{"id":6171,"date":"2021-02-13T11:38:39","date_gmt":"2021-02-13T10:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/bloganki.pl\/?p=6171"},"modified":"2026-07-30T19:56:47","modified_gmt":"2026-07-30T17:56:47","slug":"kolejna-wyprawa-szlakiem-opuszczonych-domostw-bieliny-zapomniana-wioska-w-puszczy-kampinoskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bloganki.pl\/index.php\/2021\/02\/13\/kolejna-wyprawa-szlakiem-opuszczonych-domostw-bieliny-zapomniana-wioska-w-puszczy-kampinoskiej\/","title":{"rendered":"Bieliny w Puszczy Kampinoskiej \u2013 opuszczona wie\u015b i szlak dawnych domostw."},"content":{"rendered":"\r\n

Bieliny<\/strong> to jedna z najbardziej tajemniczych i zapomnianych dawnych wsi w Puszczy Kampinoskiej<\/strong>. Dzi\u015b po osadzie pozosta\u0142y jedynie \u015blady dawnych domostw, zdzicza\u0142e sady oraz wspomnienia mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy kiedy\u015b nazywali to miejsce swoim domem. Podczas naszej w\u0119dr\u00f3wki szlakiem opuszczonych domostw<\/strong> odwiedzili\u015bmy Bieliny, poznali\u015bmy histori\u0119 tej nieistniej\u0105cej ju\u017c wsi i mieli\u015bmy niezwyk\u0142\u0105 okazj\u0119 porozmawia\u0107 z osob\u0105, kt\u00f3ra mieszka\u0142a tu przed laty. Je\u015bli szukasz mniej znanych miejsc w Kampinoskim Parku Narodowym i lubisz odkrywa\u0107 histori\u0119 ukryt\u0105 w lesie, ta trasa z pewno\u015bci\u0105 Ci\u0119 zainteresuje.<\/p>\r\n

Gdy znikaj\u0105 wsie\u2026<\/h2>\r\n

Znikaj\u0105 wsie, a wraz z nimi odchodz\u0105 ludzie i ich historie. \u015awiat nieustannie si\u0119 zmienia, lecz w Puszczy Kampinoskiej zmiany te wida\u0107 wyj\u0105tkowo wyra\u017anie. Wiele dawnych miejscowo\u015bci znikn\u0119\u0142o ju\u017c nie tylko z krajobrazu, ale nawet z map. O ich istnieniu przypominaj\u0105 dzi\u015b jedynie poro\u015bni\u0119te mchem fundamenty, zapadaj\u0105ce si\u0119 piwnice oraz kwitn\u0105ce wiosn\u0105 krzewy bzu.<\/p>\r\n

Dawne ziemianki nie pami\u0119taj\u0105 ju\u017c zapachu ziemniak\u00f3w, burak\u00f3w ani warzyw przechowywanych na zim\u0119. Dzi\u015b sta\u0142y si\u0119 schronieniem dla nietoperzy, a od ko\u0144ca lata a\u017c do pierwszych przymrozk\u00f3w ich wej\u015bcia zdobi\u0105 kwitn\u0105ce marcinki. Przyroda powoli odzyskuje to, co kiedy\u015b nale\u017ca\u0142o do cz\u0142owieka.<\/p>\r\n

Las wydaje si\u0119 dzi\u015b cichy i melancholijny. Nie czu\u0107 zapachu bzu ani konwalii, s\u0142o\u0144ce nie\u015bmia\u0142o skrywa si\u0119 za chmurami, a niebo od rana grozi deszczem.<\/p>\r\n

Jak dotrze\u0107 do Bielin?<\/h2>\r\n

Naj\u0142atwiej rozpocz\u0105\u0107 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 w Granicy<\/strong>. Osoby podr\u00f3\u017cuj\u0105ce komunikacj\u0105 publiczn\u0105 mog\u0105 dojecha\u0107 autobusem L29<\/strong> do Kampinosu (z Leszna), a stamt\u0105d doj\u015b\u0107 do Granicy \u2013 to oko\u0142o 3,5 km.<\/p>\r\n

Przy O\u015brodku Dydaktyczno-Muzealnym Kampinoskiego Parku Narodowego znajduje si\u0119 du\u017cy parking. St\u0105d ruszamy \u017c\u00f3\u0142tym szlakiem<\/strong> w kierunku Demboskich G\u00f3r. Ju\u017c na pocz\u0105tku trasy mijamy cmentarz wojenny z 1939 roku.<\/p>\r\n

Cmentarz wojenny w Granicy<\/h2>\r\n

To miejsce budzi we mnie ogromny szacunek. Spoczywa tu oko\u0142o 800 \u017co\u0142nierzy, g\u0142\u00f3wnie z 7. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Konnych Wielkopolskich oraz 14. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Jaz\u0142owieckich, kt\u00f3rzy polegli podczas bitwy nad Bzur\u0105 we wrze\u015bniu 1939 roku.<\/p>\r\n

