polskiej kochanki Napoleona Bonaparte,<\/strong> dzi\u015b jest siedzib\u0105 najwi\u0119kszej w kraju stadniny koni rasy p\u00f3\u0142krwi angloarabskiej.<\/p>\n\n\n\nGdy pozna\u0142a Napoleona na balu w Warszawie mia\u0142a lat dwadzie\u015bcia jeden i by\u0142a \u017con\u0105 o p\u00f3\u0142 wieku od niej starszego magnata. Maria wpad\u0142a Napoleonowi w oko, prawdopodobnie pojecha\u0142a za nim do Pary\u017ca, potem towarzyszy\u0142a mu gdy stacjonowa\u0142 w Wiedniu i odwiedzi\u0142a go nawet gdy zosta\u0142 zes\u0142any na wysp\u0119 Elb\u0119. Po raz ostatni byli ju\u017c kochankowie spotkali si\u0119 ju\u017c po Waterloo, tu\u017c przed ostatecznym zes\u0142aniem cesarza na wysp\u0119 \u015bw. Heleny.<\/p>\n\n\n\n
Ze zwi\u0105zku tego urodzi\u0142 si\u0119 w 1810 r. w Walewicach syn Marii Walewskiej i Napoleona Aleksander Colonna-Walewski. <\/strong>Syn cesarza Francuz\u00f3w by\u0142 p\u00f3\u017aniej uczestnikiem Powstania Listopadowego i zosta\u0142 odznaczony krzy\u017cem Virtuti Militari.<\/p>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nZwiedzaj\u0105c pa\u0142ac mo\u017cna zobaczy\u0107 m.in. Apartament Napoleo\u0144ski (po dawnych kochankach nie pozosta\u0142y jednak \u017cadne pami\u0105tki), kaplic\u0119 pa\u0142acow\u0105 i zabytkowe wn\u0119trza, a tak\u017ce pozna\u0107 histori\u0119 romansu i dzieje hodowli koni p\u00f3\u0142krwi angloarabskiej (rasa ma\u0142opolska).<\/p>\n\n\n\n
Pa\u0142ac zaprasza zwiedzaj\u0105cych w soboty i niedziele o godzinie: 13.00, 14.00 i 15.00.<\/p>
Bilety (w cenie 15 z\u0142 normalny, 10 z\u0142 ulgowy) do nabycia w barze.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nPa\u0142ac w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nStadnika koni w Walewicach.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Bielawach.<\/h2>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Bielawach<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Bielawach<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Bielawach<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nTum pod \u0141\u0119czyc\u0105 – Kolegiata.<\/h2>\n\n\n\nKolegiata w Tumie<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nW\u015br\u00f3d \u0142\u0119czyckich \u0142\u0105k i p\u00f3l, z dala od zgie\u0142ku miasta, stoi najpi\u0119kniejsza w Polsce \u015bwi\u0105tynia roma\u0144ska. Jej pot\u0119\u017cna bry\u0142a, z absydami i wie\u017cami, g\u00f3ruje nad ca\u0142\u0105 okolic\u0105. Archikolegiata w Tumie fascynuje ludzi od dawna. Jest to cudowna, monumentalna budowla, kt\u00f3ra w przesz\u0142o\u015bci by\u0142a \u015bwiadkiem wielu wa\u017cnych i podnios\u0142ych wydarze\u0144 w historii naszego kraju. To kolebka polsko\u015bci, naoczny \u015bwiadek dziej\u00f3w od pocz\u0105tku istnienia naszego pa\u0144stwa a\u017c po dzi\u015b dzie\u0144! Warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka chwil z naszego \u017cycia, by pozna\u0107 miejsce silnie zwi\u0105zane z naszymi przodkami i w ko\u0144cu z nami samymi.<\/p>\n\n\n\nKolegiata w Tumie<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKolegiata w Tumie<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nNajwi\u0119ksza budowla roma\u0144ska w Polsce powsta\u0142a w XII wieku. By\u0142a miejscem zjazd\u00f3w ko\u015bcielnych i pa\u0144stwowych. Wewn\u0105trz zachowa\u0142o si\u0119 roma\u0144skie wyposa\u017cenie. Wed\u0142ug legendy g\u0142azy do budowy \u015bwi\u0105tyni nosi\u0142 diabe\u0142 oszukany przez dziewczyn\u0119, w kt\u00f3rej si\u0119 zakocha\u0142. Gdy prawda wysz\u0142a na jaw, chcia\u0142 zniszczy\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142. Nie uda\u0142o mu si\u0119 to, pozostawi\u0142 tylko \u015blady pazur\u00f3w na jednej z wie\u017c. <\/p>\n\n\n\n\u015alady pazur\u00f3w – Kolegiata w Tumie<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKolegiata w Tumie<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nZwiedzanie<\/h3>\n\n\n\n Sezon turystyczny trwa od pocz\u0105tku maja do po\u0142owy pa\u017adziernika.<\/strong> <\/p>\n\n\n\nARCHIKOLEGIAT\u0118 W TUMIE k\/\u0141\u0119czycy, mo\u017cna zwiedza\u0107 w sezonie turystycznym w nast\u0119puj\u0105cych dniach:<\/strong><\/p>\n\n\n\nw poniedzia\u0142ki, wtorki – nieczynne <\/strong><\/p>od \u015brody do soboty w godz. 10.00 – 18.00<\/strong><\/p>NIEDZIELA \u2013 mi\u0119dzy nabo\u017ce\u0144stwami oraz w godz. 13.15 – 18.00<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\nSkansen „\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska” – Kwiatk\u00f3wek.