Dzieje królów zawsze były widowiskiem przeznaczonym dla całego świata. Publicznością w tym teatrze jest potomność urzeczona wydarzeniami, których sens wydaje się jej szczególnie doniosły, ponieważ aktorzy byli ludźmi wielkiego formatu. W historii Mogołów indyjskich występuje to wyjątkowo wyraźnie, gdyż nie tylko zawładnęli oni są sceną niepodzielnie, ale byli także własnymi scenografami, tworząc dzieło sztuki rozpoznawalne na pierwszy rzut oka niemal przez każdego człowieka na świecie – mauzoleum Tadż Mahal. Tylko takie dzieło jak Tadż Mahal mogło służyć za kurtynę zasłaniającą tajemnicę ich pochodzenia oraz ogromu ich sukcesu i klęski. Dynastia ta sprawowała faktyczne rządy w Indiach przez niespełna dwieście lat – kroplę w dzbanie indyjskiej wieczności, ale dla subkontynentu był…

Zrozumieć Indie to prawie tyle samo co zrozumieć świat. Sprawiają to nie tylko ogrom kraju, jego zróżnicowanie i ogólnoludzki wymiar problemów indyjskich. Indie, niczym hinduskie bóstwo, mogą objawiać się cudzoziemcowi w wielu postaciach i trudność polega na ustrzeżeniu się przed wzięciem jednej z nich za cały obraz. Są nad Gangesem Indie turysty – kraina, z której zapamiętuje się święte krowy, marmurowy poemat Tadż Mahalu, parkowe Nowe Delhi, świątynie Waranasi, rojowisko ludzkie w Kalkucie, żebraków przy erotycznych rzeźbach Khadżuraho i strużki dymu z sandałowych trociszek palonych w kramach z pamiątkami. Indie są krajem tak wielowarstwowym, że cokolwiek napisze się o nim na pierwszy rzut oka będzie prawdziwe, a zarazem nieprawdziwe. Hinduizm…