W\u015br\u00f3d mogi\u0142 znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c groby \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej z okresu okupacji. Nad cmentarzem g\u00f3ruje pomnik autorstwa W\u0142adys\u0142awa Frycza. Za ka\u017cdym razem odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce stoi tu na stra\u017cy pami\u0119ci o tych, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za ojczyzn\u0119.<\/p>\r\n

\"\"
Cmentarz wojenny \u2013 Granica<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Cmentarz wojenny \u2013 Granica<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201e\u015apijcie, \u017bo\u0142nierze\u201d<\/h3>\r\n
\r\n

\u201eCi, co w tych mogi\u0142ach cichutko \u015bpi\u0105, to \u017co\u0142nierze polscy s\u0105. Po zgie\u0142ku bitew, trudach i znoju tu spoczywaj\u0105 w wiecznym pokoju. Imiona ich, nazwiska jakie? Dla wszystkich jedne, dla wszystkich jednakie. To bohaterowie, to nie\u015bmiertelni. Cze\u015b\u0107 im i chwa\u0142a na wieki!\u201d<\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n

Autor nieznany<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\"\"
Cmentarz wojenny \u2013 Granica<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Granicz – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Niebo straszy deszczem – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n

Po oko\u0142o 2 km marszu po prawej stronie mijamy kapliczk\u0119 \u2013 jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych w Puszczy Kampinoskiej. Tu\u017c za ni\u0105 w lewo odchodzi droga po\u017carowa nr 83. Skr\u0119camy w ni\u0105 i idziemy ca\u0142y czas prosto w kierunku Bielin<\/strong> \u2013 nieistniej\u0105cej ju\u017c dzi\u015b wsi, ukrytej w\u015br\u00f3d las\u00f3w Puszczy Kampinoskiej.<\/p>\r\n

\"\"
Kapliczka \u2013 przy \u017c\u00f3\u0142tym szlaku \u201cKacapska Droga\u201d.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Krzy\u017c okolice Bielin – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n

Jak powsta\u0142y Bieliny?<\/h2>\r\n

Bieliny powsta\u0142y pod koniec XIX wieku jako niewielka osada za\u0142o\u017cona na skraju rozleg\u0142ych torfowisk. Przez ponad sto lat mieszkali tu ludzie, kt\u00f3rzy zagospodarowali okoliczne \u0142\u0105ki i pastwiska, przystosowuj\u0105c podmok\u0142y teren do \u017cycia i pracy.<\/p>\r\n

Po utworzeniu Kampinoskiego Parku Narodowego<\/strong> grunty po\u0142o\u017cone w granicach wsi by\u0142y stopniowo wykupywane, a nast\u0119pnie zalesiane. Mieszka\u0144cy wyprowadzali si\u0119, a kolejne gospodarstwa znika\u0142y z krajobrazu. Dzi\u015b po Bielinach nie pozosta\u0142a ju\u017c ani jedna zagroda.<\/p>\r\n

Dawne pastwiska i koszone \u0142\u0105ki na osuszonych niegdy\u015b torfowiskach ust\u0105pi\u0142y miejsca turzycowiskom, szuwarom i lasowi. Teren ponownie sta\u0142 si\u0119 podmok\u0142y, a przyroda odzyska\u0142a przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 kiedy\u015b zajmowa\u0142 cz\u0142owiek. Dzi\u015b okolice Bielin s\u0105 cenn\u0105 ostoj\u0105 wielu gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, a w\u015br\u00f3d mokrade\u0142 cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u0142osie.<\/p>\r\n

\"\"
Bieliny – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Pozosta\u0142o\u015bci zabudowa\u0144 Bieliny – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Pozosta\u0142o\u015bci zabudowa\u0144 Bieliny – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n

Spotkanie z by\u0142ym mieszka\u0144cem Bielin<\/h2>\r\n

Tego dnia mieli\u015bmy wyj\u0105tkowe szcz\u0119\u015bcie \u2013 spotkali\u015bmy by\u0142ego mieszka\u0144ca Bielin. To w\u0142a\u015bnie on zapala \u015bwiate\u0142ka w puszcza\u0144skich kapliczkach. Lubi tu wraca\u0107, do miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142 i wychowa\u0142. Jak sam m\u00f3wi, pami\u0119\u0107 o rodzinnej wsi wci\u0105\u017c jest dla niego \u017cywa.<\/p>\r\n

Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mamy wsp\u00f3lnych znajomych, a rozmowa przerodzi\u0142a si\u0119 we wzruszaj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107 o dawnych Bielinach.<\/p>\r\n

Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce we wsi sta\u0142o kiedy\u015b 30 lub 31 dom\u00f3w. Mieszka\u0144cy \u017cyli g\u0142\u00f3wnie z gospodarstw. Hodowali krowy, a ten, kto mia\u0142 trzy lub cztery, uchodzi\u0142 za zamo\u017cnego. Wok\u00f3\u0142 rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 \u0142\u0105ki i pastwiska, kt\u00f3re dzi\u015b niemal ca\u0142kowicie poch\u0142on\u0105\u0142 las.<\/p>\r\n

Nasz rozm\u00f3wca wspomina\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce o las bardzo dbano \u2013 panowa\u0142 porz\u0105dek, przez wie\u015b prowadzi\u0142a droga, a obok niej bieg\u0142a \u015bcie\u017cka, kt\u00f3r\u0105 je\u017adzi\u0142o si\u0119 rowerami. Trudno dzi\u015b uwierzy\u0107, \u017ce w miejscu, gdzie rosn\u0105 drzewa i s\u0142ycha\u0107 jedynie \u015bpiew ptak\u00f3w, t\u0119tni\u0142o kiedy\u015b codzienne \u017cycie.<\/p>\r\n

Wszystko przemin\u0119\u0142o jak sen. Pozosta\u0142y wspomnienia, pojedyncze \u015blady dawnych domostw i ludzie, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c nosz\u0105 Bieliny w swoich sercach.<\/p>\r\n

\"\"
Pozosta\u0142o\u015bci zabudowa\u0144 Bieliny – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\r\n
\"\"
Kapliczka Bieliny – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Droga po\u017carowa nr 84 – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Obszar ochrony \u015bcis\u0142ej Granica – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n
\"\"
Obszar ochrony \u015bcis\u0142ej Granica – Puszcza Kampinoska.<\/figcaption><\/figure>\r\n

Powr\u00f3t do Granicy<\/h2>\r\n

Z Bielin do Granicy naj\u0142atwiej wr\u00f3ci\u0107 drog\u0105 po\u017carow\u0105 nr 84. Po doj\u015bciu do niej skr\u0119camy w lewo i idziemy a\u017c do zielonego szlaku<\/strong>. Nast\u0119pnie ponownie skr\u0119camy w lewo \u2013 trasa doprowadzi nas z powrotem w okolice cmentarza wojennego i parkingu w Granicy.<\/p>\r\n

Je\u015bli po w\u0119dr\u00f3wce zostanie jeszcze troch\u0119 czasu, warto odwiedzi\u0107 znajduj\u0105ce si\u0119 w Granicy atrakcje: Chat\u0119 Kampinosk\u0105<\/strong>, Kapliczk\u0119 Le\u015bnik\u00f3w<\/strong> oraz Skansen Budownictwa Puszcza\u0144skiego<\/strong>. To doskona\u0142e miejsce, aby lepiej pozna\u0107 histori\u0119 dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy Kampinoskiej i zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142o ich codzienne \u017cycie.<\/p>\r\n
\r\n

\"\"
Chata Kampinoska – Granica.<\/figcaption><\/figure>\r\n<\/figure>\r\n

Chata Kampinoska \u2013 \u015blad dawnej wsi puszcza\u0144skiej<\/h2>\r\n

Chata Kampinoska<\/strong> to drewniany dom z 1911 roku, nale\u017c\u0105cy niegdy\u015b do Tomasza Po\u0142cia. Zosta\u0142a zbudowana z materia\u0142u pochodz\u0105cego ze starej, ponadstuletniej cha\u0142upy i jest przyk\u0142adem tradycyjnej architektury dawnej wsi puszcza\u0144skiej.<\/p>\r\n

W domu znajdowa\u0142y si\u0119 trzy izby pe\u0142ni\u0105ce funkcj\u0119 mieszkaln\u0105 i kuchenn\u0105. Ogrzewano go drewnem pozyskiwanym niegdy\u015b za prace wykonywane przy porz\u0105dkowaniu lasu. W chacie mieszka\u0142a rodzina Po\u0142cia \u2013 rodzice z o\u015bmiorgiem dzieci.<\/p>\r\n

Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 Granica liczy\u0142a oko\u0142o 40 gospodarstw. Wie\u015b mia\u0142a uk\u0142ad ulic\u00f3wki \u2013 domy sta\u0142y wzd\u0142u\u017c jednej g\u0142\u00f3wnej drogi. Wszystkie budynki kryto strzech\u0105 ze s\u0142omy \u017cytniej, a w ka\u017cdej zagrodzie znajdowa\u0142a si\u0119 studnia z \u017curawiem.<\/p>\r\n