<\/h2>\n\n\n\n W odleg\u0142o\u015bci dw\u00f3ch kilometr\u00f3w na wsch\u00f3d od \u0142\u0119czyckiego zamku i bliskim s\u0105siedztwie tumskiej kolegiaty stoj\u0105 pi\u0119kne zabudowania, drewniane, bia\u0142e chaty pokryte s\u0142omian\u0105 strzech\u0105. Obok nich dumnie pr\u0119\u017cy si\u0119 wysoki budynek ze skrzyd\u0142ami, czyli m\u0142yn wietrzny popularnie nazywany wiatrakiem.<\/p>\n\n\n\n\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska – Kwiatk\u00f3wek<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska – Kwiatk\u00f3wek<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nZagroda to gliniany dom mieszkalny z dwoma izbami: kuchni\u0105, pokojem oraz przelotow\u0105 sieni\u0105 pe\u0142ni\u0105c\u0105 te\u017c rol\u0119 schowka. Na podw\u00f3rku wybudowano te\u017c gliniany budynek inwentarski z charakterystyczna dla \u0142\u0119czyckiego drewnian\u0105 szop\u0105 na torf, kt\u00f3ry w tych stronach by\u0142 g\u0142\u00f3wnym surowcem opa\u0142owym. Zagrod\u0119 zamyka stodo\u0142a, kt\u00f3ra w tamtym czasie by\u0142a zawsze drewniana.<\/p>\n\n\n\n
Skansen wzbogacaj\u0105 obiekty przemys\u0142u i rzemios\u0142a wiejskiego z widocznym z daleka wiatrakiem koz\u0142owym i stoj\u0105ce w jego s\u0105siedztwie: ku\u017ania, olejarnia i piec chlebowy.<\/p>\n\n\n\n\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska – Kwiatk\u00f3wek<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nW znacznej cz\u0119\u015bci wiejskich dom\u00f3w opr\u00f3cz kuchni – czarnej izby<\/em><\/strong> by\u0142a te\u017c bia\u0142a izba<\/em><\/strong> \u2013 pok\u00f3j. W pokoju zosta\u0142a u\u0142o\u017cona pod\u0142oga z sosnowych, niemalowanych desek ( w kuchni jest gliniana polepa). Belkowany sufit jest bielony, \u015bciany r\u00f3wnie\u017c. Pok\u00f3j zosta\u0142 umeblowany posa\u017cnymi meblami gospodyni z oko\u0142o 1920 r. Rozstaw sprz\u0119t\u00f3w w tym pomieszczeniu nie podlega ju\u017c tradycyjnej zasadzie wolnego \u015brodka, zgodnie z now\u0105 tendencj\u0105 stoi tam st\u00f3\u0142. St\u00f3\u0142 o konstrukcji skrzyniowej z szufl\u0105. Nogi mebla s\u0105 ozdobnie toczone. St\u00f3\u0142 zosta\u0142 pokryty mazerunkiem, czyli namalowaniem s\u0142oj\u00f3w drewna imituj\u0105cych szlachetniejsze gatunki. Przy stole znalaz\u0142y swe miejsce tzw. gi\u0119te (thonetowskie) krzes\u0142a.<\/p>\n\n\n\nPok\u00f3j pe\u0142ni funkcj\u0119 reprezentacj\u0105 \u2013 rodzina i ewentualnie jej go\u015bcie spo\u017cywali tu wieczerze wigilijne, \u015bniadania wielkanocne i niedzielne obiady. Przyjmowano tu tak\u017ce osoby o wysokim statusie spo\u0142ecznym np. ksi\u0119dza, nauczyciela, w\u00f3jta lub so\u0142tysa. Na co dzie\u0144 sypiaj\u0105 tu dwie starsze c\u00f3rki gospodarzy.<\/p>\n\n\n\n
W kuchni skupia\u0142o si\u0119 kiedy\u015b ca\u0142e \u017cycie, u Nas w domu zreszt\u0105 jest podobnie, przygotowujemy posi\u0142ki, rozmawiamy, czytamy, syn odrabia lekcje. <\/p>\n\n\n\n
Kiedy\u015b by\u0142o to miejsce gdzie domownicy si\u0119 myli, odpoczywali i spali. Zw\u0142aszcza w okresie jesienno – zimowym, kuchnia stawa\u0142a si\u0119 wtedy najcieplejszym miejscem w ca\u0142ym domu, a to wszystka za spraw\u0105 glinianego trzonu nakrytego \u017celiwn\u0105 p\u0142yt\u0105, kt\u00f3ry by\u0142 opalany torfem, czasem drewnem.<\/p>\n\n\n\n\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska – Kwiatk\u00f3wek<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska – Kwiatk\u00f3wek<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nGodziny otwarcia skansenu:<\/strong><\/p>\n\n\n\nMaj – Wrzesie\u0144<\/em><\/p>Poniedzia\u0142ek: nieczynne, pozosta\u0142e dni i \u015bwi\u0119ta: 11.00 – 18.00<\/p>
Wtorek: wst\u0119p bezp\u0142atny<\/p>
Pa\u017adziernik<\/em><\/p>Poniedzia\u0142ek: nieczynne, pozosta\u0142e dni i \u015bwi\u0119ta: 09.00 – 17.00<\/p>
Wtorek: wst\u0119p bezp\u0142atny<\/p>
Na 20 minut przed zamkni\u0119ciem Muzeum nie prowadzi sprzeda\u017cy bilet\u00f3w.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Ceny bilet\u00f3w<\/strong>:<\/p>\n\n\n\nBilet normalny – 9 z\u0142<\/p>
Bilet ulgowy – 6 z\u0142<\/p>
Bilet rodzinny – 24 z\u0142 (rodzice + dzieci do 18 lat)<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n
Adres: <\/strong><\/p>\n\n\n\nSkansen „\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska” w Kwiatk\u00f3wku<\/p>\n\n\n\n
Kwiatk\u00f3wek 26A, 99-100 \u0141\u0119czyca<\/p>\n\n\n\n
