpetnych \u015bcian szczytowych, bocznych i innych, kt\u00f3re nagle stawa\u0142y si\u0119 najbardziej eksponowanymi fragmentami budynk\u00f3w. Po stanie wojennym nasta\u0142y czasy kryzysu i stagnacji zmniejszy\u0142a si\u0119 tak\u017ce liczba zam\u00f3wie\u0144 na wielkoformatowe reklamy. Ludzi dra\u017cni\u0142 fakt, i\u017c promowano produkty, kt\u00f3rych prawie nie mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107. Koniec ery murali z czas\u00f3w PRL-u przypada na prze\u0142om lat 80 i 90. Ciekawie przedstawia si\u0119 sprawa powrotu murali. W kilku przypadkach warstwa farby, kt\u00f3r\u0105 zamalowano reklam\u0119, albo odpad\u0142a p\u0142atami albo zwyczajnie sp\u0142yn\u0119\u0142a, ods\u0142aniaj\u0105c dawne malowid\u0142o. \u0141\u00f3dzkie murale powr\u00f3ci\u0142y do \u015bwiadomo\u015bci \u0142odzian za spraw\u0105 uroczysto\u015bci zwi\u0105zanych z otwarciem filii Muzeum Sztuki ms2. 22 listopada 2008 roku odby\u0142a si\u0119 wycieczka \u015bladem murali. [*\u0179r\u00f3d\u0142o: „\u0141\u00f3dzkie murale Niedoceniona grafika u\u017cytkowa PRL-u” – Bartosz St\u0119pie\u0144 ] U zbiegu ulicy Sienkiewicza i Traugutta znajduje si\u0119 najbardziej rozpoznawany \u0142\u00f3dzki mural. Brazylijski malarz Eduardo Kobra stworzy\u0142 niepowtarzalne dzie\u0142o: Artura Rubinsteina robi\u0105cego zabawne miny. Pianista wychowa\u0142 si\u0119 w kamienicy po\u0142o\u017conej niedaleko miejsca w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 grafika z jego podobizn\u0105. Na fasadzie Manufaktury, z okazji 10-tych urodzin centrum powsta\u0142 kolorowy mural autorstwa krakowskiego artysty Miko\u0142aja Rejsa. Malowid\u0142o przedstawia bajeczny, podwodny \u015bwiat. \u015aciana na kt\u00f3rej powsta\u0142 mural jest wielko\u015bci 10 pi\u0119trowego wie\u017cowca \u2013 ma 36 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Mural powstawa\u0142 przez ostatnich 10 dni i jest efektem wsp\u00f3\u0142pracy \u0141\u00f3dzkiego Centrum Wydarze\u0144 oraz Manufaktury. \u201cKa\u017cdy widzi tu co\u015b innego i o to w\u0142a\u015bnie chodzi. Ale chcia\u0142bym zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 nie tylko na sam\u0105 tre\u015b\u0107, ale i form\u0119. To nie tylko pomalowana \u015bciana \u2013 ona jest tr\u00f3jwymiarowa, wi\u0119c zmieni\u0142em j\u0105 w szuflad\u0119, kt\u00f3ra otwiera si\u0119 i przenosi nas w nowy \u015bwiat\u201d \u2013 przekonuje Miko\u0142aj Rejs „- Istotn\u0105 w tym projekcie by\u0142a dla mnie historia miejsca, w kt\u00f3rym mia\u0142 powsta\u0107 mural. Obecna Manufaktura powsta\u0142a w z\u0142o\u017conym, architektonicznym kompleksie fabryki w\u0142\u00f3kienniczej z ko\u0144c\u00f3wki XIX wieku. Przy realizacji w miejscu z tak bogat\u0105 to\u017csamo\u015bci\u0105, zrobi\u0142em wizje lokaln\u0105, aby w projekcie nawi\u0105za\u0107 do historii i specyfiki otoczenia. Pierwszym elementem, kt\u00f3ry stanowi wprowadzenie do obrazu, jest szuflada inspirowana szuflad\u0105 z maszyny Singera. Jest ona swoist\u0105 interakcj\u0105 z zastan\u0105 przestrzeni\u0105 i symbolicznym oknem, portalem. Nie chcia\u0142bym ogranicza\u0107 mo\u017cliwo\u015bci interpretacji, ale mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w szufladzie kontaktuj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne \u015bwiaty i istoty z tych \u015bwiat\u00f3w. Mamy na przyk\u0142ad posta\u0107 ducha fabryki, kt\u00f3ry szyje na maszynie ni\u0107 kodu DNA, kt\u00f3ra nast\u0119pnie jest niesiona przez \u201emalowanego ptaka\u201d do innego \u015bwiata, by tworzy\u0107 z nich r\u00f3\u017cne organizmy. Elementem, na kt\u00f3ry mo\u017cna zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 jest drugi, martwy ptak, kt\u00f3rego odnajduj\u0105 duchy po prawej stronie obrazu. Inicjuj\u0105 