Dzi\u015b Chata Kampinoska przypomina o codziennym \u017cyciu dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy Kampinoskiej \u2013 ich pracy, zwyczajach i zwi\u0105zku z lasem.<\/p>\r\n

\"\"
Kapliczka Le\u015bnik\u00f3w \u2013 Granica<\/figcaption><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Kapliczka Le\u015bnik\u00f3w<\/h2>\r\n

Kapliczka Le\u015bnik\u00f3w<\/strong> w Granicy powsta\u0142a w latach 20. XX wieku jako wotum wdzi\u0119czno\u015bci Matce Bo\u017cej za odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. Zosta\u0142a zbudowana przez miejscowych le\u015bnik\u00f3w z ceg\u0142y wyrabianej tradycyjn\u0105 metod\u0105 z gliny pochodz\u0105cej z G\u00f3ry Kampinoskiej.<\/p>\r\n

Od chwili powstania, ka\u017cdego maja przed zachodem s\u0142o\u0144ca, mieszka\u0144cy Granicy i okolicznych wsi spotykali si\u0119 przy kapliczce na nabo\u017ce\u0144stwach majowych. Ta tradycja przetrwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c okres okupacji i lata powojenne, a\u017c do czasu, gdy wysiedlenia i wykup ziemi doprowadzi\u0142y do zaniku dawnych osad puszcza\u0144skich.<\/p>\r\n

\"\"
Skansen budownictwa puszcza\u0144skiego \u2013 Granica<\/figcaption><\/figure>\r\n

Skansen Budownictwa Puszcza\u0144skiego w Granicy<\/h2>\r\n

Pomys\u0142 utworzenia muzeum na wolnym powietrzu narodzi\u0142 si\u0119 w po\u0142owie lat 70. XX wieku. Jego realizatorami by\u0142y m.in. Towarzystwo Kulturalno-Naukowe w Pruszkowie, Mazowiecki O\u015brodek Bada\u0144 Naukowych oraz Dyrekcja Kampinoskiego Parku Narodowego.<\/p>\r\n

Pierwsz\u0105 prezentowan\u0105 zagrod\u0105 jest zagroda \u201eWidymajera\u201d<\/strong>, przedstawiaj\u0105ca gospodarstwo zamo\u017cnego ch\u0142opa. Tworzy j\u0105 pi\u0119\u0107 obiekt\u00f3w, m.in. drewniany dom mieszkalny z pocz\u0105tku XX wieku przeniesiony z Szyman\u00f3wka ko\u0142o Leszna, kryta strzech\u0105 stodo\u0142a z Juliopola oraz zabudowania gospodarcze pochodz\u0105ce lub odtworzone na wz\u00f3r dawnych obiekt\u00f3w ze wsi Maszna.<\/p>\r\n

\"\"
Skansen budownictwa puszcza\u0144skiego \u2013 Granica<\/figcaption><\/figure>\r\n

Znikn\u0119\u0142y wsie, odeszli ludzie, ale pozosta\u0142a pami\u0119\u0107. Wida\u0107, \u017ce dawni mieszka\u0144cy nie zapomnieli o swojej Puszczy, swoich korzeniach i miejscach, w kt\u00f3rych przyszli na \u015bwiat oraz dorastali. Cho\u0107 po wielu osadach zosta\u0142y dzi\u015b tylko \u015blady, ich historia wci\u0105\u017c \u017cyje we wspomnieniach tych, kt\u00f3rzy je tworzyli.<\/p>\r\n

Bieliny \u2013 miejsce, gdzie historia spotyka si\u0119 z natur\u0105<\/h2>\r\n

W\u0119dr\u00f3wka do Bielin to nie tylko spacer po le\u015bnych \u015bcie\u017ckach Puszczy Kampinoskiej. To podr\u00f3\u017c w czasie \u2013 do \u015bwiata, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma, ale kt\u00f3rego \u015blady wci\u0105\u017c mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w\u015br\u00f3d drzew, mokrade\u0142 i pozosta\u0142o\u015bci dawnych gospodarstw.<\/p>\r\n

Znikn\u0119\u0142y wsie, odeszli ludzie, lecz nie znikn\u0119\u0142a pami\u0119\u0107. Dawni mieszka\u0144cy wci\u0105\u017c wracaj\u0105 do miejsc swoich narodzin, zapalaj\u0105 \u015bwiat\u0142a w kapliczkach i opowiadaj\u0105 historie, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 ocali\u0107 od zapomnienia dawn\u0105 Puszcz\u0119. To dzi\u0119ki nim wiemy, \u017ce w miejscu dzisiejszej ciszy kiedy\u015b toczy\u0142o si\u0119 codzienne \u017cycie \u2013 s\u0142ycha\u0107 by\u0142o rozmowy s\u0105siad\u00f3w, prac\u0119 gospodarzy i dzieci bawi\u0105ce si\u0119 przy domach.<\/p>\r\n