\u0141\u0119czyca miasto jak z bajki.<\/h2>\n\n\n\nKolorowe kamienice w \u0141\u0119czycy.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nNie widzia\u0142am bardziej kolorowego miasta ni\u017c \u0141\u0119czyca. Poczu\u0142am si\u0119 przez moment jak w bajce. Tak kolorowe domki mo\u017cemy spotka\u0107 chyba tylko na kartkach ksi\u0105\u017cek dla dzieci. Magiczne miasteczko z bajkowym rynkiem, przepi\u0119knym zamkiem i „Diab\u0142em Borut\u0105” znajduje si\u0119 zaledwie 30 kilometr\u00f3w od miasta \u0141odzi. Nie wspomn\u0119 o przepysznych nale\u015bnikach i rozp\u0142ywaj\u0105cych si\u0119 w ustach lodach z nale\u015bnikarni znajduj\u0105cej si\u0119 w rynku – istne „niebo w g\u0119bie”.<\/p>\n\n\n\nKolorowe kamienice w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nDoje\u017cd\u017caj\u0105c do \u0141\u0119czycy z daleka wita baszta zamku kr\u00f3lewskiego <\/strong>wzniesionego w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego. Sta\u0142 on si\u0119 siedzib\u0105 Boruty, najwa\u017cniejszego polskiego diab\u0142a, kt\u00f3ry ukazany jest pod r\u00f3\u017cnymi postaciami na dziedzi\u0144cu zamkowym. Boruta „zamkowy”, pilnuj\u0105cy skarbu ma kszta\u0142t sowy, „b\u0142otny”, prowadz\u0105cy ludzi po trz\u0119sawiskach, posta\u0107 owada, a „topielec”, kt\u00f3ry topi ludzi w stawach – ryby.<\/p>\n\n\n\nNiestety zamek poprzez liczne po\u017cary uleg\u0142 znacznemu zniszczeniu. Rozpocz\u0119te w okresie mi\u0119dzywojennym prace renowacyjne zako\u0144czono dopiero po wojnie. Wzd\u0142u\u017c wschodniego muru znajdowa\u0142 si\u0119 pi\u0119trowy dom gotycki zwany „Domem Starym”, mieszcz\u0105cym reprezentacyjne komnaty, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 audiencje kr\u00f3lewskie. W zamku bywali m.in. W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, Kazimierz Jagiello\u0144czyk, Zygmunt III Waza, Bona Sworza.<\/p>\n\n\n\nZamek Kr\u00f3lewski w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nMuzeum w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nMuzeum w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nOd 1949 r. w zamku mie\u015bci si\u0119 muzeum z bogatymi zbiorami archeologicznymi i etnograficznymi. Muzeum posiada w swoich zbiorach ponad 12 tysi\u0119cy przedmiot\u00f3w zwi\u0105zanych z przesz\u0142o\u015bci\u0105 miasta i regionu \u0142\u0119czyckiego<\/strong> w zakresie archeologii, historii, etnografii, sztuki i przyrody.W zbiorach archeologicznych <\/strong>znajduj\u0105 si\u0119 liczne okazy od pradziejowej dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka po eksponaty, b\u0119d\u0105ce \u015bwiadectwem \u015bredniowiecznej \u0141\u0119czycy. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje materia\u0142 zabytkowy z pobliskiego grodziska \u0142\u0119czyckiego (VIII \u2013 XII wiek).<\/p>\n\n\n\nW zasobach dzia\u0142u artystycznego<\/strong> szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 niezwykle cenne przedmioty liturgiczne z XII-XIII wieku, pochodz\u0105ce z roma\u0144skiej archikolegiaty w Tumie, XV-wieczny antyfonarz oraz zbi\u00f3r obraz\u00f3w, mebli i broni z okresu od pocz\u0105tk\u00f3w XVII do XX wieku.<\/p>\n\n\n\nW muzealnym zbiorze historycznym<\/strong> wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 dokumenty cechowe, piecz\u0119cie i sztandary, ilustruj\u0105ce rozw\u00f3j i znaczenie rzemios\u0142a w \u0141\u0119czycy, mi\u0119dzy XVIII a XX wiekiem. Dzia\u0142 ten gromadzi te\u017c wszelkiego rodzaju pami\u0105tki zwi\u0105zane ze stoczon\u0105 na ziemi \u0142\u0119czyckiej, we wrze\u015bniu 1939 roku \u2013 bitw\u0105 nad Bzur\u0105. Systematycznie uzupe\u0142niana jest kolekcja starych poczt\u00f3wek \u0142\u0119czyckich.Muzeum w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nZbiory etnograficzne<\/strong> dokumentuj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u0142\u0119czyckich rzemie\u015blnik\u00f3w, tw\u00f3rc\u00f3w i artyst\u00f3w, poprzez wyroby ludowego kowalstwa, garncarstwa, plecionkarstwa i tkactwa. Zawieraj\u0105 elementy \u0142\u0119czyckiego stroju ludowego, a tak\u017ce tradycyjne wyposa\u017cenie wn\u0119trz mieszkalnych, sprz\u0119ty i narz\u0119dzia gospodarcze. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje zbi\u00f3r wsp\u00f3\u0142czesnej \u0142\u0119czyckiej rze\u017aby ludowej. W\u015br\u00f3d figur o tematyce sakralnej, wiejskiej czy historycznej szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje najwi\u0119ksza w Polsce (licz\u0105ca ok. 400 eksponat\u00f3w) muzealna kolekcja rze\u017ab o tematyce demonicznej.<\/strong> W zestawie dominuj\u0105 r\u00f3\u017cnorodne wcielenia najpopularniejszego diab\u0142a w Polsce \u2013 Boruty, kt\u00f3ry zgodnie z legend\u0105 ma swoj\u0105 siedzib\u0119 w \u0142\u0119czyckim zamku.Gabinet numizmatyczny<\/strong> pochwali\u0107 si\u0119 mo\u017ce licz\u0105c\u0105 ponad 2500 sztuk kolekcj\u0105 XIV-wiecznych groszy pruskich, tworz\u0105cych tzw. \u201eskarb ozorkowski\u201d.