one wydobywanie materii fenomenologicznej w postaci py\u0142ku, z kt\u00f3rego inny duszek uk\u0142ada konstelacje. Na g\u00f3rze znajduje si\u0119 15 gwiazdozbior\u00f3w zwierz\u0105t, kt\u00f3re symbolizuj\u0105 odradzanie si\u0119. Intencj\u0105 by\u0142o pobudzenie przechodni\u00f3w do chwilowej refleksji, zatrzymania si\u0119 w nat\u0142oku spraw i zastanowienie si\u0119 nad rzeczami niecodziennymi, a tak\u017ce wzbudzenie empatii „-\u00a0 m\u00f3wi Miko\u0142aj Rejs. Wielkoformatowy mural przy ulicy Roosvelta 5 przedstawia ta\u0144cz\u0105c\u0105 par\u0119, dzie\u0142o namalowali bracia Os Gemeos z Brazyliiy przy wsp\u00f3\u0142pracy z hiszpa\u0144skim artyst\u0105 o pseudonimie Aryz. Bracia Os Gemeos w historii \u015bwiatowego graffiti i street artu s\u0105 ewenementem. Artystyczny duet tworz\u0105 identyczni bracia bli\u017aniacy z Brazylii – Gustavo i Otavio Pandolfo. Nazwa dwuosobowego kolektywu nawi\u0105zuje do ich pokrewie\u0144stwa – pochodz\u0105ce z j\u0119zyka portugalskiego Os Gemeos oznacza po prostu „bli\u017aniacy”. Aryz to jeden z najm\u0142odszych artyst\u00f3w street artu. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1988 roku w Palo Alto w Kalifornii, jednak ju\u017c w wieku trzech lat przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z rodzin\u0105 do hiszpa\u0144skiej Barcelony z kt\u00f3r\u0105 zwi\u0105za\u0142 swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107. „Przes\u0142anie jest dla mnie czym\u015b drugorz\u0119dnym. Je\u015bli mam co\u015b do powiedzenia, jest to warte zrealizowania, ale cz\u0119sto moja sztuka wi\u0105\u017ce si\u0119 po prostu z przyjemno\u015bci\u0105 tworzenia i niczym wi\u0119cej lub z prostym faktem, \u017ce cieszy mnie \u0142\u0105czenie kolor\u00f3w. Kszta\u0142t jest pretekstem do zastosowania w danym miejscu koloru. Nie przywi\u0105zuj\u0119 wielkiej wagi do przekazu” Aryz [*\u0179r\u00f3d\u0142o: „Street art sztuka ulicy” Justyna Weronika \u0141ab\u0105d\u017a] Przy ulicy Pomorskiej 22 znajduje si\u0119 jeden z siedmiu murali stworzonych z okazji 800 rocznicy powstania zakonu dominikan\u00f3w. Mural nawi\u0105zuje do wizji \u015bwi\u0119tego Dominika, kt\u00f3ry ujrza\u0142 drzewo z kt\u00f3rego unosi\u0142o si\u0119 wiele gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, rozlatuj\u0105cych si\u0119 w r\u00f3\u017cne strony \u015bwiata. Mia\u0142o by\u0107 to wezwanie do g\u0142oszenia ewangelii w najr\u00f3\u017cniejszych zak\u0105tkach naszej planety. [*\u0179r\u00f3d\u0142o: Przewodnik \u201c\u0141\u00f3d\u017a\u201d \u2013 Travelbook ] Przy ulicy Nowomiejskiej 5 mo\u017cemy obejrze\u0107 jeden z najciekawszych \u0142\u00f3dzkich murali, grasuj\u0105 tu wielkie, czarno \u2013 bia\u0142e \u0142asice namalowane przez belgijskiego artyst\u0119 o pseudonimie ROA. P\u00f3\u0142nocn\u0105 \u015bcian\u0119 dawnej kamienicy Ryszarda Bechtolda przy ulicy Piotrkowskiej 152, ju\u017c od wielu lat zdobi ogromny mural: \u00a030 m d\u0142ugo\u015bci i 20 m wysoko\u015bci, zajmuj\u0105cy 960 metr\u00f3w kwadratowych. Graffiti stworzone zosta\u0142o przez cz\u0142onk\u00f3w grupy \u201eDesign Futura\u201d, kt\u00f3rzy zu\u017cyli na swoje dzie\u0142o oko\u0142o 2 tysi\u0119cy puszek farby. Monumentalne malowid\u0142o przedstawia charakterystyczne akcenty miasta. \u0141\u00f3d\u017a z herbem unoszon\u0105 przez wysok\u0105 fal\u0119 z kostki brukowej oraz zabytki Placu Wolno\u015bci czyli dawnego Rynku Nowego Miasta: ratusz, \u015bwi\u0105tyni\u0119 pod wezwaniem Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, pomnik Tadeusza Ko\u015bciuszki, a tak\u017ce zabytkowy tramwaj. Mural \u0142\u0105czy tradycj\u0119 i nowoczesno\u015b\u0107. [*\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/baedekerlodz.blogspot.com\/2016\/03\/mural-przy-ulicy-piotrkowskiej-152.html ] W \u0141odzi tylko trzy spo\u015br\u00f3d dziesi\u0105tk\u00f3w murali zapad\u0142y g\u0142\u0119boko w pami\u0119\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w. By\u0142y to: marynarz Baltony, papieros i widoczny tu motyl Pewexu. Spo\u015br\u00f3d tej tr\u00f3jcy do dzisiejszych czas\u00f3w dotrwa\u0142 jedynie motyl, kt\u00f3ry chc\u0105c nie chc\u0105c sta\u0142 si\u0119 mocnym symbolem ubieg\u0142ej epoki. Mural powsta\u0142 na prze\u0142omie wiosny i lata roku 1987 i zast\u0105pi\u0142 inny, niemal identyczny. Wcze\u015bniej znajdowa\u0142 si\u0119 tu r\u00f3wnie\u017c motyl. Znikaj\u0105ce ju\u017c z miejskich pejza\u017cy peerelowskie murale reklamowe stanowi\u0105 cenne \u017ar\u00f3d\u0142o wiedzy o czasach, w kt\u00f3rych powstawa\u0142y. S\u0105 te\u017c \u015bwiadectwie awangardowych pomys\u0142\u00f3w tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy wyprzedzali sw\u00f3j czas alb demonstrowali sprzeciw wobec systemu pozwalaj\u0105cego zaistnie\u0107 tylko dzie\u0142om akceptowanym przez rz\u0105dz\u0105cych. Kolorowa dziewczyna, symbolizuj\u0105ca wiosn\u0119, ma prawie 20 metr\u00f3w wysoko\u015bci. Stworzy\u0142 j\u0105 polski artysta\u00a0Sainer\u00a0ze znanej grupy\u00a0ETAM Cru. \u201ePrimavera\u201d by\u0142a cz\u0119\u015bci\u0105 jego pracy dyplomowej na ASP. Pocz\u0105tkowo w\u0142osy dziewczyny na muralu by\u0142y niebieskie, ale z czasem straci\u0142y kolor i zosta\u0142y siwe. Mural znajduje si\u0119 przy ulicy Uniwersyteckiej 12. Na kamienicy Juliusza Pfeiffera przy Piotrkowskiej 71 od strony pasa\u017cu Rubinsteina znajduje si\u0119 mural „\u0141\u00f3d\u017a w pigu\u0142ce”. Fresk przypomina \u015bcian\u0119 budynku z bram\u0105, oknami oraz balkonami, na kt\u00f3rych uwieczniono postacie zas\u0142u\u017cone dla miasta \u0141odzi. Autorem projektu muralu jest\u00a0Krzysztof Ja\u015bkiewicz. Postacie w konkursie „I ty mo\u017cesz przej\u015b\u0107 do historii” zg\u0142aszali \u0142odzianie. Najcz\u0119\u015bciej typowali oni: Juliana Tuwima, Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142\u0119 oraz marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Ostatecznego wyboru spo\u015br\u00f3d 130 kandydatur dokona\u0142o jury, do kt\u00f3rego zaproszono rektor\u00f3w \u0142\u00f3dzkich uczelni.\u00a0 Projekt czeka\u0142 na realizacj\u0119 do 2000 r. Prace trwa\u0142y od 28 sierpnia do 3 listopada.\u00a0 31 postaci historycznych (sylwetki poni\u017cej) uzupe\u0142nia wizerunek \u0142\u00f3dzkiego tkacza, anonimowego \u017cyda i Lili Fontelli – ulicznego \u015bpiewaka. Fresk ods\u0142oni\u0119to 3 listopada 2000 r. Jadwiga Andrzejewska Kiejstut Bacewicz Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki Ludwik Geyer Ludwik Grohman W\u0142adys\u0142aw II Jagie\u0142\u0142o Karol Jonscher Aleksander Kami\u0144ski W\u0142adys\u0142aw K\u0119dra Krzysztof Kie\u015blowski Katarzyna Kobro Tadeusz Kotarbi\u0144ski W\u0142adys\u0142aw Kr\u00f3l Stanis\u0142awa Leszczy\u0144ska Hilary Majewski Jan Moll J\u00f3zef Klemens Pi\u0142sudski Izrael Pozna\u0144ski Rajmund Rembieli\u0144ski W\u0142adys\u0142aw Stanis\u0142aw Reymont Artur Rubinstein Karol Scheibler Stefania Skwarczy\u0144ska Stanis\u0142aw Staszic Bohdan Stefanowski W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski Jan Izydor Sztaudynger Wincenty Tomaszewicz Julian Tuwim Wincenty Zaremba Tymieniecki Ludwik Zamenhof<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13151,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[249,20],"tags":[243,324,325,326],"class_list":["post-4658","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-niedoceniane-lodzkie","category-polska","tag-lodz","tag-lodzkie-murale","tag-murale","tag-street-art"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t