Z Piekła do Raju – w cieniu Zamku Królewskiego w Chęcinach. Tajemniczy szlak w Górach Świętokrzyskich.

Góry Świętokrzyskie bardzo lubię, długie strzeliste jodły wyglądają tam wyjątkowo pięknie. W mojej Puszczy Kampinoskiej nie ma jodeł, nie ma buków, są za to sosny, dorodne dęby, okazałe jesiony i smukłe brzozy. Każdy las ma swój niepowtarzalny zapach. Puszcza Kampinoska pachnie sosną, a w maju w całym lesie unosi się dodatkowo zapach konwalii i bzu.

W kwietniu szlak od Chęcin w kierunku Góry Zalejowej cały obsypany jest kwiatami. Czuć zapach ziemi. Kobierce białych jak śnieg zawilców wyjątkowo pięknie prezentują się przy niebiesko-fioletowych przylaszczkach. Tarniny rosnące przy szlaku całe obsypane są masą drobnych białych kwiatów. W Góry Świętokrzyskie czuć, że zawitała długo oczekiwana wiosna.

Trasa: (pętla): Chęciny – Jaskinia Piekło  – Jaskinia Raj – Czerwona Góra – Góra Zelejowa – Chęciny

Czas przejścia: 5 godzin.

Długość szlaku: 17,9 km.

Do Chęcin łatwo dojechać samochodem zjeżdżając z trasy S7. Trzeba kierować się na Dolny Rynek, ale można też nieco skrócić sobie spacer i zaparkować  auto przy hali sportowej  (ul. ulicy Armii Krajowej 18). Z Kielc z dworca przy ul. Czarnowskiej 12 odjeżdża autobus nr 31, który dowiezie Was do Chęcin.

Szlak rozpoczyna się na Rynku Dolnym w Chęcinach. Trzeba kierować się za znakami niebieskiego i czerwonego szlaku. Po drodze trzeba minąć średniowieczny klasztor franciszkanów, a później nowoczesną halę widowiskowo-sportową. Przed Wami asfaltowy odcinek do drogi nr 765. Trzeba przejść przez przejście dla pieszych.

Po pewnym czasie szlaki się rozdzielą. Wybierzcie szlak niebieski.

Na pierwszy dłuższy postój polecam wybrać Jaskinię Piekło.

Urodę i niezwykłość Gór Świętokrzyskich od dawna doceniali nie tylko ludzie. Ulubiły je sobie już od wieków także czarownice i diabły. Wiedźmy żyjące na co dzień jak zwykłe kobiety z okolicznych wiosek, nocami dosiadały swych mioteł i przy pomocy zaklęć przenosiły się na szczyt Łysej Góry, na spotkanie z siostrzycami. W sabatach ochoczo uczestniczyły biesy, harcując z wiedźmami, odprawiając gusła, wypowiadając zaklęcia i strasząc szatańskim śmiechem. Niosły się te śmiech wśród szumu starych drzew i wycia wichur, budząc lęk okolicznych mieszkańców. Bali się ludziska odrażających wiedźm i paskudnych czartów bo psociły i dokuczały nieznośnie. Czarownice odbierały krowom mleko, zatruwały wodę, sprowadzały na ludzi i inwentarz choroby a nawet śmierć. Diabły ciągnęły na manowce, straszyły zwierzęta, odbierały ludziom rozum i czyhały na dusze nieszczęśników.

O ile wiedźmy mieszkały w wiejskich chatach bądź w chałupach schowanych na odludziu, wśród gęstych lasów, tak diabły zwykle szukały schronienia w starych dziuplach, walących się ruderach a najczęściej w pieczarach i jaskiniach, skąd blisko było do piekielnych czeluści. Długie, ciemne i głębokie korytarze wydrążone wśród skał ulubiły sobie czarty szczególnie, zamieszkując wiele z nich. Jaskinia Piekło jest jedną z bram prowadzącą z naszego świata do samego piekła. Z czeluści wylatywały diabły na świat by czynić zło. To tędy, po zbudowaniu Klasztoru Świętego Krzyża na Łysej Górze, czarownice które dotąd niepodzielnie władały górą udały się na audiencję do samego Belzebuba aby pomógł im odzyskać ich siedzibę. Nie w smak były bowiem diabłom i czarownicom modlitwy świętokrzyskie braciszków i bicie klasztornych dzwonów. Czarty uchwaliły, iż najlepiej będzie klasztor zbombardować.