<\/p>\n\n\n\nMuzeum w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nMuzeum w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nMuzeum prezentuje wystawy<\/strong> sta\u0142e, czasowe i okoliczno\u015bciowe w siedzibie w\u0142asnej oraz w muzeach w ca\u0142ym kraju. Prowadzi badania naukowe i dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105. Realizuje urozmaicon\u0105 ofert\u0119 edukacyjn\u0105 (lekcje muzealne, warsztaty tematyczne, konkursy i spotkania) w szko\u0142ach o wszystkich poziomach nauczania.<\/p>\n\n\n\nCeny bilet\u00f3w:<\/strong>Muzeum jest nieczynne: w ka\u017cdy poniedzia\u0142ek. W czwartek wst\u0119p do Muzeum na wystawy sta\u0142e jest bezp\u0142atny.<\/p>\n\n\n\nKolorowe kamienice w \u0141\u0119czycy.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nChru\u015blin – ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Micha\u0142a<\/h2>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Micha\u0142a – Chru\u015blin.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Micha\u0142a – Chru\u015blin.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\nKo\u015bci\u00f3\u0142 parafialny pw. \u015bw. Micha\u0142a – Chru\u015blin.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tum i \u0141\u0119czyca to miejscowo\u015bci, gdzie naw pewno spotkamy diab\u0142a Borut\u0119. Wed\u0142ug legendy, Boruta pierwotnie by\u0142 \u017cyj\u0105cym w XIV wieku szlachcicem. Jego maj\u0105tek ziemski oraz drewniany zamek znajdowa\u0142 si\u0119 po zachodniej stronie zakola Liswarty w \u0142\u0105kach pomi\u0119dzy \u00f3wczesnymi wioskami: \u0141ugami i Niwkami (wsp\u00f3\u0142czesne nazwy tych miejscowo\u015bci to \u0141ugi – Rad\u0142y i Panosz\u00f3w), na co wskazuj\u0105 liczne wykopaliska archeologiczne. Oko\u0142o roku 1360, podczas budowy \u0142\u0119czyckiego zamku, kr\u00f3l Kazimierz Wielki przeje\u017cd\u017caj\u0105c w pobli\u017cu, utkn\u0105\u0142 w swej karecie na szerokich mokrad\u0142ach. Silny m\u0142odzieniec o imieniu Boruta pom\u00f3g\u0142 mu i w zamian za to otrzyma\u0142 we w\u0142adanie zamek. Istniej\u0105 legendy, i\u017c Boruta przesiedlaj\u0105cy si\u0119 do otrzymanego zamku zabra\u0142 ze sob\u0105 garnek z\u0142ota, ale ten by\u0142 tak ci\u0119\u017cki, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 go nie\u015b\u0107, tylko go wl\u00f3k\u0142 i w ten spos\u00f3b wyry\u0142 koryto rzeki Liswarty. Trasa: Sobota – Walewice – Bielawy – Tum – Kwiatk\u00f3wek – \u0141\u0119czyca – Chru\u015blin. Sobota (do Pi\u0105tku dojedziemy p\u00f3\u017aniej). Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1250 roku – Sobocka Wie\u015b. Dokument lokacyjny dla Soboty wystawi\u0142 kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o i nada\u0142 prawo odbywania targ\u00f3w w \u015brody. Sobota po raz pierwszy jako miasto wyst\u0119puje w 1393 roku, a jej rozkwit przypada na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 XV i pierwsz\u0105 po\u0142ow\u0119 XVI wieku. W 1451 roku targ \u015brodowy przeniesiony zosta\u0142 na soboty, a w 1526 roku przywilejem kr\u00f3lewskim miasto otrzyma\u0142o prawo do dw\u00f3ch dodatkowych jarmark\u00f3w. Rozwija\u0142o si\u0119 rzemios\u0142o i handel. Cz\u0119\u015b\u0107 mieszczan trudni\u0142a si\u0119 rolnictwem. W 1518 roku wzniesiony zosta\u0142 nowy, murowany ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny; istnia\u0142a szko\u0142a i schronisko dla ubogich. Wojny szwedzkie i kl\u0119ski \u017cywio\u0142owe w po\u0142owie XVII wieku zrujnowa\u0142y miasto; nast\u0119powa\u0142 jego szybki upadek. Nie pom\u00f3g\u0142 nawet przywilej kr\u00f3la Stanis\u0142awa Augusta z 1779 roku nadaj\u0105cy prawo odbywania 12 jarmark\u00f3w rocznie. Sobota utraci\u0142a prawa miejskie w 1870. W po\u0142owie XIV wieku Sobota przesz\u0142a w r\u0119ce wojewody \u0142\u0119czyckiego Jana herbu Doliwa, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 tu r\u00f3d Sobockich (nazwisko przyj\u0119li od nazwy miejscowo\u015bci). By\u0107 mo\u017ce oni wznie\u015bli te\u017c murowan\u0105, sze\u015bcioboczn\u0105 wie\u017c\u0119 mieszkaln\u0105 na kopcu w rozlewiskach Bzury, otoczon\u0105 fos\u0105. Resztki tej budowli zachowane s\u0105 w dzisiaj istniej\u0105cym tzw. „Zameczku”, romantycznym dworze neogotyckim po\u0142o\u017conym w parku, nad Bzur\u0105, obok dworskich zabudowa\u0144 gospodarczo – mieszkalnych. Fundatorem gotycko – renesansowego ko\u015bcio\u0142a parafialnego pw. \u015bw. Piotra i Paw\u0142a by\u0142 Tomasz Sobocki, kasztelan \u0142\u0119czycki. Za pocz\u0105tek budowy uwa\u017ca si\u0119 rok 1518. Data ta zosta\u0142a