Dzi\u015b przyroda odzyska\u0142a te tereny. Las ro\u015bnie tam, gdzie kiedy\u015b by\u0142y pola i \u0142\u0105ki, a zwierz\u0119ta powr\u00f3ci\u0142y na dawne ludzkie siedliska. Jednak Puszcza Kampinoska to nie tylko drzewa i dzika przyroda \u2013 to tak\u017ce historia ludzi, kt\u00f3rzy przez pokolenia byli jej cz\u0119\u015bci\u0105.<\/p>\r\n

Spacer szlakiem opuszczonych domostw w Bielinach u\u015bwiadamia, \u017ce ka\u017cde miejsce ma swoj\u0105 opowie\u015b\u0107. Czasem trzeba tylko zwolni\u0107, ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w cisz\u0119 i spojrze\u0107 uwa\u017cniej, aby j\u0105 us\u0142ysze\u0107.<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

Je\u015bli podoba Ci si\u0119 to, co robi\u0119, b\u0119dzie mi niezwykle mi\u0142o, je\u015bli kiedy\u015b spotkamy si\u0119 przy wsp\u00f3lnej kawie. Porozmawiamy o podr\u00f3\u017cach, historii miejsc, kt\u00f3re powoli znikaj\u0105, i o tych, kt\u00f3re warto jeszcze odkry\u0107.<\/p>\r\n

