-
Niemieccy osadnicy w Puszczy Kampinoskiej. Śladami olędrów, zapomnianych wsi i ewangelickich cmentarzy
Wiosna w Puszczy Kampinoskiej ma dla mnie szczególny zapach. To czas, kiedy las dopiero zaczyna budzić się po zimie. Pojawiają się pierwsze przebiśniegi, młode liście są jeszcze maleńkie, a ziemia pachnie wilgocią. Lubię ten moment, bo Puszcza nie zdążyła jeszcze przykryć swoich tajemnic zielenią. To właśnie wtedy najchętniej ruszam na poszukiwanie starych cmentarzy ewangelickich, pozostałości dawnych wsi i śladów ludzi, którzy mieszkali tutaj przed nami. Czasami wystarczy kilka kroków między drzewami, żeby zobaczyć fragment kamiennego nagrobka. Innym razem trzeba długo szukać, odgarniać liście i zaglądać pod krzaki. Bywa, że nie znajduję już niczego. I właśnie wtedy zaczynam się zastanawiać. Kim byli ludzie, którzy tutaj żyli? Jak wyglądał ich dom? Gdzie…
-
Puszczańscy Olendrzy. Wilków, Secymin i świat, którego już nie ma.
Ciągnie mnie na Kampinoskie Powiśle. Ciągnie mnie do Puszczańskich Olendrów – do Wilkowa nad Wisłą, Secymina, starych drewnianych domów, zapomnianych cmentarzy i nadrzecznych łąk. Najbardziej lubię przyjeżdżać tutaj w maju. Wtedy Powiśle jest zupełnie inne. Pachnie bzem, łąki są pełne kwiatów, a rumianki, chabry, maki i żółte kaczeńce prężą główki ku słońcu. Wiosna nie pyta, czy ktoś pamięta o dawnych mieszkańcach. Po prostu wraca co roku, tak samo jak wracały tu kiedyś kolejne pokolenia ludzi. W niedzielę jest tutaj niemal pusto. Czasami mijam pojedynczy samochód, rowerzystę albo kogoś pracującego przy domu. Poza tym cisza. I właśnie w tej ciszy najłatwiej wyobrazić sobie świat, którego już nie ma. Świat ludzi, którzy…
-
Rowerem po Puszczy Kampinoskiej – trasa z Lipkowa do cmentarza olenderskiego w Dąbrowie.
Jedna z ciekawszych tras rowerowych w zachodniej części Puszczy Kampinoskiej prowadzi z Lipkowa do Dąbrowy Zachodniej – miejsca, gdzie zachował się dawny cmentarz ewangelicki związany z osadnikami olęderskimi. To niespełna 17 kilometrów, ale podczas tej wycieczki mam wrażenie, jakbym przejeżdżała przez kilka różnych światów. Jest zabytkowy Lipków, są leśne ścieżki, mogiła z czasów Powstania Styczniowego, Cmentarz Wojenny w Laskach, miejsca związane z Armią Krajową i Ułanami Jazłowieckimi, tajemnicza Łużowa Góra, a na końcu stary cmentarz przypominający o dawnych mieszkańcach tych ziem. Tegoroczna wiosna miała wyjątkowy rytm. Najpierw przyszła piękna, śnieżna zima, która na długo zatrzymała krajobraz w białej ciszy. Później pojawiło się kapryśne polskie przedwiośnie – czas pierwszych odwilży, nieśmiałych…
-
Wilków nad Wisłą – Zawitała wiosna do „Krainy Olendrów”.
Zawitała wiosna do Puszczy Kampinoskiej, zawitała też do „Krainy Olędrów”. Już w XV w. sprowadzono do Polski osadników z Holandii, Flandrii i Fryzji, obeznanych z gospodarowaniem na terenach zalewanych przez powodzie. Na mazowieckim Powiślu pojawili się oni w XVIII w. Choć najczęściej byli Niemcami, zwyczajowo nazywano ich wszystkich Olendrami. Umiejętnie wykorzystywali muł rzeczny użyźniający grunty, które z raku na rok dawały lepsze plony, Domy budowali na usypanych sztucznie wzgórkach, pola grodzili wyplatanymi wiklinowymi płotami. Tworzyli doskonale zorganizowane wspólnoty. W wyniku II wojny światowej musieli opuścić swoje sioła. Do dziś przetrwały ślady ich gospodarki: nieliczne domy, kaplice, opuszczone cmentarze. Trafiają się w otoczeniu szosy wiodącej wzdłuż Wisły z Kazunia ku zachodowi,…
-
Śladem Mennonitów (Olędrów). – Puszcza Kampinoska.
Kim są Mennonici ? Odpowiedź nie jest prosta, skoro sami menonici nie są co do tego zgodni: wspólnotą wyznaniową? Grupą etniczną? Wszystkim na raz? Bez wątpienie to wyznanie definiuje mennonitę. Każdy, kto określa się tym mianem uczestniczy w życiu zboru (kongregacji) i uznaje zasady wiary oraz nakazy i zakazy ustalone przez Menno Simonsa, twórcę tego odłamu anabaptyzmu, oraz jego następców. Meno Simons w swojej nauce odwoływał się bezpośrednio do Biblii. Szczególne znaczenie dla niego miał fragment o błogosławieństwach z Ewangelii wg. św. Mateusza: 1. Błogosławieni ubodzy, albowiem do nich należy Królestwo niebieskie. 2. Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni. 3. Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.…