umieszczona na tablicy wewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a i na inskrypcji („1518 T.S.”) na kamieniu wmurowanym w elewacj\u0119 p\u00f3\u0142nocn\u0105 nawy ko\u015bcio\u0142a. Wa\u017cnym wydarzeniem historycznym dla Soboty by\u0142a potyczka wojsk Stefana Czarnieckiego stoczona ko\u0142o Soboty oraz mi\u0119dzy Pi\u0105tkiem a Sobot\u0105 z 2-go na 3-go wrze\u015bnia 1655 roku z wojskami Karola Gustawa, zmierzaj\u0105cymi na Warszaw\u0119. Potyczk\u0105 t\u0105 rozpocz\u0105\u0142 Czarniecki zwyci\u0119sk\u0105 walk\u0119 podjazdow\u0105 ze Szwedami. W\u015br\u00f3d kolejnych w\u0142a\u015bcicieli Soboty: Dzia\u0142y\u0144skich XVI – XVII wiek, Bardzi\u0144skich I po\u0142. XVIII wieku, Zawisz\u00f3w od 1744 roku, Stokowskich 1890 – 1927, Przegali\u0144skich 1927 – 1945, najbardziej znana w historii Polski jest posta\u0107 Artura Zawiszy Czarnego. Urodzony w Sobocie w 1809 roku by\u0142 dzia\u0142aczem politycznym walcz\u0105cym z caratem, studentem Uniwersytetu Warszawskiego, uczestnikiem Powstania Listopadowego, a nast\u0119pnie emigrantem w Pary\u017cu. W 1833 roku wr\u00f3ci\u0142 do kraju i pod wodz\u0105 p\u0142k. J\u00f3zefa Zaliwskiego organizowa\u0142 walk\u0119 powsta\u0144cz\u0105 w obwodzie warszawskim i sochaczewskim. Uj\u0119ty przez wojska carskie ko\u0142o Kro\u015bniewic, stracony zosta\u0142 publicznie w Warszawie w dniu 26.11.1833 roku w pobli\u017cu rogatek Jerozolimskich, na placu nosz\u0105cym obecnie jego imi\u0119. W czasie procesu i egzekucji zachowywa\u0142 si\u0119 bardzo godnie wzbudzaj\u0105c nawet podziw oprawc\u00f3w. Ostatnimi jego s\u0142owami by\u0142y: „Gdybym mia\u0142 sto lat \u017cy\u0107, wszystkie bym ofiarowa\u0142 mojej Ojczy\u017cnie !”, a mia\u0142 wtedy tylko 24 lata. Za jego udzia\u0142 w Powstaniu i partyzantce oraz za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 jego brata Alfreda z powsta\u0144cami, w\u0142adze carskie skonfiskowa\u0142y Zawiszom 2\/3 maj\u0105tku Sobota. Dzia\u0142ania I wojny \u015bwiatowej w tzw. „operacji \u0142\u00f3dzkiej” spowodowa\u0142y znaczne zniszczenia i straty materialne w okolicy Soboty. W dniach 24 – 30 listopada 1914 roku linia frontu przebiega\u0142a od \u0141odzi przez Stryk\u00f3w, Bielawy, Sobot\u0119 i dalej w kierunku Kiernozi i Wyszogrodu. Po obu stronach gin\u0119li za obc\u0105 spraw\u0119 Polacy wcieleni przymusowo do armii rosyjskiej i niemieckiej. R\u00f3wnie\u017c w II wojnie \u015bwiatowej Sobota znalaz\u0142a si\u0119 w ogniu walk. St\u0105d z 9-go na 10-go wrze\u015bnia 1939 roku ruszy\u0142o skuteczne natarcie na Walewice pododdzia\u0142\u00f3w 17 pu\u0142ku u\u0142an\u00f3w p\u0142k. Ignacego Kowalczewskiego z Wielkopolskiej Brygady Kawalerii gen. bryg. Romana Abrahama (Armia „Pozna\u0144”) w ramach bitwy nad Bzur\u0105. W trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych powsta\u0142y znaczne zniszczenia, a w latach okupacji tragiczne losy dotkn\u0119\u0142y wiele rodzin z Soboty i okolicznych wsi. W obozach zag\u0142ady zgin\u0119li \u017bydzi, kt\u00f3rzy stanowili po\u0142ow\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Soboty. [*\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/spsobota.edupage.org\/text3\/ ] Walewice pa\u0142ac z ko\u0144ca XVIII w. Pani Walewska i arabskie konie. Pa\u0142ac w Walewicach zbudowany zosta\u0142 w roku 1783 wed\u0142ug projektu znanego w swoim czasie architekta Hilarego Szpilowskiego, a s\u0142ynny jest z dwu powod\u00f3w. Kiedy\u015b by\u0142 domem Marii Walewskiej, polskiej kochanki Napoleona Bonaparte, dzi\u015b jest siedzib\u0105 najwi\u0119kszej w kraju stadniny koni rasy p\u00f3\u0142krwi angloarabskiej. Gdy pozna\u0142a Napoleona na balu w Warszawie mia\u0142a lat dwadzie\u015bcia jeden i by\u0142a \u017con\u0105 o p\u00f3\u0142 wieku od niej starszego magnata. Maria wpad\u0142a Napoleonowi w oko, prawdopodobnie pojecha\u0142a za nim do Pary\u017ca, potem towarzyszy\u0142a mu gdy stacjonowa\u0142 w Wiedniu i odwiedzi\u0142a go nawet gdy zosta\u0142 zes\u0142any na wysp\u0119 Elb\u0119. Po raz ostatni byli ju\u017c kochankowie spotkali si\u0119 ju\u017c po Waterloo, tu\u017c przed ostatecznym zes\u0142aniem cesarza na wysp\u0119 \u015bw. Heleny. Ze zwi\u0105zku tego urodzi\u0142 si\u0119 w 1810 r. w Walewicach syn Marii Walewskiej i Napoleona Aleksander Colonna-Walewski. Syn cesarza Francuz\u00f3w by\u0142 p\u00f3\u017aniej uczestnikiem Powstania Listopadowego i zosta\u0142 odznaczony krzy\u017cem Virtuti Militari. Zwiedzaj\u0105c pa\u0142ac mo\u017cna zobaczy\u0107 m.in. Apartament Napoleo\u0144ski (po dawnych kochankach nie pozosta\u0142y jednak \u017cadne pami\u0105tki), kaplic\u0119 pa\u0142acow\u0105 i zabytkowe wn\u0119trza, a tak\u017ce pozna\u0107 histori\u0119 romansu i dzieje hodowli koni p\u00f3\u0142krwi angloarabskiej (rasa ma\u0142opolska). Pa\u0142ac zaprasza zwiedzaj\u0105cych w soboty i niedziele o godzinie: 13.00, 14.00 i 15.00. Bilety (w cenie 15 z\u0142 normalny, 10 z\u0142 ulgowy) do nabycia w barze. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Bielawach. Tum pod \u0141\u0119czyc\u0105 – Kolegiata. W\u015br\u00f3d \u0142\u0119czyckich \u0142\u0105k i p\u00f3l, z dala od zgie\u0142ku miasta, stoi najpi\u0119kniejsza w Polsce \u015bwi\u0105tynia roma\u0144ska. Jej pot\u0119\u017cna bry\u0142a, z absydami i wie\u017cami, g\u00f3ruje nad ca\u0142\u0105 okolic\u0105. Archikolegiata w Tumie fascynuje ludzi od dawna. Jest to cudowna, monumentalna budowla, kt\u00f3ra w przesz\u0142o\u015bci by\u0142a \u015bwiadkiem wielu wa\u017cnych i podnios\u0142ych wydarze\u0144 w historii naszego kraju. To kolebka polsko\u015bci, naoczny \u015bwiadek dziej\u00f3w od pocz\u0105tku istnienia naszego pa\u0144stwa a\u017c po dzi\u015b dzie\u0144! Warto po\u015bwi\u0119ci\u0107 kilka chwil z naszego \u017cycia, by pozna\u0107 miejsce silnie zwi\u0105zane z naszymi przodkami i w ko\u0144cu z nami samymi. Najwi\u0119ksza budowla roma\u0144ska w Polsce powsta\u0142a w XII wieku. By\u0142a miejscem zjazd\u00f3w ko\u015bcielnych i pa\u0144stwowych. Wewn\u0105trz zachowa\u0142o si\u0119 roma\u0144skie wyposa\u017cenie. Wed\u0142ug legendy g\u0142azy do budowy \u015bwi\u0105tyni nosi\u0142 diabe\u0142 oszukany przez dziewczyn\u0119, w kt\u00f3rej si\u0119 zakocha\u0142. Gdy prawda wysz\u0142a na jaw, chcia\u0142 zniszczy\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142. Nie uda\u0142o mu si\u0119 to, pozostawi\u0142 tylko \u015blady pazur\u00f3w na jednej z wie\u017c. Zwiedzanie Sezon turystyczny trwa od pocz\u0105tku maja do po\u0142owy pa\u017adziernika. ARCHIKOLEGIAT\u0118 W TUMIE k\/\u0141\u0119czycy, mo\u017cna zwiedza\u0107 w sezonie turystycznym w nast\u0119puj\u0105cych dniach: w poniedzia\u0142ki, wtorki – nieczynne od \u015brody do soboty w godz. 10.00 – 18.00 NIEDZIELA \u2013 mi\u0119dzy nabo\u017ce\u0144stwami oraz w godz. 13.15 – 18.00 Skansen „\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska” – Kwiatk\u00f3wek. W odleg\u0142o\u015bci dw\u00f3ch kilometr\u00f3w na wsch\u00f3d od \u0142\u0119czyckiego zamku i bliskim s\u0105siedztwie tumskiej kolegiaty stoj\u0105 pi\u0119kne zabudowania, drewniane, bia\u0142e chaty pokryte s\u0142omian\u0105 strzech\u0105. Obok nich dumnie pr\u0119\u017cy si\u0119 wysoki budynek ze skrzyd\u0142ami, czyli m\u0142yn wietrzny popularnie nazywany wiatrakiem. Zagroda to gliniany dom mieszkalny z dwoma izbami: kuchni\u0105, pokojem oraz przelotow\u0105 sieni\u0105 pe\u0142ni\u0105c\u0105 te\u017c rol\u0119 schowka. Na podw\u00f3rku wybudowano te\u017c gliniany budynek inwentarski z charakterystyczna dla \u0142\u0119czyckiego drewnian\u0105 szop\u0105 na torf, kt\u00f3ry w tych stronach by\u0142 g\u0142\u00f3wnym surowcem opa\u0142owym. Zagrod\u0119 zamyka stodo\u0142a, kt\u00f3ra w tamtym czasie by\u0142a zawsze drewniana. Skansen wzbogacaj\u0105 obiekty przemys\u0142u i rzemios\u0142a wiejskiego z widocznym z daleka wiatrakiem koz\u0142owym i stoj\u0105ce w jego s\u0105siedztwie: ku\u017ania, olejarnia i piec chlebowy. W znacznej cz\u0119\u015bci wiejskich dom\u00f3w opr\u00f3cz kuchni – czarnej izby by\u0142a te\u017c bia\u0142a izba \u2013 pok\u00f3j. W pokoju zosta\u0142a u\u0142o\u017cona pod\u0142oga z sosnowych, niemalowanych desek ( w kuchni jest gliniana polepa). Belkowany sufit jest bielony, \u015bciany r\u00f3wnie\u017c. Pok\u00f3j zosta\u0142 umeblowany posa\u017cnymi meblami gospodyni z oko\u0142o 1920 r. Rozstaw sprz\u0119t\u00f3w w tym pomieszczeniu nie podlega ju\u017c tradycyjnej zasadzie wolnego \u015brodka, zgodnie z now\u0105 tendencj\u0105 stoi tam st\u00f3\u0142. St\u00f3\u0142 o konstrukcji skrzyniowej z szufl\u0105. Nogi mebla s\u0105 ozdobnie toczone. St\u00f3\u0142 zosta\u0142 pokryty mazerunkiem, czyli namalowaniem s\u0142oj\u00f3w drewna imituj\u0105cych szlachetniejsze gatunki. Przy stole znalaz\u0142y swe miejsce tzw. gi\u0119te (thonetowskie) krzes\u0142a. Pok\u00f3j pe\u0142ni funkcj\u0119 reprezentacj\u0105 \u2013 rodzina i ewentualnie jej go\u015bcie spo\u017cywali tu wieczerze wigilijne, \u015bniadania wielkanocne i niedzielne obiady. Przyjmowano tu tak\u017ce osoby o wysokim statusie spo\u0142ecznym np. ksi\u0119dza, nauczyciela, w\u00f3jta lub so\u0142tysa. Na co dzie\u0144 sypiaj\u0105 tu dwie starsze c\u00f3rki