\"\"<\/a><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bieliny to jedna z najbardziej tajemniczych i zapomnianych dawnych wsi w Puszczy Kampinoskiej. Dzi\u015b po osadzie pozosta\u0142y jedynie \u015blady dawnych domostw, zdzicza\u0142e sady oraz wspomnienia mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy kiedy\u015b nazywali to miejsce swoim domem. Podczas naszej w\u0119dr\u00f3wki szlakiem opuszczonych domostw odwiedzili\u015bmy Bieliny, poznali\u015bmy histori\u0119 tej nieistniej\u0105cej ju\u017c wsi i mieli\u015bmy niezwyk\u0142\u0105 okazj\u0119 porozmawia\u0107 z osob\u0105, kt\u00f3ra mieszka\u0142a tu przed laty. Je\u015bli szukasz mniej znanych miejsc w Kampinoskim Parku Narodowym i lubisz odkrywa\u0107 histori\u0119 ukryt\u0105 w lesie, ta trasa z pewno\u015bci\u0105 Ci\u0119 zainteresuje. Gdy znikaj\u0105 wsie\u2026 Znikaj\u0105 wsie, a wraz z nimi odchodz\u0105 ludzie i ich historie. \u015awiat nieustannie si\u0119 zmienia, lecz w Puszczy Kampinoskiej zmiany te wida\u0107 wyj\u0105tkowo wyra\u017anie. Wiele dawnych miejscowo\u015bci znikn\u0119\u0142o ju\u017c nie tylko z krajobrazu, ale nawet z map. O ich istnieniu przypominaj\u0105 dzi\u015b jedynie poro\u015bni\u0119te mchem fundamenty, zapadaj\u0105ce si\u0119 piwnice oraz kwitn\u0105ce wiosn\u0105 krzewy bzu. Dawne ziemianki nie pami\u0119taj\u0105 ju\u017c zapachu ziemniak\u00f3w, burak\u00f3w ani warzyw przechowywanych na zim\u0119. Dzi\u015b sta\u0142y si\u0119 schronieniem dla nietoperzy, a od ko\u0144ca lata a\u017c do pierwszych przymrozk\u00f3w ich wej\u015bcia zdobi\u0105 kwitn\u0105ce marcinki. Przyroda powoli odzyskuje to, co kiedy\u015b nale\u017ca\u0142o do cz\u0142owieka. Las wydaje si\u0119 dzi\u015b cichy i melancholijny. Nie czu\u0107 zapachu bzu ani konwalii, s\u0142o\u0144ce nie\u015bmia\u0142o skrywa si\u0119 za chmurami, a niebo od rana grozi deszczem. Jak dotrze\u0107 do Bielin? Naj\u0142atwiej rozpocz\u0105\u0107 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 w Granicy. Osoby podr\u00f3\u017cuj\u0105ce komunikacj\u0105 publiczn\u0105 mog\u0105 dojecha\u0107 autobusem L29 do Kampinosu (z Leszna), a stamt\u0105d doj\u015b\u0107 do Granicy \u2013 to oko\u0142o 3,5 km. Przy O\u015brodku Dydaktyczno-Muzealnym Kampinoskiego Parku Narodowego znajduje si\u0119 du\u017cy parking. St\u0105d ruszamy \u017c\u00f3\u0142tym szlakiem w kierunku Demboskich G\u00f3r. Ju\u017c na pocz\u0105tku trasy mijamy cmentarz wojenny z 1939 roku. Cmentarz wojenny w Granicy To miejsce budzi we mnie ogromny szacunek. Spoczywa tu oko\u0142o 800 \u017co\u0142nierzy, g\u0142\u00f3wnie z 7. Pu\u0142ku Strzelc\u00f3w Konnych Wielkopolskich oraz 14. Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Jaz\u0142owieckich, kt\u00f3rzy polegli podczas bitwy nad Bzur\u0105 we wrze\u015bniu 1939 roku. W\u015br\u00f3d mogi\u0142 znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c groby \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej z okresu okupacji. Nad cmentarzem g\u00f3ruje pomnik autorstwa W\u0142adys\u0142awa Frycza. Za ka\u017cdym razem odnosz\u0119 wra\u017cenie, \u017ce stoi tu na stra\u017cy pami\u0119ci o tych, kt\u00f3rzy oddali \u017cycie za ojczyzn\u0119. \u201e\u015apijcie, \u017bo\u0142nierze\u201d \u201eCi, co w tych mogi\u0142ach cichutko \u015bpi\u0105, to \u017co\u0142nierze polscy s\u0105. Po zgie\u0142ku bitew, trudach i znoju tu spoczywaj\u0105 w wiecznym pokoju. Imiona ich, nazwiska jakie? Dla wszystkich jedne, dla wszystkich jednakie. To bohaterowie, to nie\u015bmiertelni. Cze\u015b\u0107 im i chwa\u0142a na wieki!\u201d Autor nieznany Po oko\u0142o 2 km marszu po prawej stronie mijamy kapliczk\u0119 \u2013 jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych w Puszczy Kampinoskiej. Tu\u017c za ni\u0105 w lewo odchodzi droga po\u017carowa nr 83. Skr\u0119camy w ni\u0105 i idziemy ca\u0142y czas prosto w kierunku Bielin \u2013 nieistniej\u0105cej ju\u017c dzi\u015b wsi, ukrytej w\u015br\u00f3d las\u00f3w Puszczy Kampinoskiej. Jak powsta\u0142y Bieliny? Bieliny powsta\u0142y pod koniec XIX wieku jako niewielka osada za\u0142o\u017cona na skraju rozleg\u0142ych torfowisk. Przez ponad sto lat mieszkali tu ludzie, kt\u00f3rzy zagospodarowali okoliczne \u0142\u0105ki i pastwiska, przystosowuj\u0105c podmok\u0142y teren do \u017cycia i pracy. Po