Pewnej nocy wywlekły więc z czeluści  ogromny kamień i wzbiwszy się wysoko w powietrze, skierowały się najkrótszą drogą do Świętego Krzyża. Przelatując nad klasztorem w Świętej Katarzynie diabelską ekspedycję zauważyły zakonnice udające się na wieczorną modlitwę. Domyśliwszy się celu wyprawy, modliły się tak żarliwie o odwrócenie nieszczęścia, aż czarty otoczyło duże stado białych gołębic. Pobłądziwszy w tej chmurze, zaczęły diabły lecieć w przeciwnym kierunku. Minęło wiele czasu zanim zorientowały się w pomyłce. Gdy przelatywały nad Góra Klonówką słońce zaczęło już wschodzić. Koguty zaczęły piać już w wiosce, moc diabelska znikła. Biesy porzuciły kamień. Spoczywa tam do dziś a nazywany jest Diabelskim Kamieniem. Ogromna skała, niepodobna w budowie i wyglądzie do żadnej spotykanej w Górach Świętokrzyskich, wbita w ziemię, jakby upadła z dużej wysokości, mająca u podstawy widoczne jeszcze ślady diabelskich pazurów.

Uparte biesy chciały koniecznie zburzyć klasztor więc kolejnym razem wylatując z jaskini, zamiast jednego ogromnego kamienia, nabrały masę kamieni w płachty i z tym ładunkiem leciały do celu. Pomysł był prosty. Gdyby ładunek był zbyt ciężki, albo pobłądziłyby w drodze, to odsypią cześć ładunku a pozostałymi na pewno dolecą do celu. Pierwszy taki postój wypadł na szczycie Łysicy. Czarty odsypały z płachty co większe i co cięższe kamienie. Powstało tak gołoborze z największymi głazami jakie możemy oglądać. Następnie poleciały w dalszą drogę prosto na znienawidzony przez nie klasztor. Prawie by im się udało, na szczęście zdradził je złowrogi szum skrzydeł diabelskich i grzechot dźwiganych kamieni. Lecąc robiły dużo hałasu i tym hałasem obudziły klasztorne gęsi. Gęganie obudziło z kolei jednego z braciszków, który począł bić w dzwony, myśląc że zaspał i nie obudził braci na poranne modły. Bicie dzwonów znów pokrzyżowało niecne czarcie plany. Diabły porzuciły płachty a kamienie potoczyły się na zbocze góry. Lecąc porozbijały się na kawałki i tak utworzyły kolejne gołoborze, Możemy je oglądać do dziś. Znajduje się około 300 m na wschód od klasztoru, przy asfaltowej drodze zbudowanej jeszcze przez więźniów, w czasach, gdy klasztor zamieniono na ciężkie więzienie.

Trzeciej próby diabły już nie podjęły …….

Musiały diabły solidnie rozrabiać i hasać po jaskini, skoro okoliczna ludność nazwała ją Piekłem. Nazwa już funkcjonowała w XVIII wieku. O jej słuszności świadczy zasypany już dziś, strasznie głęboki otwór w samej jaskini, prowadzący prosto do piekielnych czeluści. I mnóstwo mniejszych zasypanych otworów, których pełno wokół jaskini …..

W okolicy jaskini znajdziecie bardzo ciekawe rzeźby diabłów.

Przed Wami ok 2,5 km drogi przez las, z którego wyjdziecie tuż przy trasie S7. Pod trasą, wzdłuż rzeki Bobrzyczki biegnie przejście. Niebieskim szlakiem dojdziecie w pobliże Jaskini Raj. Po drodze warto odwiedzić Kamieniołom Szewce.

Kamieniołom Szewce jest ciekawym obiektem związanym z historyczną eksploatacją tzw. „marmurów chęcińskich”, zlokalizowany na wschodnim stoku Góry Okrąglicy. W dawnym marmurołomie eksploatowany był brązowawy wapień dewoński o wyjątkowym liliowym odcieniu, z rzadkimi żyłami kalcytowymi i szczątkami skamieniałości – m.in. amfipor. Obecność tych skamieniałości wskazuje na środkowo dewoński wiek skały i jej morskie pochodzenie. Warto wiedzieć, że określenie marmury chęcińskie odnosi się do występujących licznie w tym rejonie blocznych odmian skał węglanowych, które po wypolerowaniu uzyskują bardzo dobry połysk i atrakcyjne zabarwienie. Cechy te sprawiały, że już od XVI wieku skały z odsłonięcia były chętnie wykorzystywane w kamieniarstwie do wyrobu detali architektonicznych. Z niektórych odmian, wykonywano również niewielkie przedmioty ozdobne. W przypadku „marmuru” z Szewc miał on zastosowanie głównie jako  materiał do wyrobu płyt okładzinowych i posadzek. Szewce, podobnie jak inne znane z obszaru Chęcińsko-Kieleckiego dawne marmurołomy, stanowią cenne świadectwo historii górnictwa skalnego, które nie tylko dokumentuje rodzaj kopaliny, jaką pozyskiwano przed wiekami, ale dostarcza wiedzy na temat rozmiarów i technik eksploatacji. Rozmiar wyrobiska (ok. 80 m średnicy i 20 m głębokości) wskazuje na dość duży rozmach eksploatacji skały. Teren sąsiadujący z kamieniołomem Szewce to również obszar historycznego górnictwa rud ołowiu i miedzi. Góra Okrąglica i jej otoczenie była wymieniana w lustracjach królewskich jako jedna z jedenastu tak zwanych „gór kruszcowych” znajdujących się w okolicach Chęcin, na której eksploatacja miała miejsce między XIV a początkiem XXwieku.

Uwaga, przy Jaskini Raj zmienia się kolor szlaku – wejdźcie na szlak czerwony w kierunku Chęcin. Poprowadzi Was on przez las (uwaga, może być mokro!) aż do Czerwonej Góry. Przejdźcie  przez jezdnię prowadzącą do szpitala, a następnie na krótki leśny odcinek.

Przed Wami dłuży odcinek asfaltowy (ok 1,5 km) z pięknym widokiem na zamek w Chęcinach. Nad trasą S7 czeka Was kładka a później jeden z najciekawszych fragmentów trasy – przejście granią Góry Zelejowej, na której eksploatowano najcenniejszy „marmur kielecki” zwany różanką.

Grzbiet Góry Zelejowej (372 n.p.m.) w znacznym stopniu porośnięty jest borem sosnowym. Sukcesja roślinności krzewiastej oraz drzew na powierzchni rezerwatu, która jeszcze w połowie XX wieku pokryta była w znacznej części roślinnością zielną (łąkową, kserotermiczną lub naskalną), spowodowała rozprzestrzenienie się takich gatunków jak śliwa tarnina, dereń świdwa, głóg jednoszyjkowy oraz ligustr pospolity.

Na łagodniejszym południowym stoku, który jest znacznie wilgotniejszy, występuje w podszycie lasu wiele gatunków paproci m.in. paprotka zwyczajna, zanokcica skalna, paprotnica krucha oraz mchów i wątrobowców.

Część grzbietową stanowi grań skalna, po której niejednokrotnie trzeba będzie się wspinać. Na końcu grani jest ławka. Kieruj się szlakiem czerwonym wyjdziecie wprost na znane rozdroże szlaków czerwonego i niebieskiego. Dojdziecie nim do Chęcin.

Lubisz to co robię?  Będzie mi niezmiernie miło jeśli wypijemy razem kawę.