gospodarzy. W kuchni skupia\u0142o si\u0119 kiedy\u015b ca\u0142e \u017cycie, u Nas w domu zreszt\u0105 jest podobnie, przygotowujemy posi\u0142ki, rozmawiamy, czytamy, syn odrabia lekcje. Kiedy\u015b by\u0142o to miejsce gdzie domownicy si\u0119 myli, odpoczywali i spali. Zw\u0142aszcza w okresie jesienno – zimowym, kuchnia stawa\u0142a si\u0119 wtedy najcieplejszym miejscem w ca\u0142ym domu, a to wszystka za spraw\u0105 glinianego trzonu nakrytego \u017celiwn\u0105 p\u0142yt\u0105, kt\u00f3ry by\u0142 opalany torfem, czasem drewnem. Godziny otwarcia skansenu: Maj – Wrzesie\u0144 Poniedzia\u0142ek: nieczynne, pozosta\u0142e dni i \u015bwi\u0119ta: 11.00 – 18.00 Wtorek: wst\u0119p bezp\u0142atny Pa\u017adziernik Poniedzia\u0142ek: nieczynne, pozosta\u0142e dni i \u015bwi\u0119ta: 09.00 – 17.00 Wtorek: wst\u0119p bezp\u0142atny Na 20 minut przed zamkni\u0119ciem Muzeum nie prowadzi sprzeda\u017cy bilet\u00f3w. Ceny bilet\u00f3w: Bilet normalny – 9 z\u0142 Bilet ulgowy – 6 z\u0142 Bilet rodzinny – 24 z\u0142 (rodzice + dzieci do 18 lat) Adres: Skansen „\u0141\u0119czycka Zagroda Ch\u0142opska” w Kwiatk\u00f3wku Kwiatk\u00f3wek 26A, 99-100 \u0141\u0119czyca \u0141\u0119czyca miasto jak z bajki. Nie widzia\u0142am bardziej kolorowego miasta ni\u017c \u0141\u0119czyca. Poczu\u0142am si\u0119 przez moment jak w bajce. Tak kolorowe domki mo\u017cemy spotka\u0107 chyba tylko na kartkach ksi\u0105\u017cek dla dzieci. Magiczne miasteczko z bajkowym rynkiem, przepi\u0119knym zamkiem i „Diab\u0142em Borut\u0105” znajduje si\u0119 zaledwie 30 kilometr\u00f3w od miasta \u0141odzi. Nie wspomn\u0119 o przepysznych nale\u015bnikach i rozp\u0142ywaj\u0105cych si\u0119 w ustach lodach z nale\u015bnikarni znajduj\u0105cej si\u0119 w rynku – istne „niebo w g\u0119bie”. Doje\u017cd\u017caj\u0105c do \u0141\u0119czycy z daleka wita baszta zamku kr\u00f3lewskiego wzniesionego w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego. Sta\u0142 on si\u0119 siedzib\u0105 Boruty, najwa\u017cniejszego polskiego diab\u0142a, kt\u00f3ry ukazany jest pod r\u00f3\u017cnymi postaciami na dziedzi\u0144cu zamkowym. Boruta „zamkowy”, pilnuj\u0105cy skarbu ma kszta\u0142t sowy, „b\u0142otny”, prowadz\u0105cy ludzi po trz\u0119sawiskach, posta\u0107 owada, a „topielec”, kt\u00f3ry topi ludzi w stawach – ryby. Niestety zamek poprzez liczne po\u017cary uleg\u0142 znacznemu zniszczeniu. Rozpocz\u0119te w okresie mi\u0119dzywojennym prace renowacyjne zako\u0144czono dopiero po wojnie. Wzd\u0142u\u017c wschodniego muru znajdowa\u0142 si\u0119 pi\u0119trowy dom gotycki zwany „Domem Starym”, mieszcz\u0105cym reprezentacyjne komnaty, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 audiencje kr\u00f3lewskie. W zamku bywali m.in. W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o, Kazimierz Jagiello\u0144czyk, Zygmunt III Waza, Bona Sworza. Od 1949 r. w zamku mie\u015bci si\u0119 muzeum z bogatymi zbiorami archeologicznymi i etnograficznymi. Muzeum posiada w swoich zbiorach ponad 12 tysi\u0119cy przedmiot\u00f3w zwi\u0105zanych z przesz\u0142o\u015bci\u0105 miasta i regionu \u0142\u0119czyckiego w zakresie archeologii, historii, etnografii, sztuki i przyrody. W zbiorach archeologicznych znajduj\u0105 si\u0119 liczne okazy od pradziejowej dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka po eksponaty, b\u0119d\u0105ce \u015bwiadectwem \u015bredniowiecznej \u0141\u0119czycy. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje materia\u0142 zabytkowy z pobliskiego grodziska \u0142\u0119czyckiego (VIII \u2013 XII wiek). W zasobach dzia\u0142u artystycznego szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 niezwykle cenne przedmioty liturgiczne z XII-XIII wieku, pochodz\u0105ce z roma\u0144skiej archikolegiaty w Tumie, XV-wieczny antyfonarz oraz zbi\u00f3r obraz\u00f3w, mebli i broni z okresu od pocz\u0105tk\u00f3w XVII do XX wieku. W muzealnym zbiorze historycznym wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 dokumenty cechowe, piecz\u0119cie i sztandary, ilustruj\u0105ce rozw\u00f3j i znaczenie rzemios\u0142a w \u0141\u0119czycy, mi\u0119dzy XVIII a XX wiekiem. Dzia\u0142 ten gromadzi te\u017c wszelkiego rodzaju pami\u0105tki zwi\u0105zane ze stoczon\u0105 na ziemi \u0142\u0119czyckiej, we wrze\u015bniu 1939 roku \u2013 bitw\u0105 nad Bzur\u0105. Systematycznie uzupe\u0142niana jest kolekcja starych poczt\u00f3wek \u0142\u0119czyckich. Zbiory etnograficzne dokumentuj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u0142\u0119czyckich rzemie\u015blnik\u00f3w, tw\u00f3rc\u00f3w i artyst\u00f3w, poprzez wyroby ludowego kowalstwa, garncarstwa, plecionkarstwa i tkactwa. Zawieraj\u0105 elementy \u0142\u0119czyckiego stroju ludowego, a tak\u017ce tradycyjne wyposa\u017cenie wn\u0119trz mieszkalnych, sprz\u0119ty i narz\u0119dzia gospodarcze. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje zbi\u00f3r wsp\u00f3\u0142czesnej \u0142\u0119czyckiej rze\u017aby ludowej. W\u015br\u00f3d figur o tematyce sakralnej, wiejskiej czy historycznej szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje najwi\u0119ksza w Polsce (licz\u0105ca ok. 400 eksponat\u00f3w) muzealna kolekcja rze\u017ab o tematyce demonicznej. W zestawie dominuj\u0105 r\u00f3\u017cnorodne wcielenia najpopularniejszego diab\u0142a w Polsce \u2013 Boruty, kt\u00f3ry zgodnie z legend\u0105 ma swoj\u0105 siedzib\u0119 w \u0142\u0119czyckim zamku.Gabinet numizmatyczny pochwali\u0107 si\u0119 mo\u017ce licz\u0105c\u0105 ponad 2500 sztuk kolekcj\u0105 XIV-wiecznych groszy pruskich, tworz\u0105cych tzw. \u201eskarb ozorkowski\u201d. Muzeum prezentuje wystawy sta\u0142e, czasowe i okoliczno\u015bciowe w siedzibie w\u0142asnej oraz w muzeach w ca\u0142ym kraju. Prowadzi badania naukowe i dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicz\u0105. Realizuje urozmaicon\u0105 ofert\u0119 edukacyjn\u0105 (lekcje muzealne, warsztaty tematyczne, konkursy i spotkania) w szko\u0142ach o wszystkich poziomach nauczania. Ceny bilet\u00f3w:4,00 PLN \u2013 ulgowy8,00 PLN \u2013 normalny2,00 PLN \u2013 wej\u015bcie na wie\u017c\u01192,00 PLN \u2013 za jednorazowy udzia\u0142 w zabawach \u015bredniowiecznych przy…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7491,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[469,471,337,472,278,340,276,468,470],"class_list":["post-7490","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska","tag-bielawy","tag-chruslin","tag-diabel-boruta","tag-kolegiata-tum","tag-kwiatkowek","tag-leczyca","tag-leczycka-zagroda-chlopska-kwiatkowek","tag-sobota","tag-tum"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04777-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04760-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04748-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04768-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04788-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04792-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04803-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04804-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04808-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04824-1-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04826-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04829-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04828.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04820.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04840-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04847-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04866-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04855-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04872-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04874-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04952-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04892-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04967-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04927-1024x678.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04876-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04943-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04974-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC04990-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05053-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05057-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05064-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05103-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05108-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05117-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05130-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05135-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05158-1-1024x672.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05193-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05213-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05229-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05290-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05292-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05293-1024x683.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/bloganki.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/DSC05307-1024x683.jpg\")
<\/figure>\n\n\n\n