utworzeniu Kampinoskiego Parku Narodowego grunty po\u0142o\u017cone w granicach wsi by\u0142y stopniowo wykupywane, a nast\u0119pnie zalesiane. Mieszka\u0144cy wyprowadzali si\u0119, a kolejne gospodarstwa znika\u0142y z krajobrazu. Dzi\u015b po Bielinach nie pozosta\u0142a ju\u017c ani jedna zagroda. Dawne pastwiska i koszone \u0142\u0105ki na osuszonych niegdy\u015b torfowiskach ust\u0105pi\u0142y miejsca turzycowiskom, szuwarom i lasowi. Teren ponownie sta\u0142 si\u0119 podmok\u0142y, a przyroda odzyska\u0142a przestrze\u0144, kt\u00f3r\u0105 kiedy\u015b zajmowa\u0142 cz\u0142owiek. Dzi\u015b okolice Bielin s\u0105 cenn\u0105 ostoj\u0105 wielu gatunk\u00f3w ptak\u00f3w, a w\u015br\u00f3d mokrade\u0142 cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c \u0142osie. Spotkanie z by\u0142ym mieszka\u0144cem Bielin Tego dnia mieli\u015bmy wyj\u0105tkowe szcz\u0119\u015bcie \u2013 spotkali\u015bmy by\u0142ego mieszka\u0144ca Bielin. To w\u0142a\u015bnie on zapala \u015bwiate\u0142ka w puszcza\u0144skich kapliczkach. Lubi tu wraca\u0107, do miejsca, w kt\u00f3rym si\u0119 urodzi\u0142 i wychowa\u0142. Jak sam m\u00f3wi, pami\u0119\u0107 o rodzinnej wsi wci\u0105\u017c jest dla niego \u017cywa. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce mamy wsp\u00f3lnych znajomych, a rozmowa przerodzi\u0142a si\u0119 we wzruszaj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107 o dawnych Bielinach. Dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce we wsi sta\u0142o kiedy\u015b 30 lub 31 dom\u00f3w. Mieszka\u0144cy \u017cyli g\u0142\u00f3wnie z gospodarstw. Hodowali krowy, a ten, kto mia\u0142 trzy lub cztery, uchodzi\u0142 za zamo\u017cnego. Wok\u00f3\u0142 rozci\u0105ga\u0142y si\u0119 \u0142\u0105ki i pastwiska, kt\u00f3re dzi\u015b niemal ca\u0142kowicie poch\u0142on\u0105\u0142 las. Nasz rozm\u00f3wca wspomina\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce o las bardzo dbano \u2013 panowa\u0142 porz\u0105dek, przez wie\u015b prowadzi\u0142a droga, a obok niej bieg\u0142a \u015bcie\u017cka, kt\u00f3r\u0105 je\u017adzi\u0142o si\u0119 rowerami. Trudno dzi\u015b uwierzy\u0107, \u017ce w miejscu, gdzie rosn\u0105 drzewa i s\u0142ycha\u0107 jedynie \u015bpiew ptak\u00f3w, t\u0119tni\u0142o kiedy\u015b codzienne \u017cycie. Wszystko przemin\u0119\u0142o jak sen. Pozosta\u0142y wspomnienia, pojedyncze \u015blady dawnych domostw i ludzie, kt\u00f3rzy wci\u0105\u017c nosz\u0105 Bieliny w swoich sercach. Powr\u00f3t do Granicy Z Bielin do Granicy naj\u0142atwiej wr\u00f3ci\u0107 drog\u0105 po\u017carow\u0105 nr 84. Po doj\u015bciu do niej skr\u0119camy w lewo i idziemy a\u017c do zielonego szlaku. Nast\u0119pnie ponownie skr\u0119camy w lewo \u2013 trasa doprowadzi nas z powrotem w okolice cmentarza wojennego i parkingu w Granicy. Je\u015bli po w\u0119dr\u00f3wce zostanie jeszcze troch\u0119 czasu, warto odwiedzi\u0107 znajduj\u0105ce si\u0119 w Granicy atrakcje: Chat\u0119 Kampinosk\u0105, Kapliczk\u0119 Le\u015bnik\u00f3w oraz Skansen Budownictwa Puszcza\u0144skiego. To doskona\u0142e miejsce, aby lepiej pozna\u0107 histori\u0119 dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy Kampinoskiej i zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da\u0142o ich codzienne \u017cycie. Chata Kampinoska \u2013 \u015blad dawnej wsi puszcza\u0144skiej Chata Kampinoska to drewniany dom z 1911 roku, nale\u017c\u0105cy niegdy\u015b do Tomasza Po\u0142cia. Zosta\u0142a zbudowana z materia\u0142u pochodz\u0105cego ze starej, ponadstuletniej cha\u0142upy i jest przyk\u0142adem tradycyjnej architektury dawnej wsi puszcza\u0144skiej. W domu znajdowa\u0142y si\u0119 trzy izby pe\u0142ni\u0105ce funkcj\u0119 mieszkaln\u0105 i kuchenn\u0105. Ogrzewano go drewnem pozyskiwanym niegdy\u015b za prace wykonywane przy porz\u0105dkowaniu lasu. W chacie mieszka\u0142a rodzina Po\u0142cia \u2013 rodzice z o\u015bmiorgiem dzieci. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 Granica liczy\u0142a oko\u0142o 40 gospodarstw. Wie\u015b mia\u0142a uk\u0142ad ulic\u00f3wki \u2013 domy sta\u0142y wzd\u0142u\u017c jednej g\u0142\u00f3wnej drogi. Wszystkie budynki kryto strzech\u0105 ze s\u0142omy \u017cytniej, a w ka\u017cdej zagrodzie znajdowa\u0142a si\u0119 studnia z \u017curawiem. Dzi\u015b Chata Kampinoska przypomina o codziennym \u017cyciu dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy Kampinoskiej \u2013 ich pracy, zwyczajach i zwi\u0105zku z lasem. Kapliczka Le\u015bnik\u00f3w Kapliczka Le\u015bnik\u00f3w w Granicy powsta\u0142a w latach 20. XX wieku jako wotum wdzi\u0119czno\u015bci Matce Bo\u017cej za odzyskanie przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. Zosta\u0142a zbudowana przez miejscowych le\u015bnik\u00f3w z ceg\u0142y wyrabianej tradycyjn\u0105 metod\u0105 z gliny pochodz\u0105cej z G\u00f3ry Kampinoskiej. Od chwili powstania, ka\u017cdego maja przed zachodem s\u0142o\u0144ca, mieszka\u0144cy Granicy i okolicznych wsi spotykali si\u0119 przy kapliczce na nabo\u017ce\u0144stwach majowych. Ta tradycja przetrwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c okres okupacji i lata powojenne, a\u017c do czasu, gdy wysiedlenia i wykup ziemi doprowadzi\u0142y do zaniku dawnych osad puszcza\u0144skich. Skansen Budownictwa Puszcza\u0144skiego w Granicy Pomys\u0142 utworzenia muzeum na wolnym powietrzu narodzi\u0142 si\u0119 w po\u0142owie lat 70. XX wieku. Jego realizatorami by\u0142y m.in. Towarzystwo Kulturalno-Naukowe w Pruszkowie, Mazowiecki O\u015brodek Bada\u0144 Naukowych oraz Dyrekcja Kampinoskiego Parku Narodowego. Pierwsz\u0105 prezentowan\u0105 zagrod\u0105 jest zagroda \u201eWidymajera\u201d, przedstawiaj\u0105ca gospodarstwo zamo\u017cnego ch\u0142opa. Tworzy j\u0105 pi\u0119\u0107 obiekt\u00f3w, m.in. drewniany dom mieszkalny z pocz\u0105tku XX wieku przeniesiony z Szyman\u00f3wka ko\u0142o Leszna, kryta strzech\u0105 stodo\u0142a z Juliopola oraz zabudowania gospodarcze pochodz\u0105ce lub odtworzone na wz\u00f3r dawnych obiekt\u00f3w ze wsi Maszna. Znikn\u0119\u0142y wsie, odeszli ludzie, ale pozosta\u0142a pami\u0119\u0107. Wida\u0107, \u017ce dawni mieszka\u0144cy nie zapomnieli o swojej Puszczy, swoich korzeniach i miejscach, w kt\u00f3rych przyszli na \u015bwiat oraz dorastali. Cho\u0107 po wielu osadach zosta\u0142y dzi\u015b tylko \u015blady, ich historia wci\u0105\u017c \u017cyje we wspomnieniach tych, kt\u00f3rzy je tworzyli. Bieliny \u2013 miejsce, gdzie historia spotyka si\u0119 z natur\u0105 W\u0119dr\u00f3wka do Bielin to nie tylko spacer po le\u015bnych \u015bcie\u017ckach Puszczy Kampinoskiej. To podr\u00f3\u017c w czasie \u2013 do \u015bwiata, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma, ale kt\u00f3rego \u015blady wci\u0105\u017c mo\u017cna odnale\u017a\u0107 w\u015br\u00f3d drzew, mokrade\u0142 i pozosta\u0142o\u015bci dawnych gospodarstw. Znikn\u0119\u0142y wsie, odeszli ludzie, lecz nie znikn\u0119\u0142a pami\u0119\u0107. Dawni mieszka\u0144cy wci\u0105\u017c wracaj\u0105 do miejsc swoich narodzin, zapalaj\u0105 \u015bwiat\u0142a w kapliczkach i opowiadaj\u0105 historie, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 ocali\u0107 od zapomnienia dawn\u0105 Puszcz\u0119. To dzi\u0119ki nim wiemy, \u017ce w miejscu dzisiejszej ciszy kiedy\u015b toczy\u0142o si\u0119 codzienne \u017cycie \u2013 s\u0142ycha\u0107 by\u0142o rozmowy s\u0105siad\u00f3w, prac\u0119 gospodarzy i dzieci bawi\u0105ce si\u0119 przy domach. Dzi\u015b przyroda odzyska\u0142a te tereny. Las ro\u015bnie tam, gdzie kiedy\u015b by\u0142y pola i \u0142\u0105ki, a zwierz\u0119ta powr\u00f3ci\u0142y na dawne ludzkie siedliska. Jednak Puszcza Kampinoska to nie tylko drzewa i dzika przyroda \u2013 to tak\u017ce historia ludzi, kt\u00f3rzy przez pokolenia byli jej cz\u0119\u015bci\u0105. Spacer szlakiem opuszczonych domostw w Bielinach u\u015bwiadamia, \u017ce ka\u017cde miejsce ma swoj\u0105 opowie\u015b\u0107. Czasem trzeba tylko zwolni\u0107, ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 w cisz\u0119 i spojrze\u0107 uwa\u017cniej, aby j\u0105 us\u0142ysze\u0107.   Je\u015bli podoba Ci si\u0119 to, co robi\u0119, b\u0119dzie mi niezwykle mi\u0142o, je\u015bli kiedy\u015b spotkamy si\u0119 przy wsp\u00f3lnej kawie. Porozmawiamy o podr\u00f3\u017cach, historii miejsc, kt\u00f3re powoli znikaj\u0105, i o tych, kt\u00f3re warto jeszcze odkry\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14475,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[606,21],"tags":[],"class_list":["post-6171","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecane-szlaki","category-puszcza-